Mahabharata · 21 verses
Read this chapter as a bookबृहदश्व उवाच · bṛhadaśva uvāca
सा नमस्कृत्य देवेभ्यः प्रहस्य नलमब्रवीत्प्रणयस्व यथाश्रद्धं राजन्किं करवाणि ते
sā namaskṛtya devebhyaḥ prahasya nalamabravītpraṇayasva yathāśraddhaṃ rājankiṃ karavāṇi te
अहं चैव हि यच्चान्यन्ममास्ति वसु किंचनसर्वं तत्तव विश्रब्धं कुरु प्रणयमीश्वर
ahaṃ caiva hi yaccānyanmamāsti vasu kiṃcanasarvaṃ tattava viśrabdhaṃ kuru praṇayamīśvara
हंसानां वचनं यत्तत्तन्मां दहति पार्थिवत्वत्कृते हि मया वीर राजानः संनिपातिताः
haṃsānāṃ vacanaṃ yattattanmāṃ dahati pārthivatvatkṛte hi mayā vīra rājānaḥ saṃnipātitāḥ
यदि चेद्भजमानां मां प्रत्याख्यास्यसि मानदविषमग्निं जलं रज्जुमास्थास्ये तव कारणात्
yadi cedbhajamānāṃ māṃ pratyākhyāsyasi mānadaviṣamagniṃ jalaṃ rajjumāsthāsye tava kāraṇāt
एवमुक्तस्तु वैदर्भ्या नलस्तां प्रत्युवाच हतिष्ठत्सु लोकपालेषु कथं मानुषमिच्छसि
evamuktastu vaidarbhyā nalastāṃ pratyuvāca hatiṣṭhatsu lokapāleṣu kathaṃ mānuṣamicchasi
येषामहं लोककृतामीश्वराणां महात्मनाम्न पादरजसा तुल्यो मनस्ते तेषु वर्तताम्
yeṣāmahaṃ lokakṛtāmīśvarāṇāṃ mahātmanāmna pādarajasā tulyo manaste teṣu vartatām
विप्रियं ह्याचरन्मर्त्यो देवानां मृत्युमृच्छतित्राहि मामनवद्याङ्गि वरयस्व सुरोत्तमान्
vipriyaṃ hyācaranmartyo devānāṃ mṛtyumṛcchatitrāhi māmanavadyāṅgi varayasva surottamān
ततो बाष्पकलां वाचं दमयन्ती शुचिस्मिताप्रव्याहरन्ती शनकैर्नलं राजानमब्रवीत्
tato bāṣpakalāṃ vācaṃ damayantī śucismitāpravyāharantī śanakairnalaṃ rājānamabravīt
अस्त्युपायो मया दृष्टो निरपायो नरेश्वरयेन दोषो न भविता तव राजन्कथंचन
astyupāyo mayā dṛṣṭo nirapāyo nareśvarayena doṣo na bhavitā tava rājankathaṃcana
त्वं चैव हि नरश्रेष्ठ देवाश्चाग्निपुरोगमाःआयान्तु सहिताः सर्वे मम यत्र स्वयंवरः
tvaṃ caiva hi naraśreṣṭha devāścāgnipurogamāḥāyāntu sahitāḥ sarve mama yatra svayaṃvaraḥ
ततोऽहं लोकपालानां संनिधौ त्वां नरेश्वरवरयिष्ये नरव्याघ्र नैवं दोषो भविष्यति
tato'haṃ lokapālānāṃ saṃnidhau tvāṃ nareśvaravarayiṣye naravyāghra naivaṃ doṣo bhaviṣyati
एवमुक्तस्तु वैदर्भ्या नलो राजा विशां पतेआजगाम पुनस्तत्र यत्र देवाः समागताः
evamuktastu vaidarbhyā nalo rājā viśāṃ pateājagāma punastatra yatra devāḥ samāgatāḥ
तमपश्यंस्तथायान्तं लोकपालाः सहेश्वराःदृष्ट्वा चैनं ततोऽपृच्छन्वृत्तान्तं सर्वमेव तत्
tamapaśyaṃstathāyāntaṃ lokapālāḥ saheśvarāḥdṛṣṭvā cainaṃ tato'pṛcchanvṛttāntaṃ sarvameva tat
देवा ऊचुःकच्चिद्दृष्टा त्वया राजन्दमयन्ती शुचिस्मिताकिमब्रवीच्च नः सर्वान्वद भूमिपतेऽनघ
devā ūcuḥkacciddṛṣṭā tvayā rājandamayantī śucismitākimabravīcca naḥ sarvānvada bhūmipate'nagha
नल उवाच · nala uvāca
भवद्भिरहमादिष्टो दमयन्त्या निवेशनम्प्रविष्टः सुमहाकक्ष्यं दण्डिभिः स्थविरैर्वृतम्
bhavadbhirahamādiṣṭo damayantyā niveśanampraviṣṭaḥ sumahākakṣyaṃ daṇḍibhiḥ sthavirairvṛtam
प्रविशन्तं च मां तत्र न कश्चिद्दृष्टवान्नरःऋते तां पार्थिवसुतां भवतामेव तेजसा
praviśantaṃ ca māṃ tatra na kaściddṛṣṭavānnaraḥṛte tāṃ pārthivasutāṃ bhavatāmeva tejasā
सख्यश्चास्या मया दृष्टास्ताभिश्चाप्युपलक्षितःविस्मिताश्चाभवन्दृष्ट्वा सर्वा मां विबुधेश्वराः
sakhyaścāsyā mayā dṛṣṭāstābhiścāpyupalakṣitaḥvismitāścābhavandṛṣṭvā sarvā māṃ vibudheśvarāḥ
वर्ण्यमानेषु च मया भवत्सु रुचिराननामामेव गतसंकल्पा वृणीते सुरसत्तमाः
varṇyamāneṣu ca mayā bhavatsu rucirānanāmāmeva gatasaṃkalpā vṛṇīte surasattamāḥ
अब्रवीच्चैव मां बाला आयान्तु सहिताः सुराःत्वया सह नरश्रेष्ठ मम यत्र स्वयंवरः
abravīccaiva māṃ bālā āyāntu sahitāḥ surāḥtvayā saha naraśreṣṭha mama yatra svayaṃvaraḥ
तेषामहं संनिधौ त्वां वरयिष्ये नरोत्तमएवं तव महाबाहो दोषो न भवितेति ह
teṣāmahaṃ saṃnidhau tvāṃ varayiṣye narottamaevaṃ tava mahābāho doṣo na bhaviteti ha
एतावदेव विबुधा यथावृत्तमुदाहृतम्मयाशेषं प्रमाणं तु भवन्तस्त्रिदशेश्वराः
etāvadeva vibudhā yathāvṛttamudāhṛtammayāśeṣaṃ pramāṇaṃ tu bhavantastridaśeśvarāḥ