Kanda.Sarga 3.72

एवम् उक्तौ तु तौ वीरौ कबन्धेन नर ईश्वरौ ।गिरि प्रदरम् आसाद्य पावकम् विससर्जतुः॥

evam uktau tu tau vīrau kabandhena nara īśvarau |giri pradaram āsādya pāvakam visasarjatuḥ ||

लक्ष्मणः तु महा उल्काभिः ज्वलिताभिः समन्ततः ।चिताम् आदीपयामास सा प्रजज्वाल सर्वतः॥

lakṣmaṇaḥ tu mahā ulkābhiḥ jvalitābhiḥ samantataḥ |citām ādīpayāmāsa sā prajajvāla sarvataḥ ||

तत् शरीरम् कबन्धस्य घृत पिण्ड उपमम् महत् ।मेदसा पच्यमानस्य मन्दम् दहति पावकः॥

tat śarīram kabandhasya ghṛta piṇḍa upamam mahat |medasā pacyamānasya mandam dahati pāvakaḥ ||

स विधूय चिताम् आशु विधूमो अग्निर् इव उत्थितः ।अरजे वाससी बिभ्रत् मालाम् दिव्याम् महाबलः॥

sa vidhūya citām āśu vidhūmo agnir iva utthitaḥ |araje vāsasī bibhrat mālām divyām mahābalaḥ ||

ततः चिताया वेगेन भास्वरो विरज अंबरः ।उत्पपात आशु संहृष्टः सर्व प्रत्यंग भूषणः॥

tataḥ citāyā vegena bhāsvaro viraja aṃbaraḥ |utpapāta āśu saṃhṛṣṭaḥ sarva pratyaṃga bhūṣaṇaḥ ||

विमाने भास्वरे तिष्ठन् हंस युक्ते यशस् करे ।प्रभया च महातेजा दिशो दश विराजयन्॥

vimāne bhāsvare tiṣṭhan haṃsa yukte yaśas kare |prabhayā ca mahātejā diśo daśa virājayan ||

सो अन्तरिक्ष गतो वाक्यम् कबन्धो रामम् अब्रवीत् ।शृणु राघव तत्त्वेन यथा सीमाम् अवाप्स्यसि॥

so antarikṣa gato vākyam kabandho rāmam abravīt |śṛṇu rāghava tattvena yathā sīmām avāpsyasi ||

राम षड् युक्तयो लोके याभिः सर्वम् विमृश्यते ।परिमृष्टो दश अन्तेन दश आभागेन सेव्यते॥

rāma ṣaḍ yuktayo loke yābhiḥ sarvam vimṛśyate |parimṛṣṭo daśa antena daśa ābhāgena sevyate ||

दश आभाग गतो हीनः त्वम् राम सह लक्ष्मणः ।यत् कृते व्यसनम् प्राप्तम् त्वया दार प्रधर्षणम्॥

daśa ābhāga gato hīnaḥ tvam rāma saha lakṣmaṇaḥ |yat kṛte vyasanam prāptam tvayā dāra pradharṣaṇam ||

तत् अवश्यम् त्वया कार्यः स सुहृत् सुहृदाम् वर ।अकृत्वा न हि ते सिद्धिम् अहम् पश्यामि चिन्तयन्॥

tat avaśyam tvayā kāryaḥ sa suhṛt suhṛdām vara |akṛtvā na hi te siddhim aham paśyāmi cintayan ||

श्रूयताम् राम वक्ष्यामि सुग्रीवो नाम वानरः ।भ्रात्रा निरस्तः क्रुद्धेन वालिना शक्र सूनुना॥

śrūyatām rāma vakṣyāmi sugrīvo nāma vānaraḥ |bhrātrā nirastaḥ kruddhena vālinā śakra sūnunā ||

ऋष्यमूके गिरि वरे पंपा पर्यन्त शोभिते ।निवसति आत्मवान् वीरः चतुर्भिः सह वानरैः॥

ṛṣyamūke giri vare paṃpā paryanta śobhite |nivasati ātmavān vīraḥ caturbhiḥ saha vānaraiḥ ||

वानरेन्द्रो महावीर्यः तेजोवान् अमित प्रभः ।सत्य संधो विनीतः च धृतिमान् मतिमान् महान्॥

vānarendro mahāvīryaḥ tejovān amita prabhaḥ |satya saṃdho vinītaḥ ca dhṛtimān matimān mahān ||

दक्षः प्रगल्भो द्युतिमान् महा बल पराक्रमः ।भ्राता विवासितो वीर राज्य हेतो महात्मना॥

dakṣaḥ pragalbho dyutimān mahā bala parākramaḥ |bhrātā vivāsito vīra rājya heto mahātmanā ||

स ते सहायो मित्रम् च सीतायाः परिमार्गणे ।भविष्यति हि ते राम मा च शोके मनः कृधाः॥

sa te sahāyo mitram ca sītāyāḥ parimārgaṇe |bhaviṣyati hi te rāma mā ca śoke manaḥ kṛdhāḥ ||

भवितव्यम् हि यत् च अपि न तत् शक्यम् इह अन्यथा ।कर्तुम् इक्ष्वाकु शार्दूल कालो हि दुर्रक्रमः॥

bhavitavyam hi yat ca api na tat śakyam iha anyathā |kartum ikṣvāku śārdūla kālo hi durrakramaḥ ||

गच्छ शीघ्रम् इतो वीर सुग्रीवम् तम् महाबलम् ।वयस्यम् तम् कुरु क्षिप्रम् इतो गत्वा अद्य राघव॥

gaccha śīghram ito vīra sugrīvam tam mahābalam |vayasyam tam kuru kṣipram ito gatvā adya rāghava ||

अद्रोहाय समागम्य दीप्यमाने विभावसौ ।न च ते सो अवमन्तव्यः सुग्रीवो वानर अधिपः॥

adrohāya samāgamya dīpyamāne vibhāvasau |na ca te so avamantavyaḥ sugrīvo vānara adhipaḥ ||

कृतज्ञः काम रूपी च सहाय अर्थी च वीर्यवान् ।शक्तौ हि अद्य युवाम् कर्तुम् कार्यम् तस्य चिकीर्षितम्॥

kṛtajñaḥ kāma rūpī ca sahāya arthī ca vīryavān |śaktau hi adya yuvām kartum kāryam tasya cikīrṣitam ||

कृतार्थो वा अकृतार्थो वा तव कृत्यम् करिष्यति ।स ऋक्षरजसः पुत्रः पंपाम् अटति शन्कितः॥

kṛtārtho vā akṛtārtho vā tava kṛtyam kariṣyati |sa ṛkṣarajasaḥ putraḥ paṃpām aṭati śankitaḥ ||

भास्करस्य औरसः पुत्रो वालिना कृत किल्बिषः ।संनिधाय आयुधम् क्षिप्रम् ऋष्यमूक आलयम् कपिम्॥

bhāskarasya aurasaḥ putro vālinā kṛta kilbiṣaḥ |saṃnidhāya āyudham kṣipram ṛṣyamūka ālayam kapim ||

कुरु राघव सत्येन वयस्यम् वन चारिणम् ।स हि स्थानानि सर्वाणि कार्त्स्न्येन कपि कुंजरः॥

kuru rāghava satyena vayasyam vana cāriṇam |sa hi sthānāni sarvāṇi kārtsnyena kapi kuṃjaraḥ ||

नर मांस अशिनाम् लोके नैपुण्यात् अधिगच्छति ।न तस्य अविदितम् लोके किंचित् अस्ति हि राघव॥

nara māṃsa aśinām loke naipuṇyāt adhigacchati |na tasya aviditam loke kiṃcit asti hi rāghava ||

यावत् सूर्यः प्रतपति सहस्रांशुः अरिन्दम ।स नदीः विपुलान् शैलान् गिरि दुर्गाणि कंदरान्॥

yāvat sūryaḥ pratapati sahasrāṃśuḥ arindama |sa nadīḥ vipulān śailān giri durgāṇi kaṃdarān ||

अन्विष्य वानरैः सार्धम् पत्नीम् ते अधिगमिष्यति ।वानरान् च महाकायान् प्रेषयिष्यति राघव॥

anviṣya vānaraiḥ sārdham patnīm te adhigamiṣyati |vānarān ca mahākāyān preṣayiṣyati rāghava ||

दिशो विचेतुम् ताम् सीताम् त्वत् वियोगेन शोचयतीम् ।अन्वेष्यति वरारोहाम् मैथिलीम् रावण आलये॥

diśo vicetum tām sītām tvat viyogena śocayatīm |anveṣyati varārohām maithilīm rāvaṇa ālaye ||

स मेरु शृंग अग्र गताम् अनिंदिताम्प्रविश्य पाताल तले अपि वा आश्रिताम् ।प्लवंगमानाम् ऋषभः तव प्रियाम्निहत्य रक्षाम्सि पुनः प्रदास्यति॥

sa meru śṛṃga agra gatām aniṃditāmpraviśya pātāla tale api vā āśritām |plavaṃgamānām ṛṣabhaḥ tava priyāmnihatya rakṣāmsi punaḥ pradāsyati ||