Parva.Adhyaya 5.150

जनमेजय उवाच · janamejaya uvāca

युधिष्ठिरं सहानीकमुपयान्तं युयुत्सयासंनिविष्टं कुरुक्षेत्रे वासुदेवेन पालितम्

yudhiṣṭhiraṃ sahānīkamupayāntaṃ yuyutsayāsaṃniviṣṭaṃ kurukṣetre vāsudevena pālitam

विराटद्रुपदाभ्यां च सपुत्राभ्यां समन्वितम्केकयैर्वृष्णिभिश्चैव पार्थिवैः शतशो वृतम्

virāṭadrupadābhyāṃ ca saputrābhyāṃ samanvitamkekayairvṛṣṇibhiścaiva pārthivaiḥ śataśo vṛtam

महेन्द्रमिव चादित्यैरभिगुप्तं महारथैःश्रुत्वा दुर्योधनो राजा किं कार्यं प्रत्यपद्यत

mahendramiva cādityairabhiguptaṃ mahārathaiḥśrutvā duryodhano rājā kiṃ kāryaṃ pratyapadyata

एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण तपोधनसंभ्रमे तुमुले तस्मिन्यदासीत्कुरुजाङ्गले

etadicchāmyahaṃ śrotuṃ vistareṇa tapodhanasaṃbhrame tumule tasminyadāsītkurujāṅgale

व्यथयेयुर्हि देवानां सेनामपि समागमेपाण्डवा वासुदेवश्च विराटद्रुपदौ तथा

vyathayeyurhi devānāṃ senāmapi samāgamepāṇḍavā vāsudevaśca virāṭadrupadau tathā

धृष्टद्युम्नश्च पाञ्चाल्यः शिखण्डी च महारथःयुयुधानश्च विक्रान्तो देवैरपि दुरासदः

dhṛṣṭadyumnaśca pāñcālyaḥ śikhaṇḍī ca mahārathaḥyuyudhānaśca vikrānto devairapi durāsadaḥ

एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण तपोधनकुरूणां पाण्डवानां च यद्यदासीद्विचेष्टितम्

etadicchāmyahaṃ śrotuṃ vistareṇa tapodhanakurūṇāṃ pāṇḍavānāṃ ca yadyadāsīdviceṣṭitam

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

प्रतियाते तु दाशार्हे राजा दुर्योधनस्तदाकर्णं दुःशासनं चैव शकुनिं चाब्रवीदिदम्

pratiyāte tu dāśārhe rājā duryodhanastadākarṇaṃ duḥśāsanaṃ caiva śakuniṃ cābravīdidam

अकृतेनैव कार्येण गतः पार्थानधोक्षजःस एनान्मन्युनाविष्टो ध्रुवं वक्ष्यत्यसंशयम्

akṛtenaiva kāryeṇa gataḥ pārthānadhokṣajaḥsa enānmanyunāviṣṭo dhruvaṃ vakṣyatyasaṃśayam

इष्टो हि वासुदेवस्य पाण्डवैर्मम विग्रहःभीमसेनार्जुनौ चैव दाशार्हस्य मते स्थितौ

iṣṭo hi vāsudevasya pāṇḍavairmama vigrahaḥbhīmasenārjunau caiva dāśārhasya mate sthitau

अजातशत्रुरप्यद्य भीमार्जुनवशानुगःनिकृतश्च मया पूर्वं सह सर्वैः सहोदरैः

ajātaśatrurapyadya bhīmārjunavaśānugaḥnikṛtaśca mayā pūrvaṃ saha sarvaiḥ sahodaraiḥ

विराटद्रुपदौ चैव कृतवैरौ मया सहतौ च सेनाप्रणेतारौ वासुदेववशानुगौ

virāṭadrupadau caiva kṛtavairau mayā sahatau ca senāpraṇetārau vāsudevavaśānugau

भविता विग्रहः सोऽयं तुमुलो लोमहर्षणःतस्मात्सांग्रामिकं सर्वं कारयध्वमतन्द्रिताः

bhavitā vigrahaḥ so'yaṃ tumulo lomaharṣaṇaḥtasmātsāṃgrāmikaṃ sarvaṃ kārayadhvamatandritāḥ

शिबिराणि कुरुक्षेत्रे क्रियन्तां वसुधाधिपाःसुपर्याप्तावकाशानि दुरादेयानि शत्रुभिः

śibirāṇi kurukṣetre kriyantāṃ vasudhādhipāḥsuparyāptāvakāśāni durādeyāni śatrubhiḥ

आसन्नजलकाष्ठानि शतशोऽथ सहस्रशःअच्छेद्याहारमार्गाणि रत्नोच्चयचितानि चविविधायुधपूर्णानि पताकाध्वजवन्ति च

āsannajalakāṣṭhāni śataśo'tha sahasraśaḥacchedyāhāramārgāṇi ratnoccayacitāni cavividhāyudhapūrṇāni patākādhvajavanti ca

समाश्च तेषां पन्थानः क्रियन्तां नगराद्बहिःप्रयाणं घुष्यतामद्य श्वोभूत इति माचिरम्

samāśca teṣāṃ panthānaḥ kriyantāṃ nagarādbahiḥprayāṇaṃ ghuṣyatāmadya śvobhūta iti māciram

ते तथेति प्रतिज्ञाय श्वोभूते चक्रिरे तथाहृष्टरूपा महात्मानो विनाशाय महीक्षिताम्

te tatheti pratijñāya śvobhūte cakrire tathāhṛṣṭarūpā mahātmāno vināśāya mahīkṣitām

ततस्ते पार्थिवाः सर्वे तच्छ्रुत्वा राजशासनम्आसनेभ्यो महार्हेभ्य उदतिष्ठन्नमर्षिताः

tataste pārthivāḥ sarve tacchrutvā rājaśāsanamāsanebhyo mahārhebhya udatiṣṭhannamarṣitāḥ

बाहून्परिघसंकाशान्संस्पृशन्तः शनैः शनैःकाञ्चनाङ्गददीप्तांश्च चन्दनागरुभूषितान्

bāhūnparighasaṃkāśānsaṃspṛśantaḥ śanaiḥ śanaiḥkāñcanāṅgadadīptāṃśca candanāgarubhūṣitān

उष्णीषाणि नियच्छन्तः पुण्डरीकनिभैः करैःअन्तरीयोत्तरीयाणि भूषणानि च सर्वशः

uṣṇīṣāṇi niyacchantaḥ puṇḍarīkanibhaiḥ karaiḥantarīyottarīyāṇi bhūṣaṇāni ca sarvaśaḥ

ते रथान्रथिनः श्रेष्ठा हयांश्च हयकोविदाःसज्जयन्ति स्म नागांश्च नागशिक्षासु निष्ठिताः

te rathānrathinaḥ śreṣṭhā hayāṃśca hayakovidāḥsajjayanti sma nāgāṃśca nāgaśikṣāsu niṣṭhitāḥ

अथ वर्माणि चित्राणि काञ्चनानि बहूनि चविविधानि च शस्त्राणि चक्रुः सज्जानि सर्वशः

atha varmāṇi citrāṇi kāñcanāni bahūni cavividhāni ca śastrāṇi cakruḥ sajjāni sarvaśaḥ

पदातयश्च पुरुषाः शस्त्राणि विविधानि चउपजह्रुः शरीरेषु हेमचित्राण्यनेकशः

padātayaśca puruṣāḥ śastrāṇi vividhāni caupajahruḥ śarīreṣu hemacitrāṇyanekaśaḥ

तदुत्सव इवोदग्रं संप्रहृष्टनरावृतम्नगरं धार्तराष्ट्रस्य भारतासीत्समाकुलम्

tadutsava ivodagraṃ saṃprahṛṣṭanarāvṛtamnagaraṃ dhārtarāṣṭrasya bhāratāsītsamākulam

जनौघसलिलावर्तो रथनागाश्वमीनवान्शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषः कोशसंचयरत्नवान्

janaughasalilāvarto rathanāgāśvamīnavānśaṅkhadundubhinirghoṣaḥ kośasaṃcayaratnavān

चित्राभरणवर्मोर्मिः शस्त्रनिर्मलफेनवान्प्रासादमालाद्रिवृतो रथ्यापणमहाह्रदः

citrābharaṇavarmormiḥ śastranirmalaphenavānprāsādamālādrivṛto rathyāpaṇamahāhradaḥ

योधचन्द्रोदयोद्भूतः कुरुराजमहार्णवःअदृश्यत तदा राजंश्चन्द्रोदय इवार्णवः

yodhacandrodayodbhūtaḥ kururājamahārṇavaḥadṛśyata tadā rājaṃścandrodaya ivārṇavaḥ