Kanda.Sarga 5.4
Valmiki Ramayana · 30 verses
- 5.4.1
स निर्जत्य पुरीम् लण्का श्रेष्ठाम् ताम् कामरूपिणीम् ।विक्रमेण महातेजा हनुमान् कपिसत्तमः॥
sa nirjatya purīm laṇkā śreṣṭhām tām kāmarūpiṇīm |vikrameṇa mahātejā hanumān kapisattamaḥ ||
- 5.4.2
अद्वारेण मःआतेजा हौमान् कपिसत्तमः ।प्रविश्य नगरीम् लङ्काम् कपिराजहितम्करः॥
advāreṇa maḥātejā haumān kapisattamaḥ |praviśya nagarīm laṅkām kapirājahitamkaraḥ ||
- 5.4.3
चक्रेणाऽथ पदम् सव्यम् शत्रूणाम् स तु मूर्धनि ।प्रविष्टः सत्त्वसंपन्नो विशायाम् मारुतात्मजः॥
cakreṇā'tha padam savyam śatrūṇām sa tu mūrdhani |praviṣṭaḥ sattvasaṃpanno viśāyām mārutātmajaḥ ||
- 5.4.4
स महापथमास्थाय मुक्तापुष्पविराजितम् ।ततस्तु ताम् पुरीम् लङ्काम् रम्यामभिययौ कपिः॥
sa mahāpathamāsthāya muktāpuṣpavirājitam |tatastu tām purīm laṅkām ramyāmabhiyayau kapiḥ ||
- 5.4.5
हसित उद्घुष्ट निनदैः तूर्य घोष पुरः सरैः ।वज्र अन्कुश निकाशैः च वज्र जाल विभूषितैः॥
hasita udghuṣṭa ninadaiḥ tūrya ghoṣa puraḥ saraiḥ |vajra ankuśa nikāśaiḥ ca vajra jāla vibhūṣitaiḥ ||
- 5.4.6
गृह मेधैः पुरी रम्या बभासे द्यौः इव अम्बुदैः ।प्रजज्वाल तदा लन्का रक्षः गण गृहैः शुभैः॥
gṛha medhaiḥ purī ramyā babhāse dyauḥ iva ambudaiḥ |prajajvāla tadā lankā rakṣaḥ gaṇa gṛhaiḥ śubhaiḥ ||
- 5.4.7
सित अभ्र सदृशैः चित्रैः पद्म स्वस्तिक सम्स्थितैः ।वर्धमान गृहैः च अपि सर्वतः सुविभाषितैः॥
sita abhra sadṛśaiḥ citraiḥ padma svastika samsthitaiḥ |vardhamāna gṛhaiḥ ca api sarvataḥ suvibhāṣitaiḥ ||
- 5.4.8
ताम् चित्र माल्य आभरणाम् कपि राज हितम् करः ।राघव अर्थम् चरन् श्रीमान् ददर्श च ननन्द च॥
tām citra mālya ābharaṇām kapi rāja hitam karaḥ |rāghava artham caran śrīmān dadarśa ca nananda ca ||
- 5.4.9
भवनाद्भवनं गच्छ्न् ददर्श पवनात्मजः ।विविधाकृतिरूपाणि भवनानि ततस्ततः॥
bhavanādbhavanaṃ gacchn dadarśa pavanātmajaḥ |vividhākṛtirūpāṇi bhavanāni tatastataḥ ||
- 5.4.10
शुश्राव मधुरम् गीतम् त्रि स्थान स्वर भूषितम् ।स्त्रीणाम् मद समृद्धानाम् दिवि च अप्सरसाम् इव॥
śuśrāva madhuram gītam tri sthāna svara bhūṣitam |strīṇām mada samṛddhānām divi ca apsarasām iva ||
- 5.4.11
शुश्राव कान्ची निनदम् नूपुराणाम् च निह्स्वनम् ।सोपान निनदामः चैव भवनेषु महात्मनम्॥
śuśrāva kāncī ninadam nūpurāṇām ca nihsvanam |sopāna ninadāmaḥ caiva bhavaneṣu mahātmanam ||
- 5.4.12
आस्फोटित निनादामः च क्ष्वेडितामः च ततः ततः ।शुश्राव जपताम् तत्र मन्त्रन् रक्षोगृहेषु वै॥
āsphoṭita ninādāmaḥ ca kṣveḍitāmaḥ ca tataḥ tataḥ |śuśrāva japatām tatra mantran rakṣogṛheṣu vai ||
- 5.4.13
स्वाध्याय निरतामः चैव यातु धानान् ददर्श सः ।रावण स्तव सम्युक्तान् गर्जतः राक्षसान् अपि॥
svādhyāya niratāmaḥ caiva yātu dhānān dadarśa saḥ |rāvaṇa stava samyuktān garjataḥ rākṣasān api ||
- 5.4.14
राज मार्गम् समावृत्य स्थितम् रक्षः बलम् महत् ।ददर्श मध्यमे गुल्मे राक्षसस्य चरान् बहून्॥
rāja mārgam samāvṛtya sthitam rakṣaḥ balam mahat |dadarśa madhyame gulme rākṣasasya carān bahūn ||
- 5.4.15
दीक्षितान् जटिलान् मुण्डान् गः अजिन अम्बर वाससः ।दर्भ मुष्टि प्रहरणान् अग्नि कुण्ड आयुधामः तथा॥
dīkṣitān jaṭilān muṇḍān gaḥ ajina ambara vāsasaḥ |darbha muṣṭi praharaṇān agni kuṇḍa āyudhāmaḥ tathā ||
- 5.4.16
कूट मुद्गर पाणीमः च दण्ड आयुध धरान् अपि ।एक अक्ष अनेक कर्णामः च चलल् लम्ब पयः धरान्॥
kūṭa mudgara pāṇīmaḥ ca daṇḍa āyudha dharān api |eka akṣa aneka karṇāmaḥ ca calal lamba payaḥ dharān ||
- 5.4.17
करालान् भुग्न वक्त्रामः च विकटान् वामनामः तथा ।धन्विनः खड्गिनः चैव शतघ्नी मुसल आयुधान्॥
karālān bhugna vaktrāmaḥ ca vikaṭān vāmanāmaḥ tathā |dhanvinaḥ khaḍginaḥ caiva śataghnī musala āyudhān ||
- 5.4.18
परिघ उत्तम हस्तामः च विचित्र कवच उज्ज्वलान् ।नातिस्थूलान् नातिकृशान् नातिदीर्घ अतिह्रस्वकान्॥
parigha uttama hastāmaḥ ca vicitra kavaca ujjvalān |nātisthūlān nātikṛśān nātidīrgha atihrasvakān ||
- 5.4.19
नातिगौरान्नातिकृष्णान्नातिकुब्जान्न वामनान् ।विरूपान् बहु रूपामः च सुरूपामः च सुवर्चसः॥
nātigaurānnātikṛṣṇānnātikubjānna vāmanān |virūpān bahu rūpāmaḥ ca surūpāmaḥ ca suvarcasaḥ ||
- 5.4.20
ध्वजीन् पताकिनश्चैव ददर्श विविधायुधान् ।शक्ति वृक्ष आयुधामः चैव पट्टिश अशनि धारिणः॥
dhvajīn patākinaścaiva dadarśa vividhāyudhān |śakti vṛkṣa āyudhāmaḥ caiva paṭṭiśa aśani dhāriṇaḥ ||
- 5.4.21
क्षेपणी पाश हस्तामः च ददर्श स महा कपिः ।स्रग्विणः त्व् अनुलिप्तामः च वर आभरण भूषितान्॥
kṣepaṇī pāśa hastāmaḥ ca dadarśa sa mahā kapiḥ |sragviṇaḥ tv anuliptāmaḥ ca vara ābharaṇa bhūṣitān ||
- 5.4.22
नानावेषसमायुक्तान्यथास्वैरगतान् बहून् ।तीक्ष्ण शूल धरामः चैव वज्रिणः च महा बलान्॥
nānāveṣasamāyuktānyathāsvairagatān bahūn |tīkṣṇa śūla dharāmaḥ caiva vajriṇaḥ ca mahā balān ||
- 5.4.23
शत साहस्रम् अव्यग्रम् आरक्षम् मध्यमम् कपिः ।रक्षोधिपतिनिर्दिष्टम् ददर्शान्तःपुराग्रतः॥
śata sāhasram avyagram ārakṣam madhyamam kapiḥ |rakṣodhipatinirdiṣṭam dadarśāntaḥpurāgrataḥ ||
- 5.4.24
स तदा तद्गृहम् दृष्ट्वा महाहाटकतोरणम् ।राक्षसेन्द्रस्य विख्यातमद्रिमूर्ध्नि प्रतिष्ठितम्॥
sa tadā tadgṛham dṛṣṭvā mahāhāṭakatoraṇam |rākṣasendrasya vikhyātamadrimūrdhni pratiṣṭhitam ||
- 5.4.25
पुण्डरीकावतम्साभिः परिखाभिरलम्कृतम् ।प्राकार आवृतम् अत्यन्तम् ददर्श स महा कपिः॥
puṇḍarīkāvatamsābhiḥ parikhābhiralamkṛtam |prākāra āvṛtam atyantam dadarśa sa mahā kapiḥ ||
- 5.4.26
त्रिविष्टप निभम् दिव्यम् दिव्य नाद विनादितम् ।वाजि हेषित सम्घुष्टम् नादितम् भूषणैः तथा॥
triviṣṭapa nibham divyam divya nāda vināditam |vāji heṣita samghuṣṭam nāditam bhūṣaṇaiḥ tathā ||
- 5.4.27
रथैः यानैः विमानैः च तथा गज हयैः शुभैः ।वारणैः च चतुः दन्तैः श्वेत अभ्र निचय उपमैः॥
rathaiḥ yānaiḥ vimānaiḥ ca tathā gaja hayaiḥ śubhaiḥ |vāraṇaiḥ ca catuḥ dantaiḥ śveta abhra nicaya upamaiḥ ||
- 5.4.28
भूषितम् रुचिर द्वारम् मत्तैः च मृग पक्षिभिः ।राक्षस अधिपतेः गुप्तम् आविवेश गृहम् कपिः॥
bhūṣitam rucira dvāram mattaiḥ ca mṛga pakṣibhiḥ |rākṣasa adhipateḥ guptam āviveśa gṛham kapiḥ ||
- 5.4.29
सहेमजाम्बूनदचक्रवाLअम् ।महार्ह मुक्तामणिभूषितान्तम् ।परार्थ्यकालागुरुचन्दनाक्तं ।स रावणान्तःपुरमाविवेश॥
sahemajāmbūnadacakravāLam |mahārha muktāmaṇibhūṣitāntam |parārthyakālāgurucandanāktaṃ |sa rāvaṇāntaḥpuramāviveśa ||
- 5.4.30
॥ इति रामायने सुन्दरकाण्डे चतुर्थः सर्गः ॥
|| iti rāmāyane sundarakāṇḍe caturthaḥ sargaḥ ||