Kanda.Sarga 7.51

तथा सञ्चोदितः सूतो लक्ष्मणेन महात्मना ।तद्वाक्यमृषिणा प्रोक्तं व्याहर्तुमुपचक्रमे॥

tathā sañcoditaḥ sūto lakṣmaṇena mahātmanā |tadvākyamṛṣiṇā proktaṃ vyāhartumupacakrame ||

पुरा नाम्ना हि दुर्वासा अत्रेः पुत्रो महामुनिः ।वसिष्ठस्याश्रमे पुण्ये वार्षिक्यं समुवास ह॥

purā nāmnā hi durvāsā atreḥ putro mahāmuniḥ |vasiṣṭhasyāśrame puṇye vārṣikyaṃ samuvāsa ha ||

तमाश्रमं महातेजाः पिता ते सुमहायशाः ।पुरोहितं महात्मानं दिदृक्षुरगमस्त्वयम्॥

tamāśramaṃ mahātejāḥ pitā te sumahāyaśāḥ |purohitaṃ mahātmānaṃ didṛkṣuragamastvayam ||

स दृष्ट्वा सूर्यसङ्काशं ज्वलन्तमिव तेजसा ।उपविष्टं वसिष्ठस्य सव्यपार्श्वे महामुनिम्॥

sa dṛṣṭvā sūryasaṅkāśaṃ jvalantamiva tejasā |upaviṣṭaṃ vasiṣṭhasya savyapārśve mahāmunim ||

तौ मुनी तापसश्रेष्ठौ विनीतो ह्यभिवादयत् ।स ताभ्यां पूजितो राजा स्वागतेनासनेन च ॥

tau munī tāpasaśreṣṭhau vinīto hyabhivādayat |sa tābhyāṃ pūjito rājā svāgatenāsanena ca ||

पाद्येन फलमूलैश्च उवास मुनिभिः सह॥

pādyena phalamūlaiśca uvāsa munibhiḥ saha ||

तेषां तत्रोपविष्टानां तास्ताः सुमधुराः कथाः ।बभूवुः परमर्षीणां मध्यादित्यगते ऽहनि॥

teṣāṃ tatropaviṣṭānāṃ tāstāḥ sumadhurāḥ kathāḥ |babhūvuḥ paramarṣīṇāṃ madhyādityagate 'hani ||

ततः कथायां कस्याञ्चित्प्राञ्जलिः प्रग्रहो नृपः ।उवाच तं महात्मानमत्रेः पुत्रं तपोधनम्॥

tataḥ kathāyāṃ kasyāñcitprāñjaliḥ pragraho nṛpaḥ |uvāca taṃ mahātmānamatreḥ putraṃ tapodhanam ||

भगवन्किं प्रमाणेन मम वंशो भविष्यति ।किमायुश्च हि मे रामः पुत्राश्चान्ये किमायुषः॥

bhagavankiṃ pramāṇena mama vaṃśo bhaviṣyati |kimāyuśca hi me rāmaḥ putrāścānye kimāyuṣaḥ ||

रामस्य च सुता ये स्युस्तेषामायुः कियद्भवेत् ।काम्यया भगवन्बूहि वंशस्यास्य गतिं मम॥

rāmasya ca sutā ye syusteṣāmāyuḥ kiyadbhavet |kāmyayā bhagavanbūhi vaṃśasyāsya gatiṃ mama ||

तच्छ्रुत्वा व्याहृतं वाक्यं राज्ञो दशरथस्य च ।दुर्वासाः सुमहातेजा व्याहर्तुमुपचक्रमे॥

tacchrutvā vyāhṛtaṃ vākyaṃ rājño daśarathasya ca |durvāsāḥ sumahātejā vyāhartumupacakrame ||

शृणु राजन्पुरावृत्तं तदा देवासुरे युधि ।दैत्याः सुरैर्भर्त्स्यमाना भृगुपत्नीं समाश्रिताः॥

śṛṇu rājanpurāvṛttaṃ tadā devāsure yudhi |daityāḥ surairbhartsyamānā bhṛgupatnīṃ samāśritāḥ ||

तया दत्ताभयास्तत्र न्यवसन्नभयास्तदा॥

tayā dattābhayāstatra nyavasannabhayāstadā ||

तया परिगृहीतांस्तान्दृष्ट्वा क्रुद्धः सुरेश्वरः ।चक्रेण शितधारेण भृगुपत्न्याः शिरो ऽहरत्॥

tayā parigṛhītāṃstāndṛṣṭvā kruddhaḥ sureśvaraḥ |cakreṇa śitadhāreṇa bhṛgupatnyāḥ śiro 'harat ||

ततस्तां निहतां दृष्ट्वा पत्नीं भृगुकुलोद्वहः ।शशाप सहसा क्रुद्धो विष्णुं रिपुकुलार्दनम्॥

tatastāṃ nihatāṃ dṛṣṭvā patnīṃ bhṛgukulodvahaḥ |śaśāpa sahasā kruddho viṣṇuṃ ripukulārdanam ||

यस्मादवध्यां मे पत्नीमवधीः क्रोधमूर्च्छितः ।तस्मात्त्वं मानुषे लोके जनिष्यसि जनार्दन॥

yasmādavadhyāṃ me patnīmavadhīḥ krodhamūrcchitaḥ |tasmāttvaṃ mānuṣe loke janiṣyasi janārdana ||

तत्र पत्नीवियोगं त्वं प्राप्स्यसे बहुवार्षिकम्॥

tatra patnīviyogaṃ tvaṃ prāpsyase bahuvārṣikam ||

शापाभिहतचेतास्स स्वात्मना भावितो ऽभवत्॥

śāpābhihatacetāssa svātmanā bhāvito 'bhavat ||

अर्चयामास तं देवं भृगुः शापेन पीडितः ।तपसाराधितो देवो ह्यब्रवीद्भक्तवत्सलः ।लोकानां संहितार्थं तु तं शापं ग्राह्यमुक्तवान्॥

arcayāmāsa taṃ devaṃ bhṛguḥ śāpena pīḍitaḥ |tapasārādhito devo hyabravīdbhaktavatsalaḥ |lokānāṃ saṃhitārthaṃ tu taṃ śāpaṃ grāhyamuktavān ||

इति शप्तो महातेजा भृगुणा पूर्वजन्मनि ।इहागतो हि पुत्रत्वं तव पार्थिवसत्तम॥

iti śapto mahātejā bhṛguṇā pūrvajanmani |ihāgato hi putratvaṃ tava pārthivasattama ||

राम इत्यभिविख्यातस्त्रिषु लोकेषु मानद ।तत्फलं प्राप्स्यते चापि भृगुशापकृतं महत्॥

rāma ityabhivikhyātastriṣu lokeṣu mānada |tatphalaṃ prāpsyate cāpi bhṛguśāpakṛtaṃ mahat ||

अयोध्यायाः पती रामो दीर्घकालं भविष्यति ।सुखिनश्च समृद्धाश्च भविष्यन्त्यस्य ये ऽनुगाः॥

ayodhyāyāḥ patī rāmo dīrghakālaṃ bhaviṣyati |sukhinaśca samṛddhāśca bhaviṣyantyasya ye 'nugāḥ ||

दश वर्षसहस्राणि दश वर्षशतानि च ।रामो राज्यमुपासित्वा ब्रह्मलोकं गमिष्यति॥

daśa varṣasahasrāṇi daśa varṣaśatāni ca |rāmo rājyamupāsitvā brahmalokaṃ gamiṣyati ||

समृद्धैश्चाश्वमेधैश्च इष्ट्वा परमदुर्जयः ।राजवंशांश्च बहुशो बहून्संस्थापयिष्यति॥

samṛddhaiścāśvamedhaiśca iṣṭvā paramadurjayaḥ |rājavaṃśāṃśca bahuśo bahūnsaṃsthāpayiṣyati ||

द्वौ पुत्रौ तु भविष्येते सीतायां राघवस्य तु ।अन्यत्र न त्वयोध्यायां सत्यमेतन्नसंशयः॥

dvau putrau tu bhaviṣyete sītāyāṃ rāghavasya tu |anyatra na tvayodhyāyāṃ satyametannasaṃśayaḥ ||

सीतायाश्च ततः पुत्रावभिषेक्ष्यति राघवः॥

sītāyāśca tataḥ putrāvabhiṣekṣyati rāghavaḥ ||

स सर्वमखिलं राज्ञो वंशस्याह गतागतम् ।आख्याय सुमहातेजास्तूष्णीमासीन्महामुनिः॥

sa sarvamakhilaṃ rājño vaṃśasyāha gatāgatam |ākhyāya sumahātejāstūṣṇīmāsīnmahāmuniḥ ||

तूष्णीम्भूते तदा तस्मिन्राजा दशरथो मुनौ ।अभिवाद्य महात्मानौ पुनरायात्पुरोत्तमम्॥

tūṣṇīmbhūte tadā tasminrājā daśaratho munau |abhivādya mahātmānau punarāyātpurottamam ||

एतद्वचो मया तत्र मुनिना व्याहृतं पुरा ।श्रुतं हृदि च निक्षिप्तं नान्यथा तद्भविष्यति॥

etadvaco mayā tatra muninā vyāhṛtaṃ purā |śrutaṃ hṛdi ca nikṣiptaṃ nānyathā tadbhaviṣyati ||

एवं गते न सन्तापं कर्तुमर्हसि राघव ।सीतार्थे राघवार्थे वा दृढो भव नरोत्तम॥

evaṃ gate na santāpaṃ kartumarhasi rāghava |sītārthe rāghavārthe vā dṛḍho bhava narottama ||

श्रुत्वा तु व्याहृतं वाक्यं सूतस्य परमाद्भुतम् ।प्रहर्षमतुलं लेभे साधु साध्विति चाब्रवीत्॥

śrutvā tu vyāhṛtaṃ vākyaṃ sūtasya paramādbhutam |praharṣamatulaṃ lebhe sādhu sādhviti cābravīt ||

ततः संवदतोरेवं सूतलक्ष्मणयोः पथि ।अस्तमर्के गते वासं केशिन्यां तावथोषतुः॥

tataḥ saṃvadatorevaṃ sūtalakṣmaṇayoḥ pathi |astamarke gate vāsaṃ keśinyāṃ tāvathoṣatuḥ ||