Parva.Adhyaya 5.196

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

ततः प्रभाते विमले धार्तराष्ट्रेण चोदिताःदुर्योधनेन राजानः प्रययुः पाण्डवान्प्रति

tataḥ prabhāte vimale dhārtarāṣṭreṇa coditāḥduryodhanena rājānaḥ prayayuḥ pāṇḍavānprati

आप्लाव्य शुचयः सर्वे स्रग्विणः शुक्लवाससःगृहीतशस्त्रा ध्वजिनः स्वस्ति वाच्य हुताग्नयः

āplāvya śucayaḥ sarve sragviṇaḥ śuklavāsasaḥgṛhītaśastrā dhvajinaḥ svasti vācya hutāgnayaḥ

सर्वे वेदविदः शूराः सर्वे सुचरितव्रताःसर्वे कर्मकृतश्चैव सर्वे चाहवलक्षणाः

sarve vedavidaḥ śūrāḥ sarve sucaritavratāḥsarve karmakṛtaścaiva sarve cāhavalakṣaṇāḥ

आहवेषु पराँल्लोकाञ्जिगीषन्तो महाबलाःएकाग्रमनसः सर्वे श्रद्दधानाः परस्य च

āhaveṣu parām̐llokāñjigīṣanto mahābalāḥekāgramanasaḥ sarve śraddadhānāḥ parasya ca

विन्दानुविन्दावावन्त्यौ केकया बाह्लिकैः सहप्रययुः सर्व एवैते भारद्वाजपुरोगमाः

vindānuvindāvāvantyau kekayā bāhlikaiḥ sahaprayayuḥ sarva evaite bhāradvājapurogamāḥ

अश्वत्थामा शांतनवः सैन्धवोऽथ जयद्रथःदाक्षिणात्याः प्रतीच्याश्च पार्वतीयाश्च ये रथाः

aśvatthāmā śāṃtanavaḥ saindhavo'tha jayadrathaḥdākṣiṇātyāḥ pratīcyāśca pārvatīyāśca ye rathāḥ

गान्धारराजः शकुनिः प्राच्योदीच्याश्च सर्वशःशकाः किराता यवनाः शिबयोऽथ वसातयः

gāndhārarājaḥ śakuniḥ prācyodīcyāśca sarvaśaḥśakāḥ kirātā yavanāḥ śibayo'tha vasātayaḥ

स्वैः स्वैरनीकैः सहिताः परिवार्य महारथम्एते महारथाः सर्वे द्वितीये निर्ययुर्बले

svaiḥ svairanīkaiḥ sahitāḥ parivārya mahārathamete mahārathāḥ sarve dvitīye niryayurbale

कृतवर्मा सहानीकस्त्रिगर्ताश्च महाबलाःदुर्योधनश्च नृपतिर्भ्रातृभिः परिवारितः

kṛtavarmā sahānīkastrigartāśca mahābalāḥduryodhanaśca nṛpatirbhrātṛbhiḥ parivāritaḥ

शलो भूरिश्रवाः शल्यः कौसल्योऽथ बृहद्बलःएते पश्चादवर्तन्त धार्तराष्ट्रपुरोगमाः

śalo bhūriśravāḥ śalyaḥ kausalyo'tha bṛhadbalaḥete paścādavartanta dhārtarāṣṭrapurogamāḥ

ते समेन पथा यात्वा योत्स्यमाना महारथाःकुरुक्षेत्रस्य पश्चार्धे व्यवतिष्ठन्त दंशिताः

te samena pathā yātvā yotsyamānā mahārathāḥkurukṣetrasya paścārdhe vyavatiṣṭhanta daṃśitāḥ

दुर्योधनस्तु शिबिरं कारयामास भारतयथैव हास्तिनपुरं द्वितीयं समलंकृतम्

duryodhanastu śibiraṃ kārayāmāsa bhāratayathaiva hāstinapuraṃ dvitīyaṃ samalaṃkṛtam

न विशेषं विजानन्ति पुरस्य शिबिरस्य वाकुशला अपि राजेन्द्र नरा नगरवासिनः

na viśeṣaṃ vijānanti purasya śibirasya vākuśalā api rājendra narā nagaravāsinaḥ

तादृशान्येव दुर्गाणि राज्ञामपि महीपतिःकारयामास कौरव्यः शतशोऽथ सहस्रशः

tādṛśānyeva durgāṇi rājñāmapi mahīpatiḥkārayāmāsa kauravyaḥ śataśo'tha sahasraśaḥ

पञ्चयोजनमुत्सृज्य मण्डलं तद्रणाजिरम्सेनानिवेशास्ते राजन्नाविशञ्शतसंघशः

pañcayojanamutsṛjya maṇḍalaṃ tadraṇājiramsenāniveśāste rājannāviśañśatasaṃghaśaḥ

तत्र ते पृथिवीपाला यथोत्साहं यथाबलम्विविशुः शिबिराण्याशु द्रव्यवन्ति सहस्रशः

tatra te pṛthivīpālā yathotsāhaṃ yathābalamviviśuḥ śibirāṇyāśu dravyavanti sahasraśaḥ

तेषां दुर्योधनो राजा ससैन्यानां महात्मनाम्व्यादिदेश सबाह्यानां भक्ष्यभोज्यमनुत्तमम्

teṣāṃ duryodhano rājā sasainyānāṃ mahātmanāmvyādideśa sabāhyānāṃ bhakṣyabhojyamanuttamam

सगजाश्वमनुष्याणां ये च शिल्पोपजीविनःये चान्येऽनुगतास्तत्र सूतमागधबन्दिनः

sagajāśvamanuṣyāṇāṃ ye ca śilpopajīvinaḥye cānye'nugatāstatra sūtamāgadhabandinaḥ

वणिजो गणिका वारा ये चैव प्रेक्षका जनाःसर्वांस्तान्कौरवो राजा विधिवत्प्रत्यवैक्षत

vaṇijo gaṇikā vārā ye caiva prekṣakā janāḥsarvāṃstānkauravo rājā vidhivatpratyavaikṣata