Kanda.Sarga 1.24

ततः प्रभाते विमले कृत आह्निकम् अरिन्दमौ ।विश्वामित्रम् पुरस्कृत्य नद्याः तीरम् उपागतौ॥

tataḥ prabhāte vimale kṛta āhnikam arindamau |viśvāmitram puraskṛtya nadyāḥ tīram upāgatau ||

ते च सर्वे महात्मानो मुनयः संश्रित व्रताः ।उपस्थाप्य शुभाम् नावम् विश्वामित्रम् अथ अब्रुवन्॥

te ca sarve mahātmāno munayaḥ saṃśrita vratāḥ |upasthāpya śubhām nāvam viśvāmitram atha abruvan ||

आरोहतु भवान् नावम् राजपुत्र पुरस्कृतः ।अरिष्टम् गच्छ पन्थानम् मा भूत् काल विपर्ययः॥

ārohatu bhavān nāvam rājaputra puraskṛtaḥ |ariṣṭam gaccha panthānam mā bhūt kāla viparyayaḥ ||

विश्वामित्रः तथा इति उक्त्वा तान् ऋषीन् प्रतिपूज्य च ।ततार सहितः ताभ्याम् सरितम् सागरम् गमाम्॥

viśvāmitraḥ tathā iti uktvā tān ṛṣīn pratipūjya ca |tatāra sahitaḥ tābhyām saritam sāgaram gamām ||

तत्र शुश्राव वै शब्दम् तोय संरम्भ वर्धितम् ।मध्यम् आगम्य तोयस्य तस्य शब्दस्य निश्चयम्॥

tatra śuśrāva vai śabdam toya saṃrambha vardhitam |madhyam āgamya toyasya tasya śabdasya niścayam ||

ज्ञातु कामो महातेजा सह रामः कनीयसा ।अथ रामः सरिन् मध्ये पप्रच्छ मुनि पुङ्गवम्॥

jñātu kāmo mahātejā saha rāmaḥ kanīyasā |atha rāmaḥ sarin madhye papraccha muni puṅgavam ||

वारिणो भिद्यमानस्य किम् अयम् तुमुलो ध्वनिः ।राघवस्य वचः श्रुत्वा कौतूहल समन्वितम्॥

vāriṇo bhidyamānasya kim ayam tumulo dhvaniḥ |rāghavasya vacaḥ śrutvā kautūhala samanvitam ||

कथयामास धर्मात्मा तस्य शब्दस्य निश्चयम् ।कैलास पर्वते राम मनसा निर्मितम् परम्॥

kathayāmāsa dharmātmā tasya śabdasya niścayam |kailāsa parvate rāma manasā nirmitam param ||

ब्रह्मणा नरशार्दूल तेन इदम् मानसम् सरः ।तस्मात् सुस्राव सरसः सा अयोध्याम् उपगूहते॥

brahmaṇā naraśārdūla tena idam mānasam saraḥ |tasmāt susrāva sarasaḥ sā ayodhyām upagūhate ||

सरः प्रवृत्ता सरयूः पुण्या ब्रह्म सरः च्युता ।तस्य अयम् अतुलः शब्दो जाह्नवीम् अभिवर्तते॥

saraḥ pravṛttā sarayūḥ puṇyā brahma saraḥ cyutā |tasya ayam atulaḥ śabdo jāhnavīm abhivartate ||

वारि संक्षोभजो राम प्रणामम् नियतः कुरु ।ताभ्याम् तु तावुभौ कृत्वा प्रणामम् अतिधार्मिकौ॥

vāri saṃkṣobhajo rāma praṇāmam niyataḥ kuru |tābhyām tu tāvubhau kṛtvā praṇāmam atidhārmikau ||

तीरम् दक्षिणम् आसाद्य जग्मतुर् लघु विक्रमौ ।स वनम् घोर संकाशम् दृष्ट्वा नरवरात्मजः॥

tīram dakṣiṇam āsādya jagmatur laghu vikramau |sa vanam ghora saṃkāśam dṛṣṭvā naravarātmajaḥ ||

अविप्रहतम् ऐक्ष्वाकः पप्रच्छ मुनि पुंगवम् ।अहो वनम् इदम् दुर्गम् झिल्लिका गण संयुतम्॥

aviprahatam aikṣvākaḥ papraccha muni puṃgavam |aho vanam idam durgam jhillikā gaṇa saṃyutam ||

भैरवैः श्वापदैः कीर्णम् शकुनैः दारुण आरवैः ।नाना प्रकारैः शकुनैः वाश्यद्भिः भैरव स्वनैः॥

bhairavaiḥ śvāpadaiḥ kīrṇam śakunaiḥ dāruṇa āravaiḥ |nānā prakāraiḥ śakunaiḥ vāśyadbhiḥ bhairava svanaiḥ ||

सिंह व्याघ्र वराहैः च वारणैः च अपि शोभितम् ।धव अश्वकर्ण ककुभैः बिल्व तिन्दुक पाटलैः॥

siṃha vyāghra varāhaiḥ ca vāraṇaiḥ ca api śobhitam |dhava aśvakarṇa kakubhaiḥ bilva tinduka pāṭalaiḥ ||

संकीर्णम् बदरीभिः च किम् नु एतत् दारुणम् वनम् ।तम् उवाच महातेजा विश्वामित्रो महामुनिः॥

saṃkīrṇam badarībhiḥ ca kim nu etat dāruṇam vanam |tam uvāca mahātejā viśvāmitro mahāmuniḥ ||

श्रूयताम् वत्स काकुत्स्थ यस्य एतत् दारुणम् वनम् ।एतौ जनपदौ स्फीतौ पूर्वम् आस्ताम् नरोउत्तम॥

śrūyatām vatsa kākutstha yasya etat dāruṇam vanam |etau janapadau sphītau pūrvam āstām narouttama ||

मलदाः च करूषाः च देव निर्माण निर्मितौ ।पुरा वृत्र वधे राम मलेन समभिप्लुतम्॥

maladāḥ ca karūṣāḥ ca deva nirmāṇa nirmitau |purā vṛtra vadhe rāma malena samabhiplutam ||

क्षुधा चैव सहस्राक्षम् ब्रह्म हत्या सम् आविशत् ।तम् इन्द्रम् मलिनम् देवा ऋषयः च तपोधनाः॥

kṣudhā caiva sahasrākṣam brahma hatyā sam āviśat |tam indram malinam devā ṛṣayaḥ ca tapodhanāḥ ||

कलशैः स्नापयामासुः मलम् च अस्य प्रमोचयन् ।इह भूम्याम् मलम् दत्त्वा देवाः कारुषम् एव च॥

kalaśaiḥ snāpayāmāsuḥ malam ca asya pramocayan |iha bhūmyām malam dattvā devāḥ kāruṣam eva ca ||

शरीरजम् महेन्द्रस्य ततो हर्षम् प्रपेदिरे ।निर्मलो निष्करूषः च शुद्ध इन्द्रो यथा अभवत्॥

śarīrajam mahendrasya tato harṣam prapedire |nirmalo niṣkarūṣaḥ ca śuddha indro yathā abhavat ||

ततो देशस्य सुप्रीतो वरम् प्रादाद् अनुत्तमम् ।इमौ जनपदौ स्फीतौ ख्यातिम् लोके गमिष्यतः॥

tato deśasya suprīto varam prādād anuttamam |imau janapadau sphītau khyātim loke gamiṣyataḥ ||

मलदाः च करूषाः च मम अंग मल धारिणौ ।साधु साधु इति तम् देवाः पाकशासनम् अब्रुवन्॥

maladāḥ ca karūṣāḥ ca mama aṃga mala dhāriṇau |sādhu sādhu iti tam devāḥ pākaśāsanam abruvan ||

देशस्य पूजाम् ताम् दृष्ट्वा कृताम् शक्रेण धीमता ।एतौ जनपदौ स्फीतौ दीर्घ कालम् अरिन्दम॥

deśasya pūjām tām dṛṣṭvā kṛtām śakreṇa dhīmatā |etau janapadau sphītau dīrgha kālam arindama ||

मलदाः च करूषाः च मुदिता धन धान्यतः ।कस्य चित् अथ कालस्य यक्षी काम रूपिणी॥

maladāḥ ca karūṣāḥ ca muditā dhana dhānyataḥ |kasya cit atha kālasya yakṣī kāma rūpiṇī ||

बलम् नाग सहस्रस्य धारयन्ती तदा हि आभूत् ।ताटका नाम भद्रम् ते भार्या सुन्दस्य धीमतः॥

balam nāga sahasrasya dhārayantī tadā hi ābhūt |tāṭakā nāma bhadram te bhāryā sundasya dhīmataḥ ||

मारीचो राक्षसः पुत्रो यस्याः शक्र पराक्रमः ।वृत्त बाहुर् महा शीर्षो विपुला अस्य तनुर् महान्॥

mārīco rākṣasaḥ putro yasyāḥ śakra parākramaḥ |vṛtta bāhur mahā śīrṣo vipulā asya tanur mahān ||

राक्षसो भैरव आकारो नित्यम् त्रासयते प्रजाः ।इमौ जनपदौ नित्यम् विनाशयति राघव॥

rākṣaso bhairava ākāro nityam trāsayate prajāḥ |imau janapadau nityam vināśayati rāghava ||

मलदांश्च करूषांश्च ताटका दुष्ट चारिणी ।सा इयम् पन्थानम् आवृत्य वसति अध्यर्ध योजने॥

maladāṃśca karūṣāṃśca tāṭakā duṣṭa cāriṇī |sā iyam panthānam āvṛtya vasati adhyardha yojane ||

अत एव च गन्तव्यम् ताटकाया वनम् यतः ।स्व बाहु बलम् आश्रित्य जहि इमाम् दुष्ट चारिणीम्॥

ata eva ca gantavyam tāṭakāyā vanam yataḥ |sva bāhu balam āśritya jahi imām duṣṭa cāriṇīm ||

मत् नियोगात् इमम् देशम् कुरु निष्कण्टकम् पुनः ।न हि कश्चित् इमम् देशम् शक्तो हि आगन्तुम् ईदृशम्॥

mat niyogāt imam deśam kuru niṣkaṇṭakam punaḥ |na hi kaścit imam deśam śakto hi āgantum īdṛśam ||

यक्षिण्या घोरया राम उत्सादितम् असह्यया ।एतत् ते सर्वम् आख्यातम् यथा एतत् दारुणम् वनम् ।यक्ष्या च उत्सादितम् सर्वम् अद्य अपि न निवर्तते॥

yakṣiṇyā ghorayā rāma utsāditam asahyayā |etat te sarvam ākhyātam yathā etat dāruṇam vanam |yakṣyā ca utsāditam sarvam adya api na nivartate ||