Kanda.Sarga 1.25

अथ तस्य अप्रमेयस्य मुनेर् वचनम् उत्तमम् ।श्रुत्वा पुरुष शार्दूलः प्रत्युवाच शुभाम् गिरम्॥

atha tasya aprameyasya muner vacanam uttamam |śrutvā puruṣa śārdūlaḥ pratyuvāca śubhām giram ||

अल्प वीर्या यदा यक्षी श्रूयते मुनिपुङ्गव ।कथम् नाग सहस्रस्य धारयति अबला बलम्॥

alpa vīryā yadā yakṣī śrūyate munipuṅgava |katham nāga sahasrasya dhārayati abalā balam ||

इति उक्त,म् वचनम् श्रुत्वा राघवस्य अमित ओजसा ।हर्षयन् श्लक्ष्णया वचा स लक्ष्मणम् अरिन्दमम्॥

iti ukta,m vacanam śrutvā rāghavasya amita ojasā |harṣayan ślakṣṇayā vacā sa lakṣmaṇam arindamam ||

विश्वामित्रोऽब्रवीत् वाक्यम् शृणु येन बलोत्कटा ।वर दान कृतम् वीर्यम् धारयति अबला बलम्॥

viśvāmitro'bravīt vākyam śṛṇu yena balotkaṭā |vara dāna kṛtam vīryam dhārayati abalā balam ||

पूर्वम् आसीत् महा यक्षः सुकेतुर् नाम वीर्यवान् ।अनपत्यः शुभाचारः स च तेपे महत् तपः॥

pūrvam āsīt mahā yakṣaḥ suketur nāma vīryavān |anapatyaḥ śubhācāraḥ sa ca tepe mahat tapaḥ ||

पितामहः तु सुप्रीतः तस्य यक्षपतेः तदा ।कन्या रत्नम् ददौ राम ताटकाम् नाम नामतः॥

pitāmahaḥ tu suprītaḥ tasya yakṣapateḥ tadā |kanyā ratnam dadau rāma tāṭakām nāma nāmataḥ ||

ददौ नाग सहस्रस्य बलम् च अस्याः पितामहः ।न तु एव पुत्रम् यक्षाय ददौ च असौ महायशाः॥

dadau nāga sahasrasya balam ca asyāḥ pitāmahaḥ |na tu eva putram yakṣāya dadau ca asau mahāyaśāḥ ||

ताम् तु बालाम् विवर्धन्तीम् रूप यौवन शालिनीम् ।जंभ पुत्राय सुन्दाय ददौ भार्याम् यशस्विनीम्॥

tām tu bālām vivardhantīm rūpa yauvana śālinīm |jaṃbha putrāya sundāya dadau bhāryām yaśasvinīm ||

कस्यचित् तु अथ कालस्य यक्षी पुत्रम् व्यजायत ।मारीचम् नाम दुर्धर्षम् यः शापात् राक्षसोऽभवत्॥

kasyacit tu atha kālasya yakṣī putram vyajāyata |mārīcam nāma durdharṣam yaḥ śāpāt rākṣaso'bhavat ||

सुन्दे तु निहते राम सा अगस्त्यम् ऋषि सत्तमम् ।ताटका सह पुत्रेण प्रधर्षयितुम् इच्छति॥

sunde tu nihate rāma sā agastyam ṛṣi sattamam |tāṭakā saha putreṇa pradharṣayitum icchati ||

भक्षार्थम् जात संरम्भा गर्जन्ती सा अभ्यधावत ।आपतन्तीम् तु ताम् दृष्ट्वा अगस्त्यो भगवान् ऋषिः॥

bhakṣārtham jāta saṃrambhā garjantī sā abhyadhāvata |āpatantīm tu tām dṛṣṭvā agastyo bhagavān ṛṣiḥ ||

राक्षसत्वम् भजस्व इति मारीचम् व्याजहार सः ।अगस्त्यः परम अमर्षः ताटकाम् अपि शप्तवान्॥

rākṣasatvam bhajasva iti mārīcam vyājahāra saḥ |agastyaḥ parama amarṣaḥ tāṭakām api śaptavān ||

पुरुषादी महायक्षी विरूपा विकृत आनना ।इदम् रूपम् विहायाशु दारुणम् रूपम् अस्तु ते॥

puruṣādī mahāyakṣī virūpā vikṛta ānanā |idam rūpam vihāyāśu dāruṇam rūpam astu te ||

सैषा शाप कृताम् अर्षा ताटका क्रोध मूर्छिता ।देशम् उत्सादयति एनम् अगस्त्या चरितम् शुभम्॥

saiṣā śāpa kṛtām arṣā tāṭakā krodha mūrchitā |deśam utsādayati enam agastyā caritam śubham ||

एनाम् राघव दुर्वृत्ताम् यक्षीम् परम दारुणाम् ।गो ब्राह्मण हितार्थाय जहि दुष्ट पराक्रमाम्॥

enām rāghava durvṛttām yakṣīm parama dāruṇām |go brāhmaṇa hitārthāya jahi duṣṭa parākramām ||

न हि एनाम् शाप संसृष्टाम् कश्चित् उत्सहते पुमान् ।निहन्तुम् त्रिषु लोकेषु त्वाम् ऋते रघु नन्दन॥

na hi enām śāpa saṃsṛṣṭām kaścit utsahate pumān |nihantum triṣu lokeṣu tvām ṛte raghu nandana ||

न हि ते स्त्री वध कृते घृणा कार्या नरोत्तम ।चातुर् वर्ण्य हितार्थाम् हि कर्तव्यम् राज सूनुना॥

na hi te strī vadha kṛte ghṛṇā kāryā narottama |cātur varṇya hitārthām hi kartavyam rāja sūnunā ||

नृशंसम् अनृशंसम् वा प्रजा रक्षण कारणात् ।पातकम् वा सदोषम् वा कर्तव्यम् रक्षता सदा॥

nṛśaṃsam anṛśaṃsam vā prajā rakṣaṇa kāraṇāt |pātakam vā sadoṣam vā kartavyam rakṣatā sadā ||

राज्य भार नियुक्तानाम् एष धर्मः सनातनः ।अधर्म्याम् जहि काकुत्स्थ धर्मो हि अस्याम् न विद्यते॥

rājya bhāra niyuktānām eṣa dharmaḥ sanātanaḥ |adharmyām jahi kākutstha dharmo hi asyām na vidyate ||

श्रूयते हि पुरा शक्रो विरोचन सुताम् नृप ।पृथिवीम् हन्तुम् इच्छन्तीम् मन्थराम् अभ्यसूदयत्॥

śrūyate hi purā śakro virocana sutām nṛpa |pṛthivīm hantum icchantīm mantharām abhyasūdayat ||

विष्णुना च पुरा राम भृगु पत्नी पतिव्रता ।अनिन्द्रम् लोकम् इच्छन्ती काव्यमाता निषूदिता॥

viṣṇunā ca purā rāma bhṛgu patnī pativratā |anindram lokam icchantī kāvyamātā niṣūditā ||

एतैः च अन्यैः च बहुभी राजपुत्रैः महात्मभिः ।अधर्म सहिता नार्यो हताः पुरुषसत्तमैः ।तस्माद् एनाम् घृणाम् त्यक्त्वा जहि मत् शासनान् नृप॥

etaiḥ ca anyaiḥ ca bahubhī rājaputraiḥ mahātmabhiḥ |adharma sahitā nāryo hatāḥ puruṣasattamaiḥ |tasmād enām ghṛṇām tyaktvā jahi mat śāsanān nṛpa ||