Parva.Adhyaya 4.22

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

तस्मिन्काले समागम्य सर्वे तत्रास्य बान्धवाःरुरुदुः कीचकं दृष्ट्वा परिवार्य समन्ततः

tasminkāle samāgamya sarve tatrāsya bāndhavāḥruruduḥ kīcakaṃ dṛṣṭvā parivārya samantataḥ

सर्वे संहृष्टरोमाणः संत्रस्ताः प्रेक्ष्य कीचकम्तथा सर्वाङ्गसंभुग्नं कूर्मं स्थल इवोद्धृतम्

sarve saṃhṛṣṭaromāṇaḥ saṃtrastāḥ prekṣya kīcakamtathā sarvāṅgasaṃbhugnaṃ kūrmaṃ sthala ivoddhṛtam

पोथितं भीमसेनेन तमिन्द्रेणेव दानवम्संस्कारयितुमिच्छन्तो बहिर्नेतुं प्रचक्रमुः

pothitaṃ bhīmasenena tamindreṇeva dānavamsaṃskārayitumicchanto bahirnetuṃ pracakramuḥ

ददृशुस्ते ततः कृष्णां सूतपुत्राः समागताःअदूरादनवद्याङ्गीं स्तम्भमालिङ्ग्य तिष्ठतीम्

dadṛśuste tataḥ kṛṣṇāṃ sūtaputrāḥ samāgatāḥadūrādanavadyāṅgīṃ stambhamāliṅgya tiṣṭhatīm

समवेतेषु सूतेषु तानुवाचोपकीचकःहन्यतां शीघ्रमसती यत्कृते कीचको हतः

samaveteṣu sūteṣu tānuvācopakīcakaḥhanyatāṃ śīghramasatī yatkṛte kīcako hataḥ

अथ वा नेह हन्तव्या दह्यतां कामिना सहमृतस्यापि प्रियं कार्यं सूतपुत्रस्य सर्वथा

atha vā neha hantavyā dahyatāṃ kāminā sahamṛtasyāpi priyaṃ kāryaṃ sūtaputrasya sarvathā

ततो विराटमूचुस्ते कीचकोऽस्याः कृते हतःसहाद्यानेन दह्येत तदनुज्ञातुमर्हसि

tato virāṭamūcuste kīcako'syāḥ kṛte hataḥsahādyānena dahyeta tadanujñātumarhasi

पराक्रमं तु सूतानां मत्वा राजान्वमोदतसैरन्ध्र्याः सूतपुत्रेण सह दाहं विशां पते

parākramaṃ tu sūtānāṃ matvā rājānvamodatasairandhryāḥ sūtaputreṇa saha dāhaṃ viśāṃ pate

तां समासाद्य वित्रस्तां कृष्णां कमललोचनाम्मोमुह्यमानां ते तत्र जगृहुः कीचका भृशम्

tāṃ samāsādya vitrastāṃ kṛṣṇāṃ kamalalocanāmmomuhyamānāṃ te tatra jagṛhuḥ kīcakā bhṛśam

ततस्तु तां समारोप्य निबध्य च सुमध्यमाम्जग्मुरुद्यम्य ते सर्वे श्मशानमभितस्तदा

tatastu tāṃ samāropya nibadhya ca sumadhyamāmjagmurudyamya te sarve śmaśānamabhitastadā

ह्रियमाणा तु सा राजन्सूतपुत्रैरनिन्दिताप्राक्रोशन्नाथमिच्छन्ती कृष्णा नाथवती सती

hriyamāṇā tu sā rājansūtaputrairaninditāprākrośannāthamicchantī kṛṣṇā nāthavatī satī

द्रौपद्युवाचजयो जयन्तो विजयो जयत्सेनो जयद्बलःते मे वाचं विजानन्तु सूतपुत्रा नयन्ति माम्

draupadyuvācajayo jayanto vijayo jayatseno jayadbalaḥte me vācaṃ vijānantu sūtaputrā nayanti mām

येषां ज्यातलनिर्घोषो विस्फूर्जितमिवाशनेःव्यश्रूयत महायुद्धे भीमघोषस्तरस्विनाम्

yeṣāṃ jyātalanirghoṣo visphūrjitamivāśaneḥvyaśrūyata mahāyuddhe bhīmaghoṣastarasvinām

रथघोषश्च बलवान्गन्धर्वाणां यशस्विनाम्ते मे वाचं विजानन्तु सूतपुत्रा नयन्ति माम्

rathaghoṣaśca balavāngandharvāṇāṃ yaśasvināmte me vācaṃ vijānantu sūtaputrā nayanti mām

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

तस्यास्ताः कृपणा वाचः कृष्णायाः परिदेविताःश्रुत्वैवाभ्यपतद्भीमः शयनादविचारयन्

tasyāstāḥ kṛpaṇā vācaḥ kṛṣṇāyāḥ paridevitāḥśrutvaivābhyapatadbhīmaḥ śayanādavicārayan

भीमसेन उवाच · bhīmasena uvāca

अहं शृणोमि ते वाचं त्वया सैरन्ध्रि भाषिताम्तस्मात्ते सूतपुत्रेभ्यो न भयं भीरु विद्यते

ahaṃ śṛṇomi te vācaṃ tvayā sairandhri bhāṣitāmtasmātte sūtaputrebhyo na bhayaṃ bhīru vidyate

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

इत्युक्त्वा स महाबाहुर्विजजृम्भे जिघांसयाततः स व्यायतं कृत्वा वेषं विपरिवर्त्य चअद्वारेणाभ्यवस्कन्द्य निर्जगाम बहिस्तदा

ityuktvā sa mahābāhurvijajṛmbhe jighāṃsayātataḥ sa vyāyataṃ kṛtvā veṣaṃ viparivartya caadvāreṇābhyavaskandya nirjagāma bahistadā

स भीमसेनः प्राकारादारुज्य तरसा द्रुमम्श्मशानाभिमुखः प्रायाद्यत्र ते कीचका गताः

sa bhīmasenaḥ prākārādārujya tarasā drumamśmaśānābhimukhaḥ prāyādyatra te kīcakā gatāḥ

स तं वृक्षं दशव्यामं सस्कन्धविटपं बलीप्रगृह्याभ्यद्रवत्सूतान्दण्डपाणिरिवान्तकः

sa taṃ vṛkṣaṃ daśavyāmaṃ saskandhaviṭapaṃ balīpragṛhyābhyadravatsūtāndaṇḍapāṇirivāntakaḥ

ऊरुवेगेन तस्याथ न्यग्रोधाश्वत्थकिंशुकाःभूमौ निपतिता वृक्षाः संघशस्तत्र शेरते

ūruvegena tasyātha nyagrodhāśvatthakiṃśukāḥbhūmau nipatitā vṛkṣāḥ saṃghaśastatra śerate

तं सिंहमिव संक्रुद्धं दृष्ट्वा गन्धर्वमागतम्वित्रेसुः सर्वतः सूता विषादभयकम्पिताः

taṃ siṃhamiva saṃkruddhaṃ dṛṣṭvā gandharvamāgatamvitresuḥ sarvataḥ sūtā viṣādabhayakampitāḥ

तमन्तकमिवायान्तं गन्धर्वं प्रेक्ष्य ते तदादिधक्षन्तस्तदा ज्येष्ठं भ्रातरं ह्युपकीचकाःपरस्परमथोचुस्ते विषादभयकम्पिताः

tamantakamivāyāntaṃ gandharvaṃ prekṣya te tadādidhakṣantastadā jyeṣṭhaṃ bhrātaraṃ hyupakīcakāḥparasparamathocuste viṣādabhayakampitāḥ

गन्धर्वो बलवानेति क्रुद्ध उद्यम्य पादपम्सैरन्ध्री मुच्यतां शीघ्रं महन्नो भयमागतम्

gandharvo balavāneti kruddha udyamya pādapamsairandhrī mucyatāṃ śīghraṃ mahanno bhayamāgatam

ते तु दृष्ट्वा तमाविद्धं भीमसेनेन पादपम्विमुच्य द्रौपदीं तत्र प्राद्रवन्नगरं प्रति

te tu dṛṣṭvā tamāviddhaṃ bhīmasenena pādapamvimucya draupadīṃ tatra prādravannagaraṃ prati

द्रवतस्तांस्तु संप्रेक्ष्य स वज्री दानवानिवशतं पञ्चाधिकं भीमः प्राहिणोद्यमसादनम्

dravatastāṃstu saṃprekṣya sa vajrī dānavānivaśataṃ pañcādhikaṃ bhīmaḥ prāhiṇodyamasādanam

तत आश्वासयत्कृष्णां प्रविमुच्य विशां पतेउवाच च महाबाहुः पाञ्चालीं तत्र द्रौपदीम्अश्रुपूर्णमुखीं दीनां दुर्धर्षः स वृकोदरः

tata āśvāsayatkṛṣṇāṃ pravimucya viśāṃ pateuvāca ca mahābāhuḥ pāñcālīṃ tatra draupadīmaśrupūrṇamukhīṃ dīnāṃ durdharṣaḥ sa vṛkodaraḥ

एवं ते भीरु वध्यन्ते ये त्वां क्लिश्यन्त्यनागसम्प्रैहि त्वं नगरं कृष्णे न भयं विद्यते तवअन्येनाहं गमिष्यामि विराटस्य महानसम्

evaṃ te bhīru vadhyante ye tvāṃ kliśyantyanāgasampraihi tvaṃ nagaraṃ kṛṣṇe na bhayaṃ vidyate tavaanyenāhaṃ gamiṣyāmi virāṭasya mahānasam

पञ्चाधिकं शतं तच्च निहतं तत्र भारतमहावनमिव छिन्नं शिश्ये विगलितद्रुमम्

pañcādhikaṃ śataṃ tacca nihataṃ tatra bhāratamahāvanamiva chinnaṃ śiśye vigalitadrumam

एवं ते निहता राजञ्शतं पञ्च च कीचकाःस च सेनापतिः पूर्वमित्येतत्सूतषट्शतम्

evaṃ te nihatā rājañśataṃ pañca ca kīcakāḥsa ca senāpatiḥ pūrvamityetatsūtaṣaṭśatam

तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं नरा नार्यश्च संगताःविस्मयं परमं गत्वा नोचुः किंचन भारत

taddṛṣṭvā mahadāścaryaṃ narā nāryaśca saṃgatāḥvismayaṃ paramaṃ gatvā nocuḥ kiṃcana bhārata