Kanda.Sarga 6.33
Valmiki Ramayana · 39 verses
- 6.33.1
सीताम् तु मोहिताम् दृष्ट्वा सरमा नाम राक्षसी ।आससाद आशु वैदेहीम् प्रियाम् प्रणयिनी सखी॥
sītām tu mohitām dṛṣṭvā saramā nāma rākṣasī |āsasāda āśu vaidehīm priyām praṇayinī sakhī ||
- 6.33.2
मोहिताम् राक्षसेन्द्रेण सीताम् परमदुःखिताम् ।आश्वासयामास तदा सरमा मृदुभाषिणी॥
mohitām rākṣasendreṇa sītām paramaduḥkhitām |āśvāsayāmāsa tadā saramā mṛdubhāṣiṇī ||
- 6.33.3
सा हि तत्र कृता मित्रम् सीतया रक्ष्यमाणया ।रक्षन्ती रावणाद् इष्टा सानुक्रोशा दृढ व्रता॥
sā hi tatra kṛtā mitram sītayā rakṣyamāṇayā |rakṣantī rāvaṇād iṣṭā sānukrośā dṛḍha vratā ||
- 6.33.4
सा ददर्श सखीम् सीताम् सरमा नष्ट चेतनाम् ।उपावृत्य उत्थिताम् ध्वस्ताम् वडवाम् इव पांसुषु॥
sā dadarśa sakhīm sītām saramā naṣṭa cetanām |upāvṛtya utthitām dhvastām vaḍavām iva pāṃsuṣu ||
- 6.33.5
ताम् समाश्वासयाम् आस सखी स्नेहेन सुव्रता ।उक्ता यद् रावणेन त्वम् प्रत्युक्तम् च स्वयम् त्वया॥
tām samāśvāsayām āsa sakhī snehena suvratā |uktā yad rāvaṇena tvam pratyuktam ca svayam tvayā ||
- 6.33.6
उक्ता यद्रावणेन त्वम् प्रत्युक्तश्च स्वयम् त्वया ।सखी स्नेहेन तद् भीरु मया सर्वम् प्रतिश्रुतम्॥
uktā yadrāvaṇena tvam pratyuktaśca svayam tvayā |sakhī snehena tad bhīru mayā sarvam pratiśrutam ||
- 6.33.7
लीनया गनहे शूह्ये भयम् उत्सृज्य रावणात् ।तव हेतोर् विशाल अक्षि न हि मे जीवितम् प्रियम्॥
līnayā ganahe śūhye bhayam utsṛjya rāvaṇāt |tava hetor viśāla akṣi na hi me jīvitam priyam ||
- 6.33.8
स सम्भ्रान्तश च निष्क्रान्तो यत् कृते राक्षस अधिपः ।तच् च मे विदितम् सर्वम् अभिनिष्क्रम्य मैथिलि॥
sa sambhrāntaśa ca niṣkrānto yat kṛte rākṣasa adhipaḥ |tac ca me viditam sarvam abhiniṣkramya maithili ||
- 6.33.9
न शक्यम् सौप्तिकम् कर्तुम् रामस्य विदित आत्मनः ।वधश्च पुरुष व्याघ्रे तस्मिन्न् एव उपपद्यते॥
na śakyam sauptikam kartum rāmasya vidita ātmanaḥ |vadhaśca puruṣa vyāghre tasminn eva upapadyate ||
- 6.33.10
न च एव वानरा हन्तुम् शक्याः पादप योधिनः ।सुरा देव ऋषभेण इव रामेण हि सुरक्षिताः॥
na ca eva vānarā hantum śakyāḥ pādapa yodhinaḥ |surā deva ṛṣabheṇa iva rāmeṇa hi surakṣitāḥ ||
- 6.33.11
दीर्घ वृत्त भुजह् श्रीमान् महा उरस्कह् प्रतापवान् ।धन्वी सम्हनन उपेतो धर्म आत्मा भुवि विश्रुतः॥
dīrgha vṛtta bhujah śrīmān mahā uraskah pratāpavān |dhanvī samhanana upeto dharma ātmā bhuvi viśrutaḥ ||
- 6.33.12
विक्रान्तो रक्षिता नित्यम् आत्मनश्च परस्य च ।लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा कुशली नय शास्त्रवित्॥
vikrānto rakṣitā nityam ātmanaśca parasya ca |lakṣmaṇena saha bhrātrā kuśalī naya śāstravit ||
- 6.33.13
हन्ता पर बल ओघानाम् अचिन्त्य बल पौरुषः ।न हतो राघवः श्रीमान् सीते शत्रु निबर्हणः॥
hantā para bala oghānām acintya bala pauruṣaḥ |na hato rāghavaḥ śrīmān sīte śatru nibarhaṇaḥ ||
- 6.33.14
अयुक्त बुद्धि कृत्येन सर्व भूत विरोधिना ।इयम् प्रयुक्ता रौद्रेण माया मायाविदा त्वयि॥
ayukta buddhi kṛtyena sarva bhūta virodhinā |iyam prayuktā raudreṇa māyā māyāvidā tvayi ||
- 6.33.15
शोकस् ते विगतः सर्वः कल्याणम् त्वाम् उपस्थितम् ।ध्रुवम् त्वाम् भजते लक्ष्मीः प्रियम् प्रीति करम् शृणु॥
śokas te vigataḥ sarvaḥ kalyāṇam tvām upasthitam |dhruvam tvām bhajate lakṣmīḥ priyam prīti karam śṛṇu ||
- 6.33.16
उत्तीर्य सागरम् रामः सह वानर सेनया ।सम्निविष्टः समुद्रस्य तीरम् आसाद्य दक्षिणम्॥
uttīrya sāgaram rāmaḥ saha vānara senayā |samniviṣṭaḥ samudrasya tīram āsādya dakṣiṇam ||
- 6.33.17
दृष्टो मे परिपूर्ण अर्थः काकुत्स्थः सह लक्ष्मणः ।सहितैः सागर अन्तस्थैर् बलैस् तिष्ठति रक्षितः॥
dṛṣṭo me paripūrṇa arthaḥ kākutsthaḥ saha lakṣmaṇaḥ |sahitaiḥ sāgara antasthair balais tiṣṭhati rakṣitaḥ ||
- 6.33.18
अनेन प्रेषिता ये च राक्षसा लघु विक्रमः ।राघवस् तीर्णैत्य् एवम् प्रवृत्तिस् तैर् इह आहृता॥
anena preṣitā ye ca rākṣasā laghu vikramaḥ |rāghavas tīrṇaity evam pravṛttis tair iha āhṛtā ||
- 6.33.19
स ताम् श्रुत्वा विशाल अक्षि प्रवृत्तिम् राक्षस अधिपः ।एष मन्त्रयते सर्वैः सचिवैः सह रावणः॥
sa tām śrutvā viśāla akṣi pravṛttim rākṣasa adhipaḥ |eṣa mantrayate sarvaiḥ sacivaiḥ saha rāvaṇaḥ ||
- 6.33.20
इति ब्रुवाणा सरमा राक्षसी सीतया सह ।सर्व उद्योगेन सैन्यानाम् शब्दम् शुश्राव भैरवम्॥
iti bruvāṇā saramā rākṣasī sītayā saha |sarva udyogena sainyānām śabdam śuśrāva bhairavam ||
- 6.33.21
दण्ड निर्घात वादिन्याः श्रुत्वा भेर्या महा स्वनम् ।उवाच सरमा सीताम् इदम् मधुर भाषिणी॥
daṇḍa nirghāta vādinyāḥ śrutvā bheryā mahā svanam |uvāca saramā sītām idam madhura bhāṣiṇī ||
- 6.33.22
सम्नाह जननी ह्य् एषा भैरवा भीरु भेरिका ।भेरी नादम् च गम्भीरम् शृणु तोयद निस्वनम्॥
samnāha jananī hy eṣā bhairavā bhīru bherikā |bherī nādam ca gambhīram śṛṇu toyada nisvanam ||
- 6.33.23
कल्प्यन्ते मत्त मातम्गा युज्यन्ते रथ वाजिनः ।तत्र तत्र च सम्नद्धाः सम्पतन्ति पदातयः॥
kalpyante matta mātamgā yujyante ratha vājinaḥ |tatra tatra ca samnaddhāḥ sampatanti padātayaḥ ||
- 6.33.24
तत्र तत्र च सन्नद्धाः सम्पतन्ति सहस्रशः ।आपूर्यन्ते राज मार्गाः सैन्यैर् अद्भुत दर्शनैः॥
tatra tatra ca sannaddhāḥ sampatanti sahasraśaḥ |āpūryante rāja mārgāḥ sainyair adbhuta darśanaiḥ ||
- 6.33.25
वेगवद्भिर् नदद्भिश्च तोय ओघैर् इव सागरः ।शास्त्राणाम् च प्रसन्नानाम् चर्मणाम् वर्मणाम् तथा॥
vegavadbhir nadadbhiśca toya oghair iva sāgaraḥ |śāstrāṇām ca prasannānām carmaṇām varmaṇām tathā ||
- 6.33.26
रथ वाजि गजानाम् च भूषितानाम् च रक्षसाम् ।सम्भ्रमो रक्षसामेष हृषितानाम् तरस्विनाम्॥
ratha vāji gajānām ca bhūṣitānām ca rakṣasām |sambhramo rakṣasāmeṣa hṛṣitānām tarasvinām ||
- 6.33.27
प्रभाम् विसृजताम् पश्य नाना वर्णाम् समुत्थिताम् ।वनम् निर्दहतो धर्मे यथा रूपम् विभावसोः॥
prabhām visṛjatām paśya nānā varṇām samutthitām |vanam nirdahato dharme yathā rūpam vibhāvasoḥ ||
- 6.33.28
घण्टानाम् शृणु निर्घोषम् रथानाम् शृणु निस्वनम् ।हयानाम् हेषमाणानाम् शृणु तूर्य ध्वनिम् यथा॥
ghaṇṭānām śṛṇu nirghoṣam rathānām śṛṇu nisvanam |hayānām heṣamāṇānām śṛṇu tūrya dhvanim yathā ||
- 6.33.29
उद्यत आयुध हस्तानाम् राक्षस इन्द्र अनुयायिनाम् ।सम्भ्रमो रक्षसाम् एष तुमुलो लोम हर्षणः॥
udyata āyudha hastānām rākṣasa indra anuyāyinām |sambhramo rakṣasām eṣa tumulo loma harṣaṇaḥ ||
- 6.33.30
श्रीस् त्वाम् भजति शोकघ्नी रक्षसाम् भयम् आगतम् ।रामात् कमल पत्र अक्षि दैत्यानाम् इव वासवात्॥
śrīs tvām bhajati śokaghnī rakṣasām bhayam āgatam |rāmāt kamala patra akṣi daityānām iva vāsavāt ||
- 6.33.31
अवजित्य जित क्रोधस् तम् अचिन्त्य पराक्रमः ।रावणम् समरे हत्वा भर्ता त्वा अधिगमिष्यति॥
avajitya jita krodhas tam acintya parākramaḥ |rāvaṇam samare hatvā bhartā tvā adhigamiṣyati ||
- 6.33.32
विक्रमिष्यति रक्षह्सु भर्ता ते सह लक्ष्मणः ।यथा शत्रुषु शत्रुघ्नो विष्णुना सह वासवः॥
vikramiṣyati rakṣahsu bhartā te saha lakṣmaṇaḥ |yathā śatruṣu śatrughno viṣṇunā saha vāsavaḥ ||
- 6.33.33
आगतस्य हि रामस्य क्षिप्रम् अन्क गताम् सतीम् ।अहम् द्रक्ष्यामि सिद्ध अर्थाम् त्वाम् शत्रौ विनिपातिते॥
āgatasya hi rāmasya kṣipram anka gatām satīm |aham drakṣyāmi siddha arthām tvām śatrau vinipātite ||
- 6.33.34
अश्रूण्य् आनन्दजानि त्वम् वर्तयिष्यसि शोभने ।समागम्य परिष्वक्ता तस्य उरसि महा उरसः॥
aśrūṇy ānandajāni tvam vartayiṣyasi śobhane |samāgamya pariṣvaktā tasya urasi mahā urasaḥ ||
- 6.33.35
अचिरान् मोक्ष्यते सीते देवि ते जघनम् गताम् ।धृताम् एताम् बहून् मासान् वेणीम् रामो महा बलः॥
acirān mokṣyate sīte devi te jaghanam gatām |dhṛtām etām bahūn māsān veṇīm rāmo mahā balaḥ ||
- 6.33.36
तस्य दृष्ट्वा मुखम् देवि पूर्ण चन्द्रम् इव उदितम् ।मोक्ष्यसे शोकजम् वारि निर्मोकम् इव पन्नगी॥
tasya dṛṣṭvā mukham devi pūrṇa candram iva uditam |mokṣyase śokajam vāri nirmokam iva pannagī ||
- 6.33.37
रावणम् समरे हत्वा नचिराद् एव मैथिलि ।त्वया समग्रम् प्रियया सुख अर्हो लप्स्यते सुखम्॥
rāvaṇam samare hatvā nacirād eva maithili |tvayā samagram priyayā sukha arho lapsyate sukham ||
- 6.33.38
समागता त्वम् रामेण मोदिष्यसि महात्मना ।सुवर्षेण समायुक्ता यथा सस्येन मेदिनी॥
samāgatā tvam rāmeṇa modiṣyasi mahātmanā |suvarṣeṇa samāyuktā yathā sasyena medinī ||
- 6.33.39
गिरि वरम् अभितो अनुवर्तमानो ।हय इव मण्डलम् आशु यः करोति ।तम् इह शरणम् अभ्युपेहि देविदिवस करम् प्रभवो ह्ययम् प्रजानाम्॥
giri varam abhito anuvartamāno |haya iva maṇḍalam āśu yaḥ karoti |tam iha śaraṇam abhyupehi devidivasa karam prabhavo hyayam prajānām ||