काण्ड.सर्ग 1.9

एतत् श्रुत्वा रहः सूतो राजानम् इदम् अब्रवीत् ।श्रूयताम् तत् पुरा वृत्तम् पुराणे च मया श्रुतम्॥

etat śrutvā rahaḥ sūto rājānam idam abravīt |śrūyatām tat purā vṛttam purāṇe ca mayā śrutam ||

ऋत्विग्भिः उपदिष्टोऽयम् पुरा वृत्तो मया श्रुतः ।सनत्कुमारो भगवान् पूर्वम् कथितवान् कथाम्॥

ṛtvigbhiḥ upadiṣṭo'yam purā vṛtto mayā śrutaḥ |sanatkumāro bhagavān pūrvam kathitavān kathām ||

ऋषीणाम् सन्निधौ राजन् तव पुत्राअगमम् प्रति ।काश्यपस्य च पुत्रोऽस्ति विभाण्डक इति श्रुतः॥

ṛṣīṇām sannidhau rājan tava putrāagamam prati |kāśyapasya ca putro'sti vibhāṇḍaka iti śrutaḥ ||

ऋष्यशृङ्ग इति ख्यातः तस्य पुत्रो भविष्यति ।स वने नित्य संवृद्धो मुनिर् वनचरः सदा॥

ṛṣyaśṛṅga iti khyātaḥ tasya putro bhaviṣyati |sa vane nitya saṃvṛddho munir vanacaraḥ sadā ||

न अन्यम् जानाति विप्रेन्द्रो नित्यम् पित्र अनुवर्तनात् ।द्वैविध्यम् ब्रह्मचर्यस्य भविष्यति महात्मनः॥

na anyam jānāti viprendro nityam pitra anuvartanāt |dvaividhyam brahmacaryasya bhaviṣyati mahātmanaḥ ||

लोकेषु प्रथितम् राजन् विप्रैः च कथितम् सदा ।तस्य एवम् वर्तमानस्य कालः समभिवर्तत॥

lokeṣu prathitam rājan vipraiḥ ca kathitam sadā |tasya evam vartamānasya kālaḥ samabhivartata ||

अग्निम् शुश्रूषमाणस्य पितरम् च यशस्विनम् ।एतस्मिन् एव काले तु रोमपादः प्रतापवान्॥

agnim śuśrūṣamāṇasya pitaram ca yaśasvinam |etasmin eva kāle tu romapādaḥ pratāpavān ||

आङ्गेषु प्रथितो राजा भविष्यति महाबलः ।तस्य व्यतिक्रमात् राज्ञो भविष्यति सुदारुणा॥

āṅgeṣu prathito rājā bhaviṣyati mahābalaḥ |tasya vyatikramāt rājño bhaviṣyati sudāruṇā ||

अनावृष्टिः सुघोरा वै सर्वलोक भयाअवहा ।अनावृष्ट्याम् तु वृत्तायाम् राजा दुःख समन्वितः॥

anāvṛṣṭiḥ sughorā vai sarvaloka bhayāavahā |anāvṛṣṭyām tu vṛttāyām rājā duḥkha samanvitaḥ ||

ब्राह्मणान् श्रुत संवृद्धान् च समानीय प्रवक्ष्यति ।भवन्तः श्रुत कर्माणो लोक चारित्र वेदिनः॥

brāhmaṇān śruta saṃvṛddhān ca samānīya pravakṣyati |bhavantaḥ śruta karmāṇo loka cāritra vedinaḥ ||

समादिशन्तु नियमम् प्रायश्चित्तम् यथा भवेत् ।इति उक्ताः ते ततो राज्ञा सर्वे ब्राह्मण सत्तमाः॥

samādiśantu niyamam prāyaścittam yathā bhavet |iti uktāḥ te tato rājñā sarve brāhmaṇa sattamāḥ ||

वक्ष्यन्ति ते महीपालम् ब्राह्मणा वेद पारगाः ।विभाण्डक सुतम् राजन् सर्व उपायैः इह आनय॥

vakṣyanti te mahīpālam brāhmaṇā veda pāragāḥ |vibhāṇḍaka sutam rājan sarva upāyaiḥ iha ānaya ||

आनाय्य तु महीपाल ऋश्यशृङ्गम् सुसत्कृतम् ।विभाण्डक सुतम् राजन् ब्राह्मणम् वेद पारगम् ।प्रयच्छ कन्याम् शान्ताम् वै विधिना सुसमाहितः॥

ānāyya tu mahīpāla ṛśyaśṛṅgam susatkṛtam |vibhāṇḍaka sutam rājan brāhmaṇam veda pāragam |prayaccha kanyām śāntām vai vidhinā susamāhitaḥ ||

तेषाम् तु वचनम् श्रुत्वा राजा चिन्ताम् प्रपत्स्यते ।केन उपायेन वै शक्यम् इह आनेतुम् स वीर्यवान्॥

teṣām tu vacanam śrutvā rājā cintām prapatsyate |kena upāyena vai śakyam iha ānetum sa vīryavān ||

ततो राजा विनिश्चित्य सह मंत्रिभिः आत्मवान् ।पुरोहितम् अमात्याम् च प्रेषयिष्यति सत्कृतान्॥

tato rājā viniścitya saha maṃtribhiḥ ātmavān |purohitam amātyām ca preṣayiṣyati satkṛtān ||

ते तु राज्ञो वचः श्रुत्वा व्यथिता विनत आननाः ।न गच्छेम ऋषेः भीता अनुनेष्यन्ति तम् नृपम्॥

te tu rājño vacaḥ śrutvā vyathitā vinata ānanāḥ |na gacchema ṛṣeḥ bhītā anuneṣyanti tam nṛpam ||

वक्ष्ष्यन्ति चिंतयित्वा ते तस्य उपायाम् च तान् क्षमान् ।आनेष्यामो वयम् विप्रम् न च दोषो भविष्यति॥

vakṣṣyanti ciṃtayitvā te tasya upāyām ca tān kṣamān |āneṣyāmo vayam vipram na ca doṣo bhaviṣyati ||

एवम् अङ्गाधिपेन एव गणिकाभिः ऋषेः सुतः ।आनीतोऽवर्षयत् देव शान्ता च अस्मै प्रदीयते॥

evam aṅgādhipena eva gaṇikābhiḥ ṛṣeḥ sutaḥ |ānīto'varṣayat deva śāntā ca asmai pradīyate ||

ऋष्यशृङ्गः तु जामाता पुत्रान् तव विधास्यति ।सनत्कुमार कथितम् एतावत् व्याहृतम् मया॥

ṛṣyaśṛṅgaḥ tu jāmātā putrān tava vidhāsyati |sanatkumāra kathitam etāvat vyāhṛtam mayā ||

अथ हृष्टो दशरथः सुमंत्रम् प्रत्यभाषत ।यथा ऋष्यशृङ्गः तु आनीतो येन उपायेन स उच्चताम्॥

atha hṛṣṭo daśarathaḥ sumaṃtram pratyabhāṣata |yathā ṛṣyaśṛṅgaḥ tu ānīto yena upāyena sa uccatām ||