Parva.Adhyaya 6.94

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

वाक्शल्यैस्तव पुत्रेण सोऽतिविद्धः पितामहःदुःखेन महताविष्टो नोवाचाप्रियमण्वपि

vākśalyaistava putreṇa so'tividdhaḥ pitāmahaḥduḥkhena mahatāviṣṭo novācāpriyamaṇvapi

स ध्यात्वा सुचिरं कालं दुःखरोषसमन्वितःश्वसमानो यथा नागः प्रणुन्नो वै शलाकया

sa dhyātvā suciraṃ kālaṃ duḥkharoṣasamanvitaḥśvasamāno yathā nāgaḥ praṇunno vai śalākayā

उद्वृत्य चक्षुषी कोपान्निर्दहन्निव भारतसदेवासुरगन्धर्वं लोकं लोकविदां वरःअब्रवीत्तव पुत्रं तु सामपूर्वमिदं वचः

udvṛtya cakṣuṣī kopānnirdahanniva bhāratasadevāsuragandharvaṃ lokaṃ lokavidāṃ varaḥabravīttava putraṃ tu sāmapūrvamidaṃ vacaḥ

किं नु दुर्योधनैवं मां वाक्शल्यैरुपविध्यसिघटमानं यथाशक्ति कुर्वाणं च तव प्रियम्जुह्वानं समरे प्राणांस्तवैव हितकाम्यया

kiṃ nu duryodhanaivaṃ māṃ vākśalyairupavidhyasighaṭamānaṃ yathāśakti kurvāṇaṃ ca tava priyamjuhvānaṃ samare prāṇāṃstavaiva hitakāmyayā

यदा तु पाण्डवः शूरः खाण्डवेऽग्निमतर्पयत्पराजित्य रणे शक्रं पर्याप्तं तन्निदर्शनम्

yadā tu pāṇḍavaḥ śūraḥ khāṇḍave'gnimatarpayatparājitya raṇe śakraṃ paryāptaṃ tannidarśanam

यदा च त्वां महाबाहो गन्धर्वैर्हृतमोजसाअमोचयत्पाण्डुसुतः पर्याप्तं तन्निदर्शनम्

yadā ca tvāṃ mahābāho gandharvairhṛtamojasāamocayatpāṇḍusutaḥ paryāptaṃ tannidarśanam

द्रवमाणेषु शूरेषु सोदरेषु तथाभिभोसूतपुत्रे च राधेये पर्याप्तं तन्निदर्शनम्

dravamāṇeṣu śūreṣu sodareṣu tathābhibhosūtaputre ca rādheye paryāptaṃ tannidarśanam

यच्च नः सहितान्सर्वान्विराटनगरे तदाएक एव समुद्यातः पर्याप्तं तन्निदर्शनम्

yacca naḥ sahitānsarvānvirāṭanagare tadāeka eva samudyātaḥ paryāptaṃ tannidarśanam

द्रोणं च युधि संरब्धं मां च निर्जित्य संयुगेकर्णं च त्वां च द्रौणिं च कृपं च सुमहारथम्वासांसि स समादत्त पर्याप्तं तन्निदर्शनम्

droṇaṃ ca yudhi saṃrabdhaṃ māṃ ca nirjitya saṃyugekarṇaṃ ca tvāṃ ca drauṇiṃ ca kṛpaṃ ca sumahārathamvāsāṃsi sa samādatta paryāptaṃ tannidarśanam

निवातकवचान्युद्धे वासवेनापि दुर्जयान्जितवान्समरे पार्थः पर्याप्तं तन्निदर्शनम्

nivātakavacānyuddhe vāsavenāpi durjayānjitavānsamare pārthaḥ paryāptaṃ tannidarśanam

को हि शक्तो रणे जेतुं पाण्डवं रभसं रणेत्वं तु मोहान्न जानीषे वाच्यावाच्यं सुयोधन

ko hi śakto raṇe jetuṃ pāṇḍavaṃ rabhasaṃ raṇetvaṃ tu mohānna jānīṣe vācyāvācyaṃ suyodhana

मुमूर्षुर्हि नरः सर्वान्वृक्षान्पश्यति काञ्चनान्तथा त्वमपि गान्धारे विपरीतानि पश्यसि

mumūrṣurhi naraḥ sarvānvṛkṣānpaśyati kāñcanāntathā tvamapi gāndhāre viparītāni paśyasi

स्वयं वैरं महत्कृत्वा पाण्डवैः सहसृञ्जयैःयुध्यस्व तानद्य रणे पश्यामः पुरुषो भव

svayaṃ vairaṃ mahatkṛtvā pāṇḍavaiḥ sahasṛñjayaiḥyudhyasva tānadya raṇe paśyāmaḥ puruṣo bhava

अहं तु सोमकान्सर्वान्सपाञ्चालान्समागतान्निहनिष्ये नरव्याघ्र वर्जयित्वा शिखण्डिनम्

ahaṃ tu somakānsarvānsapāñcālānsamāgatānnihaniṣye naravyāghra varjayitvā śikhaṇḍinam

तैर्वाहं निहतः संख्ये गमिष्ये यमसादनम्तान्वा निहत्य संग्रामे प्रीतिं दास्यामि वै तव

tairvāhaṃ nihataḥ saṃkhye gamiṣye yamasādanamtānvā nihatya saṃgrāme prītiṃ dāsyāmi vai tava

पूर्वं हि स्त्री समुत्पन्ना शिखण्डी राजवेश्मनिवरदानात्पुमाञ्जातः सैषा वै स्त्री शिखण्डिनी

pūrvaṃ hi strī samutpannā śikhaṇḍī rājaveśmanivaradānātpumāñjātaḥ saiṣā vai strī śikhaṇḍinī

तामहं न हनिष्यामि प्राणत्यागेऽपि भारतयासौ प्राङ्निर्मिता धात्रा सैषा वै स्त्री शिखण्डिनी

tāmahaṃ na haniṣyāmi prāṇatyāge'pi bhāratayāsau prāṅnirmitā dhātrā saiṣā vai strī śikhaṇḍinī

सुखं स्वपिहि गान्धारे श्वोऽस्मि कर्ता महारणम्यज्जनाः कथयिष्यन्ति यावत्स्थास्यति मेदिनी

sukhaṃ svapihi gāndhāre śvo'smi kartā mahāraṇamyajjanāḥ kathayiṣyanti yāvatsthāsyati medinī

एवमुक्तस्तव सुतो निर्जगाम जनेश्वरअभिवाद्य गुरुं मूर्ध्ना प्रययौ स्वं निवेशनम्

evamuktastava suto nirjagāma janeśvaraabhivādya guruṃ mūrdhnā prayayau svaṃ niveśanam

आगम्य तु ततो राजा विसृज्य च महाजनम्प्रविवेश ततस्तूर्णं क्षयं शत्रुक्षयंकरःप्रविष्टः स निशां तां च गमयामास पार्थिवः

āgamya tu tato rājā visṛjya ca mahājanampraviveśa tatastūrṇaṃ kṣayaṃ śatrukṣayaṃkaraḥpraviṣṭaḥ sa niśāṃ tāṃ ca gamayāmāsa pārthivaḥ