Parva.Adhyaya 5.173

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

सा निष्क्रमन्ती नगराच्चिन्तयामास भारतपृथिव्यां नास्ति युवतिर्विषमस्थतरा मयाबान्धवैर्विप्रहीनास्मि शाल्वेन च निराकृता

sā niṣkramantī nagarāccintayāmāsa bhāratapṛthivyāṃ nāsti yuvatirviṣamasthatarā mayābāndhavairviprahīnāsmi śālvena ca nirākṛtā

न च शक्यं पुनर्गन्तुं मया वारणसाह्वयम्अनुज्ञातास्मि भीष्मेण शाल्वमुद्दिश्य कारणम्

na ca śakyaṃ punargantuṃ mayā vāraṇasāhvayamanujñātāsmi bhīṣmeṇa śālvamuddiśya kāraṇam

किं नु गर्हाम्यथात्मानमथ भीष्मं दुरासदम्आहोस्वित्पितरं मूढं यो मेऽकार्षीत्स्वयंवरम्

kiṃ nu garhāmyathātmānamatha bhīṣmaṃ durāsadamāhosvitpitaraṃ mūḍhaṃ yo me'kārṣītsvayaṃvaram

ममायं स्वकृतो दोषो याहं भीष्मरथात्तदाप्रवृत्ते वैशसे युद्धे शाल्वार्थं नापतं पुरातस्येयं फलनिर्वृत्तिर्यदापन्नास्मि मूढवत्

mamāyaṃ svakṛto doṣo yāhaṃ bhīṣmarathāttadāpravṛtte vaiśase yuddhe śālvārthaṃ nāpataṃ purātasyeyaṃ phalanirvṛttiryadāpannāsmi mūḍhavat

धिग्भीष्मं धिक्च मे मन्दं पितरं मूढचेतसम्येनाहं वीर्यशुल्केन पण्यस्त्रीवत्प्रवेरिता

dhigbhīṣmaṃ dhikca me mandaṃ pitaraṃ mūḍhacetasamyenāhaṃ vīryaśulkena paṇyastrīvatpraveritā

धिङ्मां धिक्शाल्वराजानं धिग्धातारमथापि चयेषां दुर्नीतभावेन प्राप्तास्म्यापदमुत्तमाम्

dhiṅmāṃ dhikśālvarājānaṃ dhigdhātāramathāpi cayeṣāṃ durnītabhāvena prāptāsmyāpadamuttamām

सर्वथा भागधेयानि स्वानि प्राप्नोति मानवःअनयस्यास्य तु मुखं भीष्मः शांतनवो मम

sarvathā bhāgadheyāni svāni prāpnoti mānavaḥanayasyāsya tu mukhaṃ bhīṣmaḥ śāṃtanavo mama

सा भीष्मे प्रतिकर्तव्यमहं पश्यामि सांप्रतम्तपसा वा युधा वापि दुःखहेतुः स मे मतःको नु भीष्मं युधा जेतुमुत्सहेत महीपतिः

sā bhīṣme pratikartavyamahaṃ paśyāmi sāṃpratamtapasā vā yudhā vāpi duḥkhahetuḥ sa me mataḥko nu bhīṣmaṃ yudhā jetumutsaheta mahīpatiḥ

एवं सा परिनिश्चित्य जगाम नगराद्बहिःआश्रमं पुण्यशीलानां तापसानां महात्मनाम्ततस्तामवसद्रात्रिं तापसैः परिवारिता

evaṃ sā pariniścitya jagāma nagarādbahiḥāśramaṃ puṇyaśīlānāṃ tāpasānāṃ mahātmanāmtatastāmavasadrātriṃ tāpasaiḥ parivāritā

आचख्यौ च यथा वृत्तं सर्वमात्मनि भारतविस्तरेण महाबाहो निखिलेन शुचिस्मिताहरणं च विसर्गं च शाल्वेन च विसर्जनम्

ācakhyau ca yathā vṛttaṃ sarvamātmani bhāratavistareṇa mahābāho nikhilena śucismitāharaṇaṃ ca visargaṃ ca śālvena ca visarjanam

ततस्तत्र महानासीद्ब्राह्मणः संशितव्रतःशैखावत्यस्तपोवृद्धः शास्त्रे चारण्यके गुरुः

tatastatra mahānāsīdbrāhmaṇaḥ saṃśitavrataḥśaikhāvatyastapovṛddhaḥ śāstre cāraṇyake guruḥ

आर्तां तामाह स मुनिः शैखावत्यो महातपाःनिःश्वसन्तीं सतीं बालां दुःखशोकपरायणाम्

ārtāṃ tāmāha sa muniḥ śaikhāvatyo mahātapāḥniḥśvasantīṃ satīṃ bālāṃ duḥkhaśokaparāyaṇām

एवं गते किं नु भद्रे शक्यं कर्तुं तपस्विभिःआश्रमस्थैर्महाभागैस्तपोनित्यैर्महात्मभिः

evaṃ gate kiṃ nu bhadre śakyaṃ kartuṃ tapasvibhiḥāśramasthairmahābhāgaistaponityairmahātmabhiḥ

सा त्वेनमब्रवीद्राजन्क्रियतां मदनुग्रहःप्रव्राजितुमिहेच्छामि तपस्तप्स्यामि दुश्चरम्

sā tvenamabravīdrājankriyatāṃ madanugrahaḥpravrājitumihecchāmi tapastapsyāmi duścaram

मयैवैतानि कर्माणि पूर्वदेहेषु मूढयाकृतानि नूनं पापानि तेषामेतत्फलं ध्रुवम्

mayaivaitāni karmāṇi pūrvadeheṣu mūḍhayākṛtāni nūnaṃ pāpāni teṣāmetatphalaṃ dhruvam

नोत्सहेयं पुनर्गन्तुं स्वजनं प्रति तापसाःप्रत्याख्याता निरानन्दा शाल्वेन च निराकृता

notsaheyaṃ punargantuṃ svajanaṃ prati tāpasāḥpratyākhyātā nirānandā śālvena ca nirākṛtā

उपदिष्टमिहेच्छामि तापस्यं वीतकल्मषाःयुष्माभिर्देवसंकाशाः कृपा भवतु वो मयि

upadiṣṭamihecchāmi tāpasyaṃ vītakalmaṣāḥyuṣmābhirdevasaṃkāśāḥ kṛpā bhavatu vo mayi

स तामाश्वासयत्कन्यां दृष्टान्तागमहेतुभिःसान्त्वयामास कार्यं च प्रतिजज्ञे द्विजैः सह

sa tāmāśvāsayatkanyāṃ dṛṣṭāntāgamahetubhiḥsāntvayāmāsa kāryaṃ ca pratijajñe dvijaiḥ saha