Kanda.Sarga 2.47

प्रभातायाम् तु शर्वर्याम् पौराः ते राघवो विना ।शोक उपहत निश्चेष्टा बभूवुर् हत चेतसः॥

prabhātāyām tu śarvaryām paurāḥ te rāghavo vinā |śoka upahata niśceṣṭā babhūvur hata cetasaḥ ||

शोकज अश्रु परिद्यूना वीक्षमाणाः ततः ततः ।आलोकम् अपि रामस्य न पश्यन्ति स्म दुह्खिताः॥

śokaja aśru paridyūnā vīkṣamāṇāḥ tataḥ tataḥ |ālokam api rāmasya na paśyanti sma duhkhitāḥ ||

ते विषादार्तवदना रहितास्तेन धिमता ।कृपणाः करुणा वाचो वदन्ति स्म मनस्विनः॥

te viṣādārtavadanā rahitāstena dhimatā |kṛpaṇāḥ karuṇā vāco vadanti sma manasvinaḥ ||

धिगस्तु खलु निद्राम् ताम् ययापहृतचेतसः ।नाद्य पश्यामहे रामम् पृथूरस्कम् महाभुजम्॥

dhigastu khalu nidrām tām yayāpahṛtacetasaḥ |nādya paśyāmahe rāmam pṛthūraskam mahābhujam ||

कथम् नाम महाबाहुः स तथाऽवितथक्रियः ।भक्तम् जनम् परित्यज्य प्रवासम् राघवो गतः॥

katham nāma mahābāhuḥ sa tathā'vitathakriyaḥ |bhaktam janam parityajya pravāsam rāghavo gataḥ ||

यो नः सदा पालयति पिता पुत्रानिवौरसान् ।कथम् रघूणाम् स श्रेष्ठस्त्यक्त्वा नो विपिनम् गतः॥

yo naḥ sadā pālayati pitā putrānivaurasān |katham raghūṇām sa śreṣṭhastyaktvā no vipinam gataḥ ||

इहैव निधनम् यामो महाप्रस्थानमेव वा ।रामेण रहितानाम् हि किमर्थम् जीवितम् हि नः॥

ihaiva nidhanam yāmo mahāprasthānameva vā |rāmeṇa rahitānām hi kimartham jīvitam hi naḥ ||

सन्ति शुष्काणि काष्ठानि प्रभूतानि महान्ति च ।तैः प्रज्वाल्य चिताम् सर्वे प्रविशामोऽथ पावकम्॥

santi śuṣkāṇi kāṣṭhāni prabhūtāni mahānti ca |taiḥ prajvālya citām sarve praviśāmo'tha pāvakam ||

किम् व्ख्स्यामो महाबाहुरनसूयः प्रियम्वद ।नीतः स राघवोऽस्माभिर्ति वक्तुम् कथम् क्षमम्॥

kim vkhsyāmo mahābāhuranasūyaḥ priyamvada |nītaḥ sa rāghavo'smābhirti vaktum katham kṣamam ||

सा नूनम् नगरी दीना दृष्ट्वाऽस्मान् राघवम् विना ।भविष्यति निरानन्दा सस्त्रीबालवयोधिका॥

sā nūnam nagarī dīnā dṛṣṭvā'smān rāghavam vinā |bhaviṣyati nirānandā sastrībālavayodhikā ||

निर्यातास्तेन वीरेण सह नित्यम् जितात्मना ।विहिनास्तेन च पुनः कथम् पश्याम ताम् पुरीम्॥

niryātāstena vīreṇa saha nityam jitātmanā |vihināstena ca punaḥ katham paśyāma tām purīm ||

इतीव बहुधा वाचो बाहुमुद्यम्य ते जनाः ।विलपन्तिस्म दुःखर्ता विवत्सा इव धेनवः॥

itīva bahudhā vāco bāhumudyamya te janāḥ |vilapantisma duḥkhartā vivatsā iva dhenavaḥ ||

ततः मार्ग अनुसारेण गत्वा किम्चित् क्षणम् पुनःमार्ग नाशात् विषादेन महता समभिप्लुतः॥

tataḥ mārga anusāreṇa gatvā kimcit kṣaṇam punaḥmārga nāśāt viṣādena mahatā samabhiplutaḥ ||

रथस्य मार्ग नाशेन न्यवर्तन्त मनस्विनः ।किम् इदम् किम् करिष्यामः दैवेन उपहताइति॥

rathasya mārga nāśena nyavartanta manasvinaḥ |kim idam kim kariṣyāmaḥ daivena upahatāiti ||

ततः यथा आगतेन एव मार्गेण क्लान्त चेतसः ।अयोध्याम् अगमन् सर्वे पुरीम् व्यथित सज्जनाम्॥

tataḥ yathā āgatena eva mārgeṇa klānta cetasaḥ |ayodhyām agaman sarve purīm vyathita sajjanām ||

आलोक्य नगरीम् ताम् च क्षयव्याकुलमानसाः ।आवर्तयन्त तऽश्रूणि नयनैः शोकपीडितैः॥

ālokya nagarīm tām ca kṣayavyākulamānasāḥ |āvartayanta ta'śrūṇi nayanaiḥ śokapīḍitaiḥ ||

एषा रामेण नगरी रहिता नातिशोभते ।आपगा गरुडेनेव ह्रदादुद्धृतपन्नगा॥

eṣā rāmeṇa nagarī rahitā nātiśobhate |āpagā garuḍeneva hradāduddhṛtapannagā ||

चन्द्रहीनमिवाकाशम् तोयहीनमिवार्णवम् ।अपश्यन्निहतानन्दम् नगरम् ते विचेतसः॥

candrahīnamivākāśam toyahīnamivārṇavam |apaśyannihatānandam nagaram te vicetasaḥ ||

ते तानि वेश्मानि महाधनानि ।दुःखेन दुःखोपहता विशन्तः ।नैव प्रजज्ञुः स्वजनम् जनम् वा ।निरीक्षमाणाः प्रविणष्टहर्षाः॥

te tāni veśmāni mahādhanāni |duḥkhena duḥkhopahatā viśantaḥ |naiva prajajñuḥ svajanam janam vā |nirīkṣamāṇāḥ praviṇaṣṭaharṣāḥ ||