Parva.Adhyaya 4.60

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

भीष्मे तु संग्रामशिरो विहाय; पलायमाने धृतराष्ट्रपुत्रःउच्छ्रित्य केतुं विनदन्महात्मा; स्वयं विगृह्यार्जुनमाससाद

bhīṣme tu saṃgrāmaśiro vihāya; palāyamāne dhṛtarāṣṭraputraḥucchritya ketuṃ vinadanmahātmā; svayaṃ vigṛhyārjunamāsasāda

स भीमधन्वानमुदग्रवीर्यं; धनंजयं शत्रुगणे चरन्तम्आकर्णपूर्णायतचोदितेन; भल्लेन विव्याध ललाटमध्ये

sa bhīmadhanvānamudagravīryaṃ; dhanaṃjayaṃ śatrugaṇe carantamākarṇapūrṇāyatacoditena; bhallena vivyādha lalāṭamadhye

स तेन बाणेन समर्पितेन; जाम्बूनदाभेन सुसंशितेनरराज राजन्महनीयकर्मा; यथैकपर्वा रुचिरैकशृङ्गः

sa tena bāṇena samarpitena; jāmbūnadābhena susaṃśitenararāja rājanmahanīyakarmā; yathaikaparvā ruciraikaśṛṅgaḥ

अथास्य बाणेन विदारितस्य; प्रादुर्बभूवासृगजस्रमुष्णम्सा तस्य जाम्बूनदपुष्पचित्रा; मालेव चित्राभिविराजते स्म

athāsya bāṇena vidāritasya; prādurbabhūvāsṛgajasramuṣṇamsā tasya jāmbūnadapuṣpacitrā; māleva citrābhivirājate sma

स तेन बाणाभिहतस्तरस्वी; दुर्योधनेनोद्धतमन्युवेगःशरानुपादाय विषाग्निकल्पा;न्विव्याध राजानमदीनसत्त्वः

sa tena bāṇābhihatastarasvī; duryodhanenoddhatamanyuvegaḥśarānupādāya viṣāgnikalpā;nvivyādha rājānamadīnasattvaḥ

दुर्योधनश्चापि तमुग्रतेजाः; पार्थश्च दुर्योधनमेकवीरःअन्योन्यमाजौ पुरुषप्रवीरौ; समं समाजघ्नतुराजमीढौ

duryodhanaścāpi tamugratejāḥ; pārthaśca duryodhanamekavīraḥanyonyamājau puruṣapravīrau; samaṃ samājaghnaturājamīḍhau

ततः प्रभिन्नेन महागजेन; महीधराभेन पुनर्विकर्णःरथैश्चतुर्भिर्गजपादरक्षैः; कुन्तीसुतं जिष्णुमथाभ्यधावत्

tataḥ prabhinnena mahāgajena; mahīdharābhena punarvikarṇaḥrathaiścaturbhirgajapādarakṣaiḥ; kuntīsutaṃ jiṣṇumathābhyadhāvat

तमापतन्तं त्वरितं गजेन्द्रं; धनंजयः कुम्भविभागमध्येआकर्णपूर्णेन दृढायसेन; बाणेन विव्याध महाजवेन

tamāpatantaṃ tvaritaṃ gajendraṃ; dhanaṃjayaḥ kumbhavibhāgamadhyeākarṇapūrṇena dṛḍhāyasena; bāṇena vivyādha mahājavena

पार्थेन सृष्टः स तु गार्ध्रपत्र; आ पुङ्खदेशात्प्रविवेश नागम्विदार्य शैलप्रवरप्रकाशं; यथाशनिः पर्वतमिन्द्रसृष्टः

pārthena sṛṣṭaḥ sa tu gārdhrapatra; ā puṅkhadeśātpraviveśa nāgamvidārya śailapravaraprakāśaṃ; yathāśaniḥ parvatamindrasṛṣṭaḥ

शरप्रतप्तः स तु नागराजः; प्रवेपिताङ्गो व्यथितान्तरात्मासंसीदमानो निपपात मह्यां; वज्राहतं शृङ्गमिवाचलस्य

śaraprataptaḥ sa tu nāgarājaḥ; pravepitāṅgo vyathitāntarātmāsaṃsīdamāno nipapāta mahyāṃ; vajrāhataṃ śṛṅgamivācalasya

निपातिते दन्तिवरे पृथिव्यां; त्रासाद्विकर्णः सहसावतीर्यतूर्णं पदान्यष्टशतानि गत्वा; विविंशतेः स्यन्दनमारुरोह

nipātite dantivare pṛthivyāṃ; trāsādvikarṇaḥ sahasāvatīryatūrṇaṃ padānyaṣṭaśatāni gatvā; viviṃśateḥ syandanamāruroha

निहत्य नागं तु शरेण तेन; वज्रोपमेनाद्रिवराम्बुदाभम्तथाविधेनैव शरेण पार्थो; दुर्योधनं वक्षसि निर्बिभेद

nihatya nāgaṃ tu śareṇa tena; vajropamenādrivarāmbudābhamtathāvidhenaiva śareṇa pārtho; duryodhanaṃ vakṣasi nirbibheda

ततो गजे राजनि चैव भिन्ने; भग्ने विकर्णे च सपादरक्षेगाण्डीवमुक्तैर्विशिखैः प्रणुन्ना;स्ते योधमुख्याः सहसापजग्मुः

tato gaje rājani caiva bhinne; bhagne vikarṇe ca sapādarakṣegāṇḍīvamuktairviśikhaiḥ praṇunnā;ste yodhamukhyāḥ sahasāpajagmuḥ

दृष्ट्वैव बाणेन हतं तु नागं; योधांश्च सर्वान्द्रवतो निशम्यरथं समावृत्य कुरुप्रवीरो; रणात्प्रदुद्राव यतो न पार्थः

dṛṣṭvaiva bāṇena hataṃ tu nāgaṃ; yodhāṃśca sarvāndravato niśamyarathaṃ samāvṛtya kurupravīro; raṇātpradudrāva yato na pārthaḥ

तं भीमरूपं त्वरितं द्रवन्तं; दुर्योधनं शत्रुसहो निषङ्गीप्राक्ष्वेडयद्योद्धुमनाः किरीटी; बाणेन विद्धं रुधिरं वमन्तम्

taṃ bhīmarūpaṃ tvaritaṃ dravantaṃ; duryodhanaṃ śatrusaho niṣaṅgīprākṣveḍayadyoddhumanāḥ kirīṭī; bāṇena viddhaṃ rudhiraṃ vamantam

अर्जुन उवाच · arjuna uvāca

विहाय कीर्तिं विपुलं यशश्च; युद्धात्परावृत्य पलायसे किम्न तेऽद्य तूर्याणि समाहतानि; यथावदुद्यान्ति गतस्य युद्धे

vihāya kīrtiṃ vipulaṃ yaśaśca; yuddhātparāvṛtya palāyase kimna te'dya tūryāṇi samāhatāni; yathāvadudyānti gatasya yuddhe

युधिष्ठिरस्यास्मि निदेशकारी; पार्थस्तृतीयो युधि च स्थिरोऽस्मितदर्थमावृत्य मुखं प्रयच्छ; नरेन्द्रवृत्तं स्मर धार्तराष्ट्र

yudhiṣṭhirasyāsmi nideśakārī; pārthastṛtīyo yudhi ca sthiro'smitadarthamāvṛtya mukhaṃ prayaccha; narendravṛttaṃ smara dhārtarāṣṭra

मोघं तवेदं भुवि नामधेयं; दुर्योधनेतीह कृतं पुरस्तात्न हीह दुर्योधनता तवास्ति; पलायमानस्य रणं विहाय

moghaṃ tavedaṃ bhuvi nāmadheyaṃ; duryodhanetīha kṛtaṃ purastātna hīha duryodhanatā tavāsti; palāyamānasya raṇaṃ vihāya

न ते पुरस्तादथ पृष्ठतो वा; पश्यामि दुर्योधन रक्षितारम्परैहि युद्धेन कुरुप्रवीर; प्राणान्प्रियान्पाण्डवतोऽद्य रक्ष

na te purastādatha pṛṣṭhato vā; paśyāmi duryodhana rakṣitāramparaihi yuddhena kurupravīra; prāṇānpriyānpāṇḍavato'dya rakṣa