Parva.Adhyaya 7.122

धृतराष्ट्र उवाच · dhṛtarāṣṭra uvāca

तस्मिन्विनिहते वीरे सैन्धवे सव्यसाचिनामामका यदकुर्वन्त तन्ममाचक्ष्व संजय

tasminvinihate vīre saindhave savyasācināmāmakā yadakurvanta tanmamācakṣva saṃjaya

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

सैन्धवं निहतं दृष्ट्वा रणे पार्थेन मारिषअमर्षवशमापन्नः कृपः शारद्वतस्तदा

saindhavaṃ nihataṃ dṛṣṭvā raṇe pārthena māriṣaamarṣavaśamāpannaḥ kṛpaḥ śāradvatastadā

महता शरवर्षेण पाण्डवं समवाकिरत्द्रौणिश्चाभ्यद्रवत्पार्थं रथमास्थाय फल्गुनम्

mahatā śaravarṣeṇa pāṇḍavaṃ samavākiratdrauṇiścābhyadravatpārthaṃ rathamāsthāya phalgunam

तावेनं रथिनां श्रेष्ठौ रथाभ्यां रथसत्तमम्उभावुभयतस्तीक्ष्णैर्विशिखैरभ्यवर्षताम्

tāvenaṃ rathināṃ śreṣṭhau rathābhyāṃ rathasattamamubhāvubhayatastīkṣṇairviśikhairabhyavarṣatām

स तथा शरवर्षाभ्यां सुमहद्भ्यां महाभुजःपीड्यमानः परामार्तिमगमद्रथिनां वरः

sa tathā śaravarṣābhyāṃ sumahadbhyāṃ mahābhujaḥpīḍyamānaḥ parāmārtimagamadrathināṃ varaḥ

सोऽजिघांसुर्गुरुं संख्ये गुरोस्तनयमेव चचकाराचार्यकं तत्र कुन्तीपुत्रो धनंजयः

so'jighāṃsurguruṃ saṃkhye gurostanayameva cacakārācāryakaṃ tatra kuntīputro dhanaṃjayaḥ

अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य द्रौणेः शारद्वतस्य चमन्दवेगानिषूंस्ताभ्यामजिघांसुरवासृजत्

astrairastrāṇi saṃvārya drauṇeḥ śāradvatasya camandavegāniṣūṃstābhyāmajighāṃsuravāsṛjat

ते नातिभृशमभ्यघ्नन्विशिखा जयचोदिताःबहुत्वात्तु परामार्तिं शराणां तावगच्छताम्

te nātibhṛśamabhyaghnanviśikhā jayacoditāḥbahutvāttu parāmārtiṃ śarāṇāṃ tāvagacchatām

अथ शारद्वतो राजन्कौन्तेयशरपीडितःअवासीदद्रथोपस्थे मूर्च्छामभिजगाम ह

atha śāradvato rājankaunteyaśarapīḍitaḥavāsīdadrathopasthe mūrcchāmabhijagāma ha

विह्वलं तमभिज्ञाय भर्तारं शरपीडितम्हतोऽयमिति च ज्ञात्वा सारथिस्तमपावहत्

vihvalaṃ tamabhijñāya bhartāraṃ śarapīḍitamhato'yamiti ca jñātvā sārathistamapāvahat

तस्मिन्सन्ने महाराज कृपे शारद्वते युधिअश्वत्थामाप्यपायासीत्पाण्डवेयाद्रथान्तरम्

tasminsanne mahārāja kṛpe śāradvate yudhiaśvatthāmāpyapāyāsītpāṇḍaveyādrathāntaram

दृष्ट्वा शारद्वतं पार्थो मूर्छितं शरपीडितम्रथ एव महेष्वासः कृपणं पर्यदेवयत्

dṛṣṭvā śāradvataṃ pārtho mūrchitaṃ śarapīḍitamratha eva maheṣvāsaḥ kṛpaṇaṃ paryadevayat

पश्यन्निदं महाप्राज्ञः क्षत्ता राजानमुक्तवान्कुलान्तकरणे पापे जातमात्रे सुयोधने

paśyannidaṃ mahāprājñaḥ kṣattā rājānamuktavānkulāntakaraṇe pāpe jātamātre suyodhane

नीयतां परलोकाय साध्वयं कुलपांसनःअस्माद्धि कुरुमुख्यानां महदुत्पत्स्यते भयम्

nīyatāṃ paralokāya sādhvayaṃ kulapāṃsanaḥasmāddhi kurumukhyānāṃ mahadutpatsyate bhayam

तदिदं समनुप्राप्तं वचनं सत्यवादिनःतत्कृते ह्यद्य पश्यामि शरतल्पगतं कृपम्

tadidaṃ samanuprāptaṃ vacanaṃ satyavādinaḥtatkṛte hyadya paśyāmi śaratalpagataṃ kṛpam

धिगस्तु क्षात्रमाचारं धिगस्तु बलपौरुषम्को हि ब्राह्मणमाचार्यमभिद्रुह्येत मादृशः

dhigastu kṣātramācāraṃ dhigastu balapauruṣamko hi brāhmaṇamācāryamabhidruhyeta mādṛśaḥ

ऋषिपुत्रो ममाचार्यो द्रोणस्य दयितः सखाएष शेते रथोपस्थे मद्बाणैरभिपीडितः

ṛṣiputro mamācāryo droṇasya dayitaḥ sakhāeṣa śete rathopasthe madbāṇairabhipīḍitaḥ

अकामयानेन मया विशिखैरर्दितो भृशम्अवासीदद्रथोपस्थे प्राणान्पीडयतीव मे

akāmayānena mayā viśikhairardito bhṛśamavāsīdadrathopasthe prāṇānpīḍayatīva me

शरार्दितेन हि मया प्रेक्षणीयो महाद्युतिःप्रत्यस्तो बहुभिर्बाणैर्दशधर्मगतेन वै

śarārditena hi mayā prekṣaṇīyo mahādyutiḥpratyasto bahubhirbāṇairdaśadharmagatena vai

शोचयत्येष निपतन्भूयः पुत्रवधाद्धि माम्कृपणं स्वरथे सन्नं पश्य कृष्ण यथा गतम्

śocayatyeṣa nipatanbhūyaḥ putravadhāddhi māmkṛpaṇaṃ svarathe sannaṃ paśya kṛṣṇa yathā gatam

उपाकृत्य तु वै विद्यामाचार्येभ्यो नरर्षभाःप्रयच्छन्तीह ये कामान्देवत्वमुपयान्ति ते

upākṛtya tu vai vidyāmācāryebhyo nararṣabhāḥprayacchantīha ye kāmāndevatvamupayānti te

ये तु विद्यामुपादाय गुरुभ्यः पुरुषाधमाःघ्नन्ति तानेव दुर्वृत्तास्ते वै निरयगामिनः

ye tu vidyāmupādāya gurubhyaḥ puruṣādhamāḥghnanti tāneva durvṛttāste vai nirayagāminaḥ

तदिदं नरकायाद्य कृतं कर्म मया ध्रुवम्आचार्यं शरवर्षेण रथे सादयता कृपम्

tadidaṃ narakāyādya kṛtaṃ karma mayā dhruvamācāryaṃ śaravarṣeṇa rathe sādayatā kṛpam

यत्तत्पूर्वमुपाकुर्वन्नस्त्रं मामब्रवीत्कृपःन कथंचन कौरव्य प्रहर्तव्यं गुराविति

yattatpūrvamupākurvannastraṃ māmabravītkṛpaḥna kathaṃcana kauravya prahartavyaṃ gurāviti

तदिदं वचनं साधोराचार्यस्य महात्मनःनानुष्ठितं तमेवाजौ विशिखैरभिवर्षता

tadidaṃ vacanaṃ sādhorācāryasya mahātmanaḥnānuṣṭhitaṃ tamevājau viśikhairabhivarṣatā

नमस्तस्मै सुपूज्याय गौतमायापलायिनेधिगस्तु मम वार्ष्णेय यो ह्यस्मै प्रहराम्यहम्

namastasmai supūjyāya gautamāyāpalāyinedhigastu mama vārṣṇeya yo hyasmai praharāmyaham

तथा विलपमाने तु सव्यसाचिनि तं प्रतिसैन्धवं निहतं दृष्ट्वा राधेयः समुपाद्रवत्

tathā vilapamāne tu savyasācini taṃ pratisaindhavaṃ nihataṃ dṛṣṭvā rādheyaḥ samupādravat

उपायान्तं तु राधेयं दृष्ट्वा पार्थो महारथःप्रहसन्देवकीपुत्रमिदं वचनमब्रवीत्

upāyāntaṃ tu rādheyaṃ dṛṣṭvā pārtho mahārathaḥprahasandevakīputramidaṃ vacanamabravīt

एष प्रयात्याधिरथिः सात्यकेः स्यन्दनं प्रतिन मृष्यति हतं नूनं भूरिश्रवसमाहवे

eṣa prayātyādhirathiḥ sātyakeḥ syandanaṃ pratina mṛṣyati hataṃ nūnaṃ bhūriśravasamāhave

यत्र यात्येष तत्र त्वं चोदयाश्वाञ्जनार्दनमा सोमदत्तेः पदवीं गमयेत्सात्यकिं वृषः

yatra yātyeṣa tatra tvaṃ codayāśvāñjanārdanamā somadatteḥ padavīṃ gamayetsātyakiṃ vṛṣaḥ

एवमुक्तो महाबाहुः केशवः सव्यसाचिनाप्रत्युवाच महातेजाः कालयुक्तमिदं वचः

evamukto mahābāhuḥ keśavaḥ savyasācināpratyuvāca mahātejāḥ kālayuktamidaṃ vacaḥ

अलमेष महाबाहुः कर्णायैको हि पाण्डवकिं पुनर्द्रौपदेयाभ्यां सहितः सात्वतर्षभः

alameṣa mahābāhuḥ karṇāyaiko hi pāṇḍavakiṃ punardraupadeyābhyāṃ sahitaḥ sātvatarṣabhaḥ

न च तावत्क्षमः पार्थ कर्णेन तव संगरःप्रज्वलन्ती महोल्केव तिष्ठत्यस्य हि वासवीत्वदर्थं पूज्यमानैषा रक्ष्यते परवीरहन्

na ca tāvatkṣamaḥ pārtha karṇena tava saṃgaraḥprajvalantī maholkeva tiṣṭhatyasya hi vāsavītvadarthaṃ pūjyamānaiṣā rakṣyate paravīrahan

अतः कर्णः प्रयात्वत्र सात्वतस्य यथा तथाअहं ज्ञास्यामि कौरव्य कालमस्य दुरात्मनः

ataḥ karṇaḥ prayātvatra sātvatasya yathā tathāahaṃ jñāsyāmi kauravya kālamasya durātmanaḥ

धृतराष्ट्र उवाच · dhṛtarāṣṭra uvāca

योऽसौ कर्णेन वीरेण वार्ष्णेयस्य समागमःहते तु भूरिश्रवसि सैन्धवे च निपातिते

yo'sau karṇena vīreṇa vārṣṇeyasya samāgamaḥhate tu bhūriśravasi saindhave ca nipātite

सात्यकिश्चापि विरथः कं समारूढवान्रथम्चक्ररक्षौ च पाञ्चाल्यौ तन्ममाचक्ष्व संजय

sātyakiścāpi virathaḥ kaṃ samārūḍhavānrathamcakrarakṣau ca pāñcālyau tanmamācakṣva saṃjaya

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

हन्त ते वर्णयिष्यामि यथावृत्तं महारणेशुश्रूषस्व स्थिरो भूत्वा दुराचरितमात्मनः

hanta te varṇayiṣyāmi yathāvṛttaṃ mahāraṇeśuśrūṣasva sthiro bhūtvā durācaritamātmanaḥ

पूर्वमेव हि कृष्णस्य मनोगतमिदं प्रभोविजेतव्यो यथा वीरः सात्यकिर्यूपकेतुना

pūrvameva hi kṛṣṇasya manogatamidaṃ prabhovijetavyo yathā vīraḥ sātyakiryūpaketunā

अतीतानागतं राजन्स हि वेत्ति जनार्दनःअतः सूतं समाहूय दारुकं संदिदेश हरथो मे युज्यतां काल्यमिति राजन्महाबलः

atītānāgataṃ rājansa hi vetti janārdanaḥataḥ sūtaṃ samāhūya dārukaṃ saṃdideśa haratho me yujyatāṃ kālyamiti rājanmahābalaḥ

न हि देवा न गन्धर्वा न यक्षोरगराक्षसाःमानवा वा विजेतारः कृष्णयोः सन्ति केचन

na hi devā na gandharvā na yakṣoragarākṣasāḥmānavā vā vijetāraḥ kṛṣṇayoḥ santi kecana

पितामहपुरोगाश्च देवाः सिद्धाश्च तं विदुःतयोः प्रभावमतुलं शृणु युद्धं च तद्यथा

pitāmahapurogāśca devāḥ siddhāśca taṃ viduḥtayoḥ prabhāvamatulaṃ śṛṇu yuddhaṃ ca tadyathā

सात्यकिं विरथं दृष्ट्वा कर्णं चाभ्युद्यतायुधम्दध्मौ शङ्खं महावेगमार्षभेणाथ माधवः

sātyakiṃ virathaṃ dṛṣṭvā karṇaṃ cābhyudyatāyudhamdadhmau śaṅkhaṃ mahāvegamārṣabheṇātha mādhavaḥ

दारुकोऽवेत्य संदेशं श्रुत्वा शङ्खस्य च स्वनम्रथमन्वानयत्तस्मै सुपर्णोच्छ्रितकेतनम्

dāruko'vetya saṃdeśaṃ śrutvā śaṅkhasya ca svanamrathamanvānayattasmai suparṇocchritaketanam

स केशवस्यानुमते रथं दारुकसंयुतम्आरुरोह शिनेः पौत्रो ज्वलनादित्यसंनिभम्

sa keśavasyānumate rathaṃ dārukasaṃyutamāruroha śineḥ pautro jvalanādityasaṃnibham

कामगैः सैन्यसुग्रीवमेघपुष्पबलाहकैःहयोदग्रैर्महावेगैर्हेमभाण्डविभूषितैः

kāmagaiḥ sainyasugrīvameghapuṣpabalāhakaiḥhayodagrairmahāvegairhemabhāṇḍavibhūṣitaiḥ

युक्तं समारुह्य च तं विमानप्रतिमं रथम्अभ्यद्रवत राधेयं प्रवपन्सायकान्बहून्

yuktaṃ samāruhya ca taṃ vimānapratimaṃ rathamabhyadravata rādheyaṃ pravapansāyakānbahūn

चक्ररक्षावपि तदा युधामन्यूत्तमौजसौधनंजयरथं हित्वा राधेयं प्रत्युदीययुः

cakrarakṣāvapi tadā yudhāmanyūttamaujasaudhanaṃjayarathaṃ hitvā rādheyaṃ pratyudīyayuḥ

राधेयोऽपि महाराज शरवर्षं समुत्सृजन्अभ्यद्रवत्सुसंक्रुद्धो रणे शैनेयमच्युतम्

rādheyo'pi mahārāja śaravarṣaṃ samutsṛjanabhyadravatsusaṃkruddho raṇe śaineyamacyutam

नैव दैवं न गान्धर्वं नासुरोरगराक्षसम्तादृशं भुवि वा युद्धं दिवि वा श्रुतमित्युत

naiva daivaṃ na gāndharvaṃ nāsuroragarākṣasamtādṛśaṃ bhuvi vā yuddhaṃ divi vā śrutamityuta

उपारमत तत्सैन्यं सरथाश्वनरद्विपम्तयोर्दृष्ट्वा महाराज कर्म संमूढचेतनम्

upāramata tatsainyaṃ sarathāśvanaradvipamtayordṛṣṭvā mahārāja karma saṃmūḍhacetanam

सर्वे च समपश्यन्त तद्युद्धमतिमानुषम्तयोर्नृवरयो राजन्सारथ्यं दारुकस्य च

sarve ca samapaśyanta tadyuddhamatimānuṣamtayornṛvarayo rājansārathyaṃ dārukasya ca

गतप्रत्यागतावृत्तैर्मण्डलैः संनिवर्तनैःसारथेस्तु रथस्थस्य काश्यपेयस्य विस्मिताः

gatapratyāgatāvṛttairmaṇḍalaiḥ saṃnivartanaiḥsārathestu rathasthasya kāśyapeyasya vismitāḥ

नभस्तलगताश्चैव देवगन्धर्वदानवाःअतीवावहिता द्रष्टुं कर्णशैनेययो रणम्

nabhastalagatāścaiva devagandharvadānavāḥatīvāvahitā draṣṭuṃ karṇaśaineyayo raṇam

मित्रार्थे तौ पराक्रान्तौ स्पर्धिनौ शुष्मिणौ रणेकर्णश्चामरसंकाशो युयुधानश्च सात्यकिः

mitrārthe tau parākrāntau spardhinau śuṣmiṇau raṇekarṇaścāmarasaṃkāśo yuyudhānaśca sātyakiḥ

अन्योन्यं तौ महाराज शरवर्षैरवर्षताम्प्रममाथ शिनेः पौत्रं कर्णः सायकवृष्टिभिः

anyonyaṃ tau mahārāja śaravarṣairavarṣatāmpramamātha śineḥ pautraṃ karṇaḥ sāyakavṛṣṭibhiḥ

अमृष्यमाणो निधनं कौरव्यजलसंधयोःकर्णः शोकसमाविष्टो महोरग इव श्वसन्

amṛṣyamāṇo nidhanaṃ kauravyajalasaṃdhayoḥkarṇaḥ śokasamāviṣṭo mahoraga iva śvasan

स शैनेयं रणे क्रुद्धः प्रदहन्निव चक्षुषाअभ्यद्रवत वेगेन पुनः पुनररिंदमः

sa śaineyaṃ raṇe kruddhaḥ pradahanniva cakṣuṣāabhyadravata vegena punaḥ punarariṃdamaḥ

तं तु संप्रेक्ष्य संक्रुद्धं सात्यकिः प्रत्यविध्यतमहता शरवर्षेण गजः प्रतिगजं यथा

taṃ tu saṃprekṣya saṃkruddhaṃ sātyakiḥ pratyavidhyatamahatā śaravarṣeṇa gajaḥ pratigajaṃ yathā

तौ समेत्य नरव्याघ्रौ व्याघ्राविव तरस्विनौअन्योन्यं संततक्षाते रणेऽनुपमविक्रमौ

tau sametya naravyāghrau vyāghrāviva tarasvinauanyonyaṃ saṃtatakṣāte raṇe'nupamavikramau

ततः कर्णं शिनेः पौत्रः सर्वपारशवैः शरैःबिभेद सर्वगात्रेषु पुनः पुनररिंदमः

tataḥ karṇaṃ śineḥ pautraḥ sarvapāraśavaiḥ śaraiḥbibheda sarvagātreṣu punaḥ punarariṃdamaḥ

सारथिं चास्य भल्लेन रथनीडादपाहरत्अश्वांश्च चतुरः श्वेतान्निजघ्ने निशितैः शरैः

sārathiṃ cāsya bhallena rathanīḍādapāharataśvāṃśca caturaḥ śvetānnijaghne niśitaiḥ śaraiḥ

छित्त्वा ध्वजं शतेनैव शतधा पुरुषर्षभःचकार विरथं कर्णं तव पुत्रस्य पश्यतः

chittvā dhvajaṃ śatenaiva śatadhā puruṣarṣabhaḥcakāra virathaṃ karṇaṃ tava putrasya paśyataḥ

ततो विमनसो राजंस्तावकाः पुरुषर्षभाःवृषसेनः कर्णसुतः शल्यो मद्राधिपस्तथा

tato vimanaso rājaṃstāvakāḥ puruṣarṣabhāḥvṛṣasenaḥ karṇasutaḥ śalyo madrādhipastathā

द्रोणपुत्रश्च शैनेयं सर्वतः पर्यवारयन्ततः पर्याकुलं सर्वं न प्राज्ञायत किंचन

droṇaputraśca śaineyaṃ sarvataḥ paryavārayantataḥ paryākulaṃ sarvaṃ na prājñāyata kiṃcana

तथा सात्यकिना वीरे विरथे सूतजे कृतेहाहाकारस्ततो राजन्सर्वसैन्येषु चाभवत्

tathā sātyakinā vīre virathe sūtaje kṛtehāhākārastato rājansarvasainyeṣu cābhavat

कर्णोऽपि विह्वलो राजन्सात्वतेनार्दितः शरैःदुर्योधनरथं राजन्नारुरोह विनिःश्वसन्

karṇo'pi vihvalo rājansātvatenārditaḥ śaraiḥduryodhanarathaṃ rājannāruroha viniḥśvasan

मानयंस्तव पुत्रस्य बाल्यात्प्रभृति सौहृदम्कृतां राज्यप्रदानेन प्रतिज्ञां परिपालयन्

mānayaṃstava putrasya bālyātprabhṛti sauhṛdamkṛtāṃ rājyapradānena pratijñāṃ paripālayan

तथा तु विरथे कर्णे पुत्रान्वै तव पार्थिवदुःशासनमुखाञ्शूरान्नावधीत्सात्यकिर्वशी

tathā tu virathe karṇe putrānvai tava pārthivaduḥśāsanamukhāñśūrānnāvadhītsātyakirvaśī

रक्षन्प्रतिज्ञां च पुनर्भीमसेनकृतां पुराविरथान्विह्वलांश्चक्रे न तु प्राणैर्व्ययोजयत्

rakṣanpratijñāṃ ca punarbhīmasenakṛtāṃ purāvirathānvihvalāṃścakre na tu prāṇairvyayojayat

भीमसेनेन तु वधः पुत्राणां ते प्रतिश्रुतःपुनर्द्यूते च पार्थेन वधः कर्णस्य संश्रुतः

bhīmasenena tu vadhaḥ putrāṇāṃ te pratiśrutaḥpunardyūte ca pārthena vadhaḥ karṇasya saṃśrutaḥ

वधे त्वकुर्वन्यत्नं ते तस्य कर्णमुखास्तदानाशक्नुवंश्च तं हन्तुं सात्यकिं प्रवरा रथाः

vadhe tvakurvanyatnaṃ te tasya karṇamukhāstadānāśaknuvaṃśca taṃ hantuṃ sātyakiṃ pravarā rathāḥ

द्रौणिश्च कृतवर्मा च तथैवान्ये महारथाःनिर्जिता धनुषैकेन शतशः क्षत्रियर्षभाःकाङ्क्षता परलोकं च धर्मराजस्य च प्रियम्

drauṇiśca kṛtavarmā ca tathaivānye mahārathāḥnirjitā dhanuṣaikena śataśaḥ kṣatriyarṣabhāḥkāṅkṣatā paralokaṃ ca dharmarājasya ca priyam

कृष्णयोः सदृशो वीर्ये सात्यकिः शत्रुकर्शनःकृष्णो वापि भवेल्लोके पार्थो वापि धनुर्धरःशैनेयो वा नरव्याघ्रश्चतुर्थो नोपलभ्यते

kṛṣṇayoḥ sadṛśo vīrye sātyakiḥ śatrukarśanaḥkṛṣṇo vāpi bhavelloke pārtho vāpi dhanurdharaḥśaineyo vā naravyāghraścaturtho nopalabhyate

धृतराष्ट्र उवाच · dhṛtarāṣṭra uvāca

अजय्यं रथमास्थाय वासुदेवस्य सात्यकिःविरथं कृतवान्कर्णं वासुदेवसमो युवा

ajayyaṃ rathamāsthāya vāsudevasya sātyakiḥvirathaṃ kṛtavānkarṇaṃ vāsudevasamo yuvā

दारुकेण समायुक्तं स्वबाहुबलदर्पितःकच्चिदन्यं समारूढः स रथं सात्यकिः पुनः

dārukeṇa samāyuktaṃ svabāhubaladarpitaḥkaccidanyaṃ samārūḍhaḥ sa rathaṃ sātyakiḥ punaḥ

एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं कुशलो ह्यसि भाषितुम्असह्यं तमहं मन्ये तन्ममाचक्ष्व संजय

etadicchāmyahaṃ śrotuṃ kuśalo hyasi bhāṣitumasahyaṃ tamahaṃ manye tanmamācakṣva saṃjaya

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

शृणु राजन्यथा तस्य रथमन्यं महामतिःदारुकस्यानुजस्तूर्णं कल्पनाविधिकल्पितम्

śṛṇu rājanyathā tasya rathamanyaṃ mahāmatiḥdārukasyānujastūrṇaṃ kalpanāvidhikalpitam

आयसैः काञ्चनैश्चापि पट्टैर्नद्धं सकूबरम्तारासहस्रखचितं सिंहध्वजपताकिनम्

āyasaiḥ kāñcanaiścāpi paṭṭairnaddhaṃ sakūbaramtārāsahasrakhacitaṃ siṃhadhvajapatākinam

अश्वैर्वातजवैर्युक्तं हेमभाण्डपरिच्छदैःपाण्डुरैरिन्दुसंकाशैः सर्वशब्दातिगैर्दृढैः

aśvairvātajavairyuktaṃ hemabhāṇḍaparicchadaiḥpāṇḍurairindusaṃkāśaiḥ sarvaśabdātigairdṛḍhaiḥ

चित्रकाञ्चनसंनाहैर्वाजिमुख्यैर्विशां पतेघण्टाजालाकुलरवं शक्तितोमरविद्युतम्

citrakāñcanasaṃnāhairvājimukhyairviśāṃ pateghaṇṭājālākularavaṃ śaktitomaravidyutam

वृतं सांग्रामिकैर्द्रव्यैर्बहुशस्त्रपरिच्छदम्रथं संपादयामास मेघगम्भीरनिस्वनम्

vṛtaṃ sāṃgrāmikairdravyairbahuśastraparicchadamrathaṃ saṃpādayāmāsa meghagambhīranisvanam

तं समारुह्य शैनेयस्तव सैन्यमुपाद्रवत्दारुकोऽपि यथाकामं प्रययौ केशवान्तिकम्

taṃ samāruhya śaineyastava sainyamupādravatdāruko'pi yathākāmaṃ prayayau keśavāntikam

कर्णस्यापि महाराज शङ्खगोक्षीरपाण्डुरैःचित्रकाञ्चनसंनाहैः सदश्वैर्वेगवत्तरैः

karṇasyāpi mahārāja śaṅkhagokṣīrapāṇḍuraiḥcitrakāñcanasaṃnāhaiḥ sadaśvairvegavattaraiḥ

हेमकक्ष्याध्वजोपेतं कॢप्तयन्त्रपताकिनम्अग्र्यं रथं सुयन्तारं बहुशस्त्रपरिच्छदम्

hemakakṣyādhvajopetaṃ kḷptayantrapatākinamagryaṃ rathaṃ suyantāraṃ bahuśastraparicchadam

उपाजह्रुस्तमास्थाय कर्णोऽप्यभ्यद्रवद्रिपून्एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि

upājahrustamāsthāya karṇo'pyabhyadravadripūnetatte sarvamākhyātaṃ yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi

भूयश्चापि निबोध त्वं तवापनयजं क्षयम्एकत्रिंशत्तव सुता भीमसेनेन पातिताः

bhūyaścāpi nibodha tvaṃ tavāpanayajaṃ kṣayamekatriṃśattava sutā bhīmasenena pātitāḥ

दुर्मुखं प्रमुखे कृत्वा सततं चित्रयोधिनम्शतशो निहताः शूराः सात्वतेनार्जुनेन च

durmukhaṃ pramukhe kṛtvā satataṃ citrayodhinamśataśo nihatāḥ śūrāḥ sātvatenārjunena ca

भीष्मं प्रमुखतः कृत्वा भगदत्तं च मारिषएवमेष क्षयो वृत्तो राजन्दुर्मन्त्रिते तव

bhīṣmaṃ pramukhataḥ kṛtvā bhagadattaṃ ca māriṣaevameṣa kṣayo vṛtto rājandurmantrite tava