Skip to content

Kanda.Sarga 2.90

Valmiki Ramayana · 24 verses

  1. 2.90.1

    भरद्वाजाश्रमं दृष्ट्वा क्रोशादेव नरर्षभ: ।बलं सर्वमवस्थाप्य जगाम सह मन्त्रिभि:॥

    bharadvājāśramaṃ dṛṣṭvā krośādeva nararṣabha: |balaṃ sarvamavasthāpya jagāma saha mantribhi: ||

  2. 2.90.2

    पद्भ्यामेव हि धर्मज्ञो न्यस्तशस्त्रपरिच्छद: ।वसानो वाससी क्षौमे पुरोधाय पुरोधसम्॥

    padbhyāmeva hi dharmajño nyastaśastraparicchada: |vasāno vāsasī kṣaume purodhāya purodhasam ||

  3. 2.90.3

    तत: सन्दर्शने तस्य भरद्वाजस्य राघव: ।मन्त्रिणस्तानवस्थाप्य जगामानुपुरोहितम्॥

    tata: sandarśane tasya bharadvājasya rāghava: |mantriṇastānavasthāpya jagāmānupurohitam ||

  4. 2.90.4

    ऺवसिष्ठमथ दृष्ट्वैव भरद्वाजो महातपा: ।सञ्चचालासनात्तूर्णं शिष्यानर्ध्यमिति ब्रुवन्॥

    ऺvasiṣṭhamatha dṛṣṭvaiva bharadvājo mahātapā: |sañcacālāsanāttūrṇaṃ śiṣyānardhyamiti bruvan ||

  5. 2.90.5

    वसिष्ठसाहचर्य्यादिति भाव:॥

    vasiṣṭhasāhacaryyāditi bhāva: ||

  6. 2.90.6

    ताभ्यामर्ध्यं च पाद्यं च दत्त्वा पश्चात् फलानि च ।आनुपूर्व्याच्च धर्मज्ञ: पप्रच्छ कुशलं कुले॥

    tābhyāmardhyaṃ ca pādyaṃ ca dattvā paścāt phalāni ca |ānupūrvyācca dharmajña: papraccha kuśalaṃ kule ||

  7. 2.90.7

    अयोध्यायां बले कोशे मित्रेष्वपि च मन्त्रिषु ।जानन् दशरथं वृत्तं न राजानमुदाहरत्॥

    ayodhyāyāṃ bale kośe mitreṣvapi ca mantriṣu |jānan daśarathaṃ vṛttaṃ na rājānamudāharat ||

  8. 2.90.8

    वसिष्ठो भरतश्चैनं पप्रच्छतुरनामयम् ।शरीरे ऽग्निषु वृक्षेषु शिष्येषु मृगपक्षिषु॥

    vasiṣṭho bharataścainaṃ papracchaturanāmayam |śarīre 'gniṣu vṛkṣeṣu śiṣyeṣu mṛgapakṣiṣu ||

  9. 2.90.9

    तथेति तत्प्रतिज्ञाय भरद्वाजो महातपा: ।भरतं प्रत्युवाचेदं राघवस्नेहबन्धनात्॥

    tatheti tatpratijñāya bharadvājo mahātapā: |bharataṃ pratyuvācedaṃ rāghavasnehabandhanāt ||

  10. 2.90.10

    किमिहागमने कार्य्यं तव राज्यं प्रशासत: ।एतदाचक्ष्व मे सर्वं नहि मे शुद्ध्यते मन:॥

    kimihāgamane kāryyaṃ tava rājyaṃ praśāsata: |etadācakṣva me sarvaṃ nahi me śuddhyate mana: ||

  11. 2.90.11

    सुषुवे यममित्रघ्नं कौसल्या नन्दवर्द्धनम् ।भ्रात्रा सह सभार्यो यश्चिरं प्रव्राजितो वनम्॥

    suṣuve yamamitraghnaṃ kausalyā nandavarddhanam |bhrātrā saha sabhāryo yaściraṃ pravrājito vanam ||

  12. 2.90.12

    नियुक्त: स्त्रीनियुक्तेन पित्रा यो ऽसौ महायशा: ।वनवासी भवेतीह समा: किल चतुर्दश॥

    niyukta: strīniyuktena pitrā yo 'sau mahāyaśā: |vanavāsī bhavetīha samā: kila caturdaśa ||

  13. 2.90.13

    कच्चिन्न तस्यापापस्य पापं कर्तुमिहेच्छसि ।अकण्टकं भोक्तुमना राज्यं तस्यानुजस्य च॥

    kaccinna tasyāpāpasya pāpaṃ kartumihecchasi |akaṇṭakaṃ bhoktumanā rājyaṃ tasyānujasya ca ||

  14. 2.90.14

    एवमुक्तो भरद्वाजं भरत: प्रत्युवाच ह ।पर्य्यश्रुनयनो दु:खाद्वाचा संसज्जमानया॥

    evamukto bharadvājaṃ bharata: pratyuvāca ha |paryyaśrunayano du:khādvācā saṃsajjamānayā ||

  15. 2.90.15

    हतो ऽस्मि यदि मामेवं भगवानपि मन्यते ।मत्तो न दोषमाशङ्के नैवं मामनुशाधि हि॥

    hato 'smi yadi māmevaṃ bhagavānapi manyate |matto na doṣamāśaṅke naivaṃ māmanuśādhi hi ||

  16. 2.90.16

    न चैत दिष्टं माता मे यदवोचन्मदन्तरे ।नाहमेतेन तुष्टश्च न तद्वचनमाददे॥

    na caita diṣṭaṃ mātā me yadavocanmadantare |nāhametena tuṣṭaśca na tadvacanamādade ||

  17. 2.90.17

    अहं तु तं नरव्याघ्रमुपयात: प्रसादक: ।प्रतिनेतुमयोध्यां च पादौ तस्याभिवन्दितुम्॥

    ahaṃ tu taṃ naravyāghramupayāta: prasādaka: |pratinetumayodhyāṃ ca pādau tasyābhivanditum ||

  18. 2.90.18

    त्वं मामेवङ्गतं मत्वा प्रसादं कर्तुमर्हसि ।शंस मे भगवन् राम: क्व सम्प्रति महीपति:॥

    tvaṃ māmevaṅgataṃ matvā prasādaṃ kartumarhasi |śaṃsa me bhagavan rāma: kva samprati mahīpati: ||

  19. 2.90.19

    वसिष्ठादिभिर्ऋत्विग्भिर्याचितो भगवांस्तत: ।उवाच तं भरद्वाज: प्रसादाद्भरतं वच:॥

    vasiṣṭhādibhirṛtvigbhiryācito bhagavāṃstata: |uvāca taṃ bharadvāja: prasādādbharataṃ vaca: ||

  20. 2.90.20

    त्वय्येतत्पुरुषव्याघ्र युक्तं राघववंशजे ।गुरुवृत्तिर्दमश्चैव साधूनां चानुयायिता॥

    tvayyetatpuruṣavyāghra yuktaṃ rāghavavaṃśaje |guruvṛttirdamaścaiva sādhūnāṃ cānuyāyitā ||

  21. 2.90.21

    जाने चैतन्मन:स्थं ते दृढीकरणमस्त्विति ।अपृच्छं त्वां तथात्यर्थं कीर्त्तिं समभिवर्द्धयन्॥

    jāne caitanmana:sthaṃ te dṛḍhīkaraṇamastviti |apṛcchaṃ tvāṃ tathātyarthaṃ kīrttiṃ samabhivarddhayan ||

  22. 2.90.22

    जाने च रामं धर्म्मज्ञं ससीतं सहलक्ष्मणम् ।असौ वसति ते भ्राता चित्रकूटे महागिरौ॥

    jāne ca rāmaṃ dharmmajñaṃ sasītaṃ sahalakṣmaṇam |asau vasati te bhrātā citrakūṭe mahāgirau ||

  23. 2.90.23

    श्वस्तु गन्तासि तं देशं वसाद्य सह मन्त्रिभि: ।एतं मे कुरु सुप्राज्ञ कामं कामार्थकोविद॥

    śvastu gantāsi taṃ deśaṃ vasādya saha mantribhi: |etaṃ me kuru suprājña kāmaṃ kāmārthakovida ||

  24. 2.90.24

    ततस्तथेत्येवमुदारदर्शन: प्रतीतरूपो भरतो ऽब्रवीद्वच: ।चकार बुद्धिं च तदा तदाश्रमे निशानिवासाय नराधिपात्मज:॥

    tatastathetyevamudāradarśana: pratītarūpo bharato 'bravīdvaca: |cakāra buddhiṃ ca tadā tadāśrame niśānivāsāya narādhipātmaja: ||

Transliteration in IAST, generated from the Devanagari text.

Contains information from DharmicData (github.com/bhavykhatri/DharmicData), made available under the ODbL v1.0