पर्व.अध्याय 5.134

मातोवाचनैव राज्ञा दरः कार्यो जातु कस्यांचिदापदिअथ चेदपि दीर्णः स्यान्नैव वर्तेत दीर्णवत्

mātovācanaiva rājñā daraḥ kāryo jātu kasyāṃcidāpadiatha cedapi dīrṇaḥ syānnaiva varteta dīrṇavat

दीर्णं हि दृष्ट्वा राजानं सर्वमेवानुदीर्यतेराष्ट्रं बलममात्याश्च पृथक्कुर्वन्ति ते मतिम्

dīrṇaṃ hi dṛṣṭvā rājānaṃ sarvamevānudīryaterāṣṭraṃ balamamātyāśca pṛthakkurvanti te matim

शत्रूनेके प्रपद्यन्ते प्रजहत्यपरे पुनःअन्वेके प्रजिहीर्षन्ति ये पुरस्ताद्विमानिताः

śatrūneke prapadyante prajahatyapare punaḥanveke prajihīrṣanti ye purastādvimānitāḥ

य एवात्यन्तसुहृदस्त एनं पर्युपासतेअशक्तयः स्वस्तिकामा बद्धवत्सा इडा इवशोचन्तमनुशोचन्ति प्रतीतानिव बान्धवान्

ya evātyantasuhṛdasta enaṃ paryupāsateaśaktayaḥ svastikāmā baddhavatsā iḍā ivaśocantamanuśocanti pratītāniva bāndhavān

अपि ते पूजिताः पूर्वमपि ते सुहृदो मताःये राष्ट्रमभिमन्यन्ते राज्ञो व्यसनमीयुषःमा दीदरस्त्वं सुहृदो मा त्वां दीर्णं प्रहासिषुः

api te pūjitāḥ pūrvamapi te suhṛdo matāḥye rāṣṭramabhimanyante rājño vyasanamīyuṣaḥmā dīdarastvaṃ suhṛdo mā tvāṃ dīrṇaṃ prahāsiṣuḥ

प्रभावं पौरुषं बुद्धिं जिज्ञासन्त्या मया तवउल्लपन्त्या समाश्वासं बलवानिव दुर्बलम्

prabhāvaṃ pauruṣaṃ buddhiṃ jijñāsantyā mayā tavaullapantyā samāśvāsaṃ balavāniva durbalam

यद्येतत्संविजानासि यदि सम्यग्ब्रवीम्यहम्कृत्वासौम्यमिवात्मानं जयायोत्तिष्ठ संजय

yadyetatsaṃvijānāsi yadi samyagbravīmyahamkṛtvāsaumyamivātmānaṃ jayāyottiṣṭha saṃjaya

अस्ति नः कोशनिचयो महानविदितस्तवतमहं वेद नान्यस्तमुपसंपादयामि ते

asti naḥ kośanicayo mahānaviditastavatamahaṃ veda nānyastamupasaṃpādayāmi te

सन्ति नैकशता भूयः सुहृदस्तव संजयसुखदुःखसहा वीर शतार्हा अनिवर्तिनः

santi naikaśatā bhūyaḥ suhṛdastava saṃjayasukhaduḥkhasahā vīra śatārhā anivartinaḥ

तादृशा हि सहाया वै पुरुषस्य बुभूषतःईषदुज्जिहतः किंचित्सचिवाः शत्रुकर्शनाः

tādṛśā hi sahāyā vai puruṣasya bubhūṣataḥīṣadujjihataḥ kiṃcitsacivāḥ śatrukarśanāḥ

पुत्र उवाच · putra uvāca

कस्य त्वीदृशकं वाक्यं श्रुत्वापि स्वल्पचेतसःतमो न व्यपहन्येत सुचित्रार्थपदाक्षरम्

kasya tvīdṛśakaṃ vākyaṃ śrutvāpi svalpacetasaḥtamo na vyapahanyeta sucitrārthapadākṣaram

उदके धूरियं धार्या सर्तव्यं प्रवणे मयायस्य मे भवती नेत्री भविष्यद्भूतदर्शिनी

udake dhūriyaṃ dhāryā sartavyaṃ pravaṇe mayāyasya me bhavatī netrī bhaviṣyadbhūtadarśinī

अहं हि वचनं त्वत्तः शुश्रूषुरपरापरम्किंचित्किंचित्प्रतिवदंस्तूष्णीमासं मुहुर्मुहुः

ahaṃ hi vacanaṃ tvattaḥ śuśrūṣuraparāparamkiṃcitkiṃcitprativadaṃstūṣṇīmāsaṃ muhurmuhuḥ

अतृप्यन्नमृतस्येव कृच्छ्राल्लब्धस्य बान्धवात्उद्यच्छाम्येष शत्रूणां नियमाय जयाय च

atṛpyannamṛtasyeva kṛcchrāllabdhasya bāndhavātudyacchāmyeṣa śatrūṇāṃ niyamāya jayāya ca

कुन्त्युवाचसदश्व इव स क्षिप्तः प्रणुन्नो वाक्यसायकैःतच्चकार तथा सर्वं यथावदनुशासनम्

kuntyuvācasadaśva iva sa kṣiptaḥ praṇunno vākyasāyakaiḥtaccakāra tathā sarvaṃ yathāvadanuśāsanam

इदमुद्धर्षणं भीमं तेजोवर्धनमुत्तमम्राजानं श्रावयेन्मन्त्री सीदन्तं शत्रुपीडितम्

idamuddharṣaṇaṃ bhīmaṃ tejovardhanamuttamamrājānaṃ śrāvayenmantrī sīdantaṃ śatrupīḍitam

जयो नामेतिहासोऽयं श्रोतव्यो विजिगीषुणामहीं विजयते क्षिप्रं श्रुत्वा शत्रूंश्च मर्दति

jayo nāmetihāso'yaṃ śrotavyo vijigīṣuṇāmahīṃ vijayate kṣipraṃ śrutvā śatrūṃśca mardati

इदं पुंसवनं चैव वीराजननमेव चअभीक्ष्णं गर्भिणी श्रुत्वा ध्रुवं वीरं प्रजायते

idaṃ puṃsavanaṃ caiva vīrājananameva caabhīkṣṇaṃ garbhiṇī śrutvā dhruvaṃ vīraṃ prajāyate

विद्याशूरं तपःशूरं दमशूरं तपस्विनम्ब्राह्म्या श्रिया दीप्यमानं साधुवादेन संमतम्

vidyāśūraṃ tapaḥśūraṃ damaśūraṃ tapasvinambrāhmyā śriyā dīpyamānaṃ sādhuvādena saṃmatam

अर्चिष्मन्तं बलोपेतं महाभागं महारथम्धृष्टवन्तमनाधृष्यं जेतारमपराजितम्

arciṣmantaṃ balopetaṃ mahābhāgaṃ mahārathamdhṛṣṭavantamanādhṛṣyaṃ jetāramaparājitam

नियन्तारमसाधूनां गोप्तारं धर्मचारिणाम्तदर्थं क्षत्रिया सूते वीरं सत्यपराक्रमम्

niyantāramasādhūnāṃ goptāraṃ dharmacāriṇāmtadarthaṃ kṣatriyā sūte vīraṃ satyaparākramam