Parva.Adhyaya 7.124

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

ततो युधिष्ठिरो राजा रथादाप्लुत्य भारतपर्यष्वजत्तदा कृष्णावानन्दाश्रुपरिप्लुतः

tato yudhiṣṭhiro rājā rathādāplutya bhārataparyaṣvajattadā kṛṣṇāvānandāśrupariplutaḥ

प्रमृज्य वदनं शुभ्रं पुण्डरीकसमप्रभम्अब्रवीद्वासुदेवं च पाण्डवं च धनंजयम्

pramṛjya vadanaṃ śubhraṃ puṇḍarīkasamaprabhamabravīdvāsudevaṃ ca pāṇḍavaṃ ca dhanaṃjayam

दिष्ट्या पश्यामि संग्रामे तीर्णभारौ महारथौदिष्ट्या च निहतः पापः सैन्धवः पुरुषाधमः

diṣṭyā paśyāmi saṃgrāme tīrṇabhārau mahārathaudiṣṭyā ca nihataḥ pāpaḥ saindhavaḥ puruṣādhamaḥ

कृष्ण दिष्ट्या मम प्रीतिर्महती प्रतिपादितादिष्ट्या शत्रुगणाश्चैव निमग्नाः शोकसागरे

kṛṣṇa diṣṭyā mama prītirmahatī pratipāditādiṣṭyā śatrugaṇāścaiva nimagnāḥ śokasāgare

न तेषां दुष्करं किंचित्त्रिषु लोकेषु विद्यतेसर्वलोकगुरुर्येषां त्वं नाथो मधुसूदन

na teṣāṃ duṣkaraṃ kiṃcittriṣu lokeṣu vidyatesarvalokagururyeṣāṃ tvaṃ nātho madhusūdana

तव प्रसादाद्गोविन्द वयं जेष्यामहे रिपून्यथा पूर्वं प्रसादात्ते दानवान्पाकशासनः

tava prasādādgovinda vayaṃ jeṣyāmahe ripūnyathā pūrvaṃ prasādātte dānavānpākaśāsanaḥ

पृथिवीविजयो वापि त्रैलोक्यविजयोऽपि वाध्रुवो हि तेषां वार्ष्णेय येषां तुष्टोऽसि माधव

pṛthivīvijayo vāpi trailokyavijayo'pi vādhruvo hi teṣāṃ vārṣṇeya yeṣāṃ tuṣṭo'si mādhava

न तेषां विद्यते पापं संग्रामे वा पराजयःत्रिदशेश्वरनाथस्त्वं येषां तुष्टोऽसि माधव

na teṣāṃ vidyate pāpaṃ saṃgrāme vā parājayaḥtridaśeśvaranāthastvaṃ yeṣāṃ tuṣṭo'si mādhava

त्वत्प्रसादाद्धृषीकेश शक्रः सुरगणेश्वरःत्रैलोक्यविजयं श्रीमान्प्राप्तवान्रणमूर्धनि

tvatprasādāddhṛṣīkeśa śakraḥ suragaṇeśvaraḥtrailokyavijayaṃ śrīmānprāptavānraṇamūrdhani

तव चैव प्रसादेन त्रिदशास्त्रिदशेश्वरअमरत्वं गताः कृष्ण लोकांश्चाश्नुवतेऽक्षयान्

tava caiva prasādena tridaśāstridaśeśvaraamaratvaṃ gatāḥ kṛṣṇa lokāṃścāśnuvate'kṣayān

त्वत्प्रसादसमुत्थेन विक्रमेणारिसूदनसुरेशत्वं गतः शक्रो हत्वा दैत्यान्सहस्रशः

tvatprasādasamutthena vikrameṇārisūdanasureśatvaṃ gataḥ śakro hatvā daityānsahasraśaḥ

त्वत्प्रसादाद्धृषीकेश जगत्स्थावरजङ्गमम्स्ववर्त्मनि स्थितं वीर जपहोमेषु वर्तते

tvatprasādāddhṛṣīkeśa jagatsthāvarajaṅgamamsvavartmani sthitaṃ vīra japahomeṣu vartate

एकार्णवमिदं पूर्वं सर्वमासीत्तमोमयम्त्वत्प्रसादात्प्रकाशत्वं जगत्प्राप्तं नरोत्तम

ekārṇavamidaṃ pūrvaṃ sarvamāsīttamomayamtvatprasādātprakāśatvaṃ jagatprāptaṃ narottama

स्रष्टारं सर्वलोकानां परमात्मानमच्युतम्ये प्रपन्ना हृषीकेशं न ते मुह्यन्ति कर्हिचित्

sraṣṭāraṃ sarvalokānāṃ paramātmānamacyutamye prapannā hṛṣīkeśaṃ na te muhyanti karhicit

अनादिनिधनं देवं लोककर्तारमव्ययम्त्वां भक्ता ये हृषीकेश दुर्गाण्यतितरन्ति ते

anādinidhanaṃ devaṃ lokakartāramavyayamtvāṃ bhaktā ye hṛṣīkeśa durgāṇyatitaranti te

परं पुराणं पुरुषं पुराणानां परं च यत्प्रपद्यतस्तं परमं परा भूतिर्विधीयते

paraṃ purāṇaṃ puruṣaṃ purāṇānāṃ paraṃ ca yatprapadyatastaṃ paramaṃ parā bhūtirvidhīyate

योऽगात चतुरो वेदान्यश्च वेदेषु गीयतेतं प्रपद्य महात्मानं भूतिमाप्नोत्यनुत्तमाम्

yo'gāta caturo vedānyaśca vedeṣu gīyatetaṃ prapadya mahātmānaṃ bhūtimāpnotyanuttamām

धनंजयसखा यश्च धनंजयहितश्च यःतं धनंजयगोप्तारं प्रपद्य सुखमेधते

dhanaṃjayasakhā yaśca dhanaṃjayahitaśca yaḥtaṃ dhanaṃjayagoptāraṃ prapadya sukhamedhate

इत्युक्तौ तौ महात्मानावुभौ केशवपाण्डवौतावब्रूतां तदा हृष्टौ राजानं पृथिवीपतिम्

ityuktau tau mahātmānāvubhau keśavapāṇḍavautāvabrūtāṃ tadā hṛṣṭau rājānaṃ pṛthivīpatim

तव कोपाग्निना दग्धः पापो राजा जयद्रथःउदीर्णं चापि सुमहद्धार्तराष्ट्रबलं रणे

tava kopāgninā dagdhaḥ pāpo rājā jayadrathaḥudīrṇaṃ cāpi sumahaddhārtarāṣṭrabalaṃ raṇe

हन्यते निहतं चैव विनङ्क्ष्यति च भारततव क्रोधहता ह्येते कौरवाः शत्रुसूदन

hanyate nihataṃ caiva vinaṅkṣyati ca bhāratatava krodhahatā hyete kauravāḥ śatrusūdana

त्वां हि चक्षुर्हणं वीरं कोपयित्वा सुयोधनःसमित्रबन्धुः समरे प्राणांस्त्यक्ष्यति दुर्मतिः

tvāṃ hi cakṣurhaṇaṃ vīraṃ kopayitvā suyodhanaḥsamitrabandhuḥ samare prāṇāṃstyakṣyati durmatiḥ

तव क्रोधहतः पूर्वं देवैरपि सुदुर्जयःशरतल्पगतः शेते भीष्मः कुरुपितामहः

tava krodhahataḥ pūrvaṃ devairapi sudurjayaḥśaratalpagataḥ śete bhīṣmaḥ kurupitāmahaḥ

दुर्लभो हि जयस्तेषां संग्रामे रिपुसूदनयाता मृत्युवशं ते वै येषां क्रुद्धोऽसि पाण्डव

durlabho hi jayasteṣāṃ saṃgrāme ripusūdanayātā mṛtyuvaśaṃ te vai yeṣāṃ kruddho'si pāṇḍava

राज्यं प्राणाः प्रियाः पुत्राः सौख्यानि विविधानि चअचिरात्तस्य नश्यन्ति येषां क्रुद्धोऽसि मानद

rājyaṃ prāṇāḥ priyāḥ putrāḥ saukhyāni vividhāni caacirāttasya naśyanti yeṣāṃ kruddho'si mānada

विनष्टान्कौरवान्मन्ये सपुत्रपशुबान्धवान्राजधर्मपरे नित्यं त्वयि क्रुद्धे युधिष्ठिर

vinaṣṭānkauravānmanye saputrapaśubāndhavānrājadharmapare nityaṃ tvayi kruddhe yudhiṣṭhira

ततो भीमो महाबाहुः सात्यकिश्च महारथःअभिवाद्य गुरुं ज्येष्ठं मार्गणैः क्षतविक्षतौस्थितावास्तां महेष्वासौ पाञ्चाल्यैः परिवारितौ

tato bhīmo mahābāhuḥ sātyakiśca mahārathaḥabhivādya guruṃ jyeṣṭhaṃ mārgaṇaiḥ kṣatavikṣatausthitāvāstāṃ maheṣvāsau pāñcālyaiḥ parivāritau

तौ दृष्ट्व मुदितौ वीरौ प्राञ्जली चाग्रतः स्थितौअभ्यनन्दत कौन्तेयस्तावुभौ भीमसात्यकी

tau dṛṣṭva muditau vīrau prāñjalī cāgrataḥ sthitauabhyanandata kaunteyastāvubhau bhīmasātyakī

दिष्ट्या पश्यामि वां वीरौ विमुक्तौ सैन्यसागरात्द्रोणग्राहाद्दुराधर्षाद्धार्दिक्यमकरालयात्दिष्ट्या च निर्जिताः संख्ये पृथिव्यां सर्वपार्थिवाः

diṣṭyā paśyāmi vāṃ vīrau vimuktau sainyasāgarātdroṇagrāhāddurādharṣāddhārdikyamakarālayātdiṣṭyā ca nirjitāḥ saṃkhye pṛthivyāṃ sarvapārthivāḥ

युवां विजयिनौ चापि दिष्ट्या पश्यामि संयुगेदिष्ट्या द्रोणो जितः संख्ये हार्दिक्यश्च महाबलः

yuvāṃ vijayinau cāpi diṣṭyā paśyāmi saṃyugediṣṭyā droṇo jitaḥ saṃkhye hārdikyaśca mahābalaḥ

सैन्यार्णवं समुत्तीर्णौ दिष्ट्या पश्यामि चानघौसमरश्लाघिनौ वीरौ समरेष्वपलायिनौमम प्राणसमौ चैव दिष्ट्या पश्यामि वामहम्

sainyārṇavaṃ samuttīrṇau diṣṭyā paśyāmi cānaghausamaraślāghinau vīrau samareṣvapalāyinaumama prāṇasamau caiva diṣṭyā paśyāmi vāmaham

इत्युक्त्वा पाण्डवो राजा युयुधानवृकोदरौसस्वजे पुरुषव्याघ्रौ हर्षाद्बाष्पं मुमोच ह

ityuktvā pāṇḍavo rājā yuyudhānavṛkodarausasvaje puruṣavyāghrau harṣādbāṣpaṃ mumoca ha

ततः प्रमुदितं सर्वं बलमासीद्विशां पतेपाण्डवानां जयं दृष्ट्वा युद्धाय च मनो दधे

tataḥ pramuditaṃ sarvaṃ balamāsīdviśāṃ patepāṇḍavānāṃ jayaṃ dṛṣṭvā yuddhāya ca mano dadhe