Mahabharata · 19 verses
Read this chapter as a bookवासुदेव उवाच · vāsudeva uvāca
एवमुक्ते तु भीष्मेण द्रोणेन विदुरेण चगान्धार्या धृतराष्ट्रेण न च मन्दोऽन्वबुध्यत
evamukte tu bhīṣmeṇa droṇena vidureṇa cagāndhāryā dhṛtarāṣṭreṇa na ca mando'nvabudhyata
अवधूयोत्थितः क्रुद्धो रोषात्संरक्तलोचनःअन्वद्रवन्त तं पश्चाद्राजानस्त्यक्तजीविताः
avadhūyotthitaḥ kruddho roṣātsaṃraktalocanaḥanvadravanta taṃ paścādrājānastyaktajīvitāḥ
अज्ञापयच्च राज्ञस्तान्पार्थिवान्दुष्टचेतसःप्रयाध्वं वै कुरुक्षेत्रं पुष्योऽद्येति पुनः पुनः
ajñāpayacca rājñastānpārthivānduṣṭacetasaḥprayādhvaṃ vai kurukṣetraṃ puṣyo'dyeti punaḥ punaḥ
ततस्ते पृथिवीपालाः प्रययुः सहसैनिकाःभीष्मं सेनापतिं कृत्वा संहृष्टाः कालचोदिताः
tataste pṛthivīpālāḥ prayayuḥ sahasainikāḥbhīṣmaṃ senāpatiṃ kṛtvā saṃhṛṣṭāḥ kālacoditāḥ
अक्षौहिण्यो दशैका च पार्थिवानां समागताःतासां प्रमुखतो भीष्मस्तालकेतुर्व्यरोचतयदत्र युक्तं प्राप्तं च तद्विधत्स्व विशां पते
akṣauhiṇyo daśaikā ca pārthivānāṃ samāgatāḥtāsāṃ pramukhato bhīṣmastālaketurvyarocatayadatra yuktaṃ prāptaṃ ca tadvidhatsva viśāṃ pate
उक्तं भीष्मेण यद्वाक्यं द्रोणेन विदुरेण चगान्धार्या धृतराष्ट्रेण समक्षं मम भारतएतत्ते कथितं राजन्यद्वृत्तं कुरुसंसदि
uktaṃ bhīṣmeṇa yadvākyaṃ droṇena vidureṇa cagāndhāryā dhṛtarāṣṭreṇa samakṣaṃ mama bhārataetatte kathitaṃ rājanyadvṛttaṃ kurusaṃsadi
साम आदौ प्रयुक्तं मे राजन्सौभ्रात्रमिच्छताअभेदात्कुरुवंशस्य प्रजानां च विवृद्धये
sāma ādau prayuktaṃ me rājansaubhrātramicchatāabhedātkuruvaṃśasya prajānāṃ ca vivṛddhaye
पुनर्भेदश्च मे युक्तो यदा साम न गृह्यतेकर्मानुकीर्तनं चैव देवमानुषसंहितम्
punarbhedaśca me yukto yadā sāma na gṛhyatekarmānukīrtanaṃ caiva devamānuṣasaṃhitam
यदा नाद्रियते वाक्यं सामपूर्वं सुयोधनःतदा मया समानीय भेदिताः सर्वपार्थिवाः
yadā nādriyate vākyaṃ sāmapūrvaṃ suyodhanaḥtadā mayā samānīya bheditāḥ sarvapārthivāḥ
अद्भुतानि च घोराणि दारुणानि च भारतअमानुषाणि कर्माणि दर्शितानि च मे विभो
adbhutāni ca ghorāṇi dāruṇāni ca bhārataamānuṣāṇi karmāṇi darśitāni ca me vibho
भर्त्सयित्वा तु राज्ञस्तांस्तृणीकृत्य सुयोधनम्राधेयं भीषयित्वा च सौबलं च पुनः पुनः
bhartsayitvā tu rājñastāṃstṛṇīkṛtya suyodhanamrādheyaṃ bhīṣayitvā ca saubalaṃ ca punaḥ punaḥ
न्यूनतां धार्तराष्ट्राणां निन्दां चैव पुनः पुनःभेदयित्वा नृपान्सर्वान्वाग्भिर्मन्त्रेण चासकृत्
nyūnatāṃ dhārtarāṣṭrāṇāṃ nindāṃ caiva punaḥ punaḥbhedayitvā nṛpānsarvānvāgbhirmantreṇa cāsakṛt
पुनः सामाभिसंयुक्तं संप्रदानमथाब्रुवम्अभेदात्कुरुवंशस्य कार्ययोगात्तथैव च
punaḥ sāmābhisaṃyuktaṃ saṃpradānamathābruvamabhedātkuruvaṃśasya kāryayogāttathaiva ca
ते बाला धृतराष्ट्रस्य भीष्मस्य विदुरस्य चतिष्ठेयुः पाण्डवाः सर्वे हित्वा मानमधश्चराः
te bālā dhṛtarāṣṭrasya bhīṣmasya vidurasya catiṣṭheyuḥ pāṇḍavāḥ sarve hitvā mānamadhaścarāḥ
प्रयच्छन्तु च ते राज्यमनीशास्ते भवन्तु चयथाह राजा गाङ्गेयो विदुरश्च तथास्तु तत्
prayacchantu ca te rājyamanīśāste bhavantu cayathāha rājā gāṅgeyo viduraśca tathāstu tat
सर्वं भवतु ते राज्यं पञ्च ग्रामान्विसर्जयअवश्यं भरणीया हि पितुस्ते राजसत्तम
sarvaṃ bhavatu te rājyaṃ pañca grāmānvisarjayaavaśyaṃ bharaṇīyā hi pituste rājasattama
एवमुक्तस्तु दुष्टात्मा नैव भावं व्यमुञ्चतदण्डं चतुर्थं पश्यामि तेषु पापेषु नान्यथा
evamuktastu duṣṭātmā naiva bhāvaṃ vyamuñcatadaṇḍaṃ caturthaṃ paśyāmi teṣu pāpeṣu nānyathā
निर्याताश्च विनाशाय कुरुक्षेत्रं नराधिपाःएतत्ते कथितं सर्वं यद्वृत्तं कुरुसंसदि
niryātāśca vināśāya kurukṣetraṃ narādhipāḥetatte kathitaṃ sarvaṃ yadvṛttaṃ kurusaṃsadi
न ते राज्यं प्रयच्छन्ति विना युद्धेन पाण्डवविनाशहेतवः सर्वे प्रत्युपस्थितमृत्यवः
na te rājyaṃ prayacchanti vinā yuddhena pāṇḍavavināśahetavaḥ sarve pratyupasthitamṛtyavaḥ