Parva.Adhyaya 5.182

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

समागतस्य रामेण पुनरेवातिदारुणम्अन्येद्युस्तुमुलं युद्धं तदा भरतसत्तम

samāgatasya rāmeṇa punarevātidāruṇamanyedyustumulaṃ yuddhaṃ tadā bharatasattama

ततो दिव्यास्त्रविच्छूरो दिव्यान्यस्त्राण्यनेकशःअयोजयत धर्मात्मा दिवसे दिवसे विभुः

tato divyāstravicchūro divyānyastrāṇyanekaśaḥayojayata dharmātmā divase divase vibhuḥ

तान्यहं तत्प्रतीघातैरस्त्रैरस्त्राणि भारतव्यधमं तुमुले युद्धे प्राणांस्त्यक्त्वा सुदुस्त्यजान्

tānyahaṃ tatpratīghātairastrairastrāṇi bhāratavyadhamaṃ tumule yuddhe prāṇāṃstyaktvā sudustyajān

अस्त्रैरस्त्रेषु बहुधा हतेष्वथ च भार्गवःअक्रुध्यत महातेजास्त्यक्तप्राणः स संयुगे

astrairastreṣu bahudhā hateṣvatha ca bhārgavaḥakrudhyata mahātejāstyaktaprāṇaḥ sa saṃyuge

ततः शक्तिं प्राहिणोद्घोररूपा;मस्त्रै रुद्धो जामदग्न्यो महात्माकालोत्सृष्टां प्रज्वलितामिवोल्कां; संदीप्ताग्रां तेजसावृत्य लोकान्

tataḥ śaktiṃ prāhiṇodghorarūpā;mastrai ruddho jāmadagnyo mahātmākālotsṛṣṭāṃ prajvalitāmivolkāṃ; saṃdīptāgrāṃ tejasāvṛtya lokān

ततोऽहं तामिषुभिर्दीप्यमानैः; समायान्तीमन्तकालार्कदीप्ताम्छित्त्वा त्रिधा पातयामास भूमौ; ततो ववौ पवनः पुण्यगन्धिः

tato'haṃ tāmiṣubhirdīpyamānaiḥ; samāyāntīmantakālārkadīptāmchittvā tridhā pātayāmāsa bhūmau; tato vavau pavanaḥ puṇyagandhiḥ

तस्यां छिन्नायां क्रोधदीप्तोऽथ रामः; शक्तीर्घोराः प्राहिणोद्द्वादशान्याःतासां रूपं भारत नोत शक्यं; तेजस्वित्वाल्लाघवाच्चैव वक्तुम्

tasyāṃ chinnāyāṃ krodhadīpto'tha rāmaḥ; śaktīrghorāḥ prāhiṇoddvādaśānyāḥtāsāṃ rūpaṃ bhārata nota śakyaṃ; tejasvitvāllāghavāccaiva vaktum

किं त्वेवाहं विह्वलः संप्रदृश्य; दिग्भ्यः सर्वास्ता महोल्का इवाग्नेःनानारूपास्तेजसोग्रेण दीप्ता; यथादित्या द्वादश लोकसंक्षये

kiṃ tvevāhaṃ vihvalaḥ saṃpradṛśya; digbhyaḥ sarvāstā maholkā ivāgneḥnānārūpāstejasogreṇa dīptā; yathādityā dvādaśa lokasaṃkṣaye

ततो जालं बाणमयं विवृत्य; संदृश्य भित्त्वा शरजालेन राजन्द्वादशेषून्प्राहिणवं रणेऽहं; ततः शक्तीर्व्यधमं घोररूपाः

tato jālaṃ bāṇamayaṃ vivṛtya; saṃdṛśya bhittvā śarajālena rājandvādaśeṣūnprāhiṇavaṃ raṇe'haṃ; tataḥ śaktīrvyadhamaṃ ghorarūpāḥ

ततोऽपरा जामदग्न्यो महात्मा; शक्तीर्घोराः प्राक्षिपद्धेमदण्डाःविचित्रिताः काञ्चनपट्टनद्धा; यथा महोल्का ज्वलितास्तथा ताः

tato'parā jāmadagnyo mahātmā; śaktīrghorāḥ prākṣipaddhemadaṇḍāḥvicitritāḥ kāñcanapaṭṭanaddhā; yathā maholkā jvalitāstathā tāḥ

ताश्चाप्युग्राश्चर्मणा वारयित्वा; खड्गेनाजौ पातिता मे नरेन्द्रबाणैर्दिव्यैर्जामदग्न्यस्य संख्ये; दिव्यांश्चाश्वानभ्यवर्षं ससूतान्

tāścāpyugrāścarmaṇā vārayitvā; khaḍgenājau pātitā me narendrabāṇairdivyairjāmadagnyasya saṃkhye; divyāṃścāśvānabhyavarṣaṃ sasūtān

निर्मुक्तानां पन्नगानां सरूपा; दृष्ट्वा शक्तीर्हेमचित्रा निकृत्ताःप्रादुश्चक्रे दिव्यमस्त्रं महात्मा; क्रोधाविष्टो हैहयेशप्रमाथी

nirmuktānāṃ pannagānāṃ sarūpā; dṛṣṭvā śaktīrhemacitrā nikṛttāḥprāduścakre divyamastraṃ mahātmā; krodhāviṣṭo haihayeśapramāthī

ततः श्रेण्यः शलभानामिवोग्राः; समापेतुर्विशिखानां प्रदीप्ताःसमाचिनोच्चापि भृशं शरीरं; हयान्सूतं सरथं चैव मह्यम्

tataḥ śreṇyaḥ śalabhānāmivogrāḥ; samāpeturviśikhānāṃ pradīptāḥsamācinoccāpi bhṛśaṃ śarīraṃ; hayānsūtaṃ sarathaṃ caiva mahyam

रथः शरैर्मे निचितः सर्वतोऽभू;त्तथा हयाः सारथिश्चैव राजन्युगं रथेषा च तथैव चक्रे; तथैवाक्षः शरकृत्तोऽथ भग्नः

rathaḥ śarairme nicitaḥ sarvato'bhū;ttathā hayāḥ sārathiścaiva rājanyugaṃ ratheṣā ca tathaiva cakre; tathaivākṣaḥ śarakṛtto'tha bhagnaḥ

ततस्तस्मिन्बाणवर्षे व्यतीते; शरौघेण प्रत्यवर्षं गुरुं तम्स विक्षतो मार्गणैर्ब्रह्मराशि;र्देहादजस्रं मुमुचे भूरि रक्तम्

tatastasminbāṇavarṣe vyatīte; śaraugheṇa pratyavarṣaṃ guruṃ tamsa vikṣato mārgaṇairbrahmarāśi;rdehādajasraṃ mumuce bhūri raktam

यथा रामो बाणजालाभितप्त;स्तथैवाहं सुभृशं गाढविद्धःततो युद्धं व्यरमच्चापराह्णे; भानावस्तं प्रार्थयाने महीध्रम्

yathā rāmo bāṇajālābhitapta;stathaivāhaṃ subhṛśaṃ gāḍhaviddhaḥtato yuddhaṃ vyaramaccāparāhṇe; bhānāvastaṃ prārthayāne mahīdhram