Valmiki Ramayana · 27 verses
Read this chapter as a bookवाल्मीकिनैवमुक्तस्तु राघवः प्रत्यभाषत ।प्राञ्जलिर्जगतो मध्ये दृष्ट्वा तां वरवर्णिनीम्॥
vālmīkinaivamuktastu rāghavaḥ pratyabhāṣata |prāñjalirjagato madhye dṛṣṭvā tāṃ varavarṇinīm ||
एवमेतन्महाभाग यथा वदसि धर्मवित् ।प्रत्ययस्तु मम ब्रह्मंस्तव वाक्यैरकल्मषैः॥
evametanmahābhāga yathā vadasi dharmavit |pratyayastu mama brahmaṃstava vākyairakalmaṣaiḥ ||
प्रत्ययस्तु पुरा वृत्तो वैदेह्याः सुरसन्निधौ ।शपथस्तु कृतस्तत्र तेन वेश्म प्रवेशिता ।लोकापवादो बलवान्येन त्यक्ता हि मैथिली॥
pratyayastu purā vṛtto vaidehyāḥ surasannidhau |śapathastu kṛtastatra tena veśma praveśitā |lokāpavādo balavānyena tyaktā hi maithilī ||
सेयं लोकभयाद्ब्रह्मन्नपापेत्यभिजानता ।परित्यक्ता मया सीता तद्भावन्क्षन्तुमर्हति॥
seyaṃ lokabhayādbrahmannapāpetyabhijānatā |parityaktā mayā sītā tadbhāvankṣantumarhati ||
जानामि चेमौ पुत्रौ मे यमजातौ कुशीलवौ ।शुद्धायां जगतो मध्ये मैथिल्यां प्रीतिरस्तु मे॥
jānāmi cemau putrau me yamajātau kuśīlavau |śuddhāyāṃ jagato madhye maithilyāṃ prītirastu me ||
अभिप्रायं तु विज्ञाय रामस्य सुरसत्तमाः ।सीतायाः शपथे तस्मिन् महेन्द्राद्या महौजसः॥
abhiprāyaṃ tu vijñāya rāmasya surasattamāḥ |sītāyāḥ śapathe tasmin mahendrādyā mahaujasaḥ ||
पितामहं पुरस्कृत्य सर्व एव समागताः॥
pitāmahaṃ puraskṛtya sarva eva samāgatāḥ ||
आदित्या वसवो रुद्रा ह्यश्विनौ समरुद्गणाः ।गन्धर्वाप्सरसश्चैव सर्व एव समागताः॥
ādityā vasavo rudrā hyaśvinau samarudgaṇāḥ |gandharvāpsarasaścaiva sarva eva samāgatāḥ ||
साध्याश्च विश्वेदेवाश्च सर्वे च परमर्षयः ।नागाः सुपर्णाः सिद्धाश्च ते सर्वे हृष्टमानसाः ।सीताशपथसम्भ्रान्ताः सर्व एव समागताः॥
sādhyāśca viśvedevāśca sarve ca paramarṣayaḥ |nāgāḥ suparṇāḥ siddhāśca te sarve hṛṣṭamānasāḥ |sītāśapathasambhrāntāḥ sarva eva samāgatāḥ ||
दृष्ट्वा देवानृषींश्चैव राघवः पुनरब्रवीत् ।प्रत्ययो मे नरश्रेष्ठा ऋषिवाक्यैरकल्मषैः॥
dṛṣṭvā devānṛṣīṃścaiva rāghavaḥ punarabravīt |pratyayo me naraśreṣṭhā ṛṣivākyairakalmaṣaiḥ ||
शुद्धायां जगतो मध्ये वैदेह्यां प्रीतिरस्तु मे॥
śuddhāyāṃ jagato madhye vaidehyāṃ prītirastu me ||
ततो वायुः शुभः पुण्यो दिव्यगन्धो मनोरमः ।तज्जनौघं सुरश्रेष्ठो ह्लादयामास सर्वतः॥
tato vāyuḥ śubhaḥ puṇyo divyagandho manoramaḥ |tajjanaughaṃ suraśreṣṭho hlādayāmāsa sarvataḥ ||
तदद्भुतमिवाचिन्त्यं निरैक्षन्त समागताः ।मानवाः सर्वराष्ट्रेभ्यः पूर्वं कृतयुगे यथा॥
tadadbhutamivācintyaṃ niraikṣanta samāgatāḥ |mānavāḥ sarvarāṣṭrebhyaḥ pūrvaṃ kṛtayuge yathā ||
सर्वान्समागतान्दृष्ट्वा सीता काषायवासिनी ।अब्रवीत्प्राञ्जलिर्वाक्यमधोदृष्टिरवाङ्मुखी॥
sarvānsamāgatāndṛṣṭvā sītā kāṣāyavāsinī |abravītprāñjalirvākyamadhodṛṣṭiravāṅmukhī ||
यथा ऽहं राघवादन्यं मनसापि न चिन्तये ।तथा मे माधवी देवी विवरं दातुमर्हति॥
yathā 'haṃ rāghavādanyaṃ manasāpi na cintaye |tathā me mādhavī devī vivaraṃ dātumarhati ||
मनसा कर्मणा वाचा यथा रामं समर्चये ।तथा मे माधवी देवी विवरं दातुमर्हति॥
manasā karmaṇā vācā yathā rāmaṃ samarcaye |tathā me mādhavī devī vivaraṃ dātumarhati ||
यथैतत्सत्यमुक्तं मे वेद्मि रामात्परं न च ।तथा मे माधवी देवी विवरं दातुमर्हति॥
yathaitatsatyamuktaṃ me vedmi rāmātparaṃ na ca |tathā me mādhavī devī vivaraṃ dātumarhati ||
तथा शपन्त्यां वैदेह्यां प्रादुरासीत्तदद्भुतम् ।भूतलादुत्थितं दिव्यं सिंहासनमनुत्तमम्॥
tathā śapantyāṃ vaidehyāṃ prādurāsīttadadbhutam |bhūtalādutthitaṃ divyaṃ siṃhāsanamanuttamam ||
ध्रियमाणं शिरोभिस्तु नागैरमितविक्रमैः ।दिव्यं दिव्येन वपुषा दिव्यरत्नविभूषितैः॥
dhriyamāṇaṃ śirobhistu nāgairamitavikramaiḥ |divyaṃ divyena vapuṣā divyaratnavibhūṣitaiḥ ||
तस्मिंस्तु धरणी देवी बाहुभ्यां गृह्य मैथिलीम् ।स्वागतेनाभिनन्द्यैनामासने चोपवेशयत्॥
tasmiṃstu dharaṇī devī bāhubhyāṃ gṛhya maithilīm |svāgatenābhinandyaināmāsane copaveśayat ||
तामासनगतां दृष्ट्वा प्रविशन्तीं रसातलम् ।पुष्पवृष्टिरविच्छिन्ना दिव्या सीतामवाकिरत्॥
tāmāsanagatāṃ dṛṣṭvā praviśantīṃ rasātalam |puṣpavṛṣṭiravicchinnā divyā sītāmavākirat ||
साधुकारश्च सुमहान्देवानां सहसोत्थितः ।साधु साध्विति वै सीते यस्यास्ते शीलमीदृशम्॥
sādhukāraśca sumahāndevānāṃ sahasotthitaḥ |sādhu sādhviti vai sīte yasyāste śīlamīdṛśam ||
एवं बहुविधा वाचो ह्यन्तरिक्षगताः सुराः ।व्याजह्रुर्हृष्टमनसो दृष्ट्वा सीताप्रवेशनम्॥
evaṃ bahuvidhā vāco hyantarikṣagatāḥ surāḥ |vyājahrurhṛṣṭamanaso dṛṣṭvā sītāpraveśanam ||
यज्ञवाटगताश्चापि मुनयः सर्व एव ते ।राजानश्च नरव्याघ्रा विस्मयान्नोपरेमिरे॥
yajñavāṭagatāścāpi munayaḥ sarva eva te |rājānaśca naravyāghrā vismayānnoparemire ||
अन्तरिक्षे च भूमौ च सर्वे स्थावरजङ्गमाः ।दानवाश्च महाकायाः पाताले पन्नगाधिपाः॥
antarikṣe ca bhūmau ca sarve sthāvarajaṅgamāḥ |dānavāśca mahākāyāḥ pātāle pannagādhipāḥ ||
केचिद्विनेदुः संहृष्टाः केचिद्ध्यानपरायणाः ।केचिद्रामं निरीक्षन्ते केचित्सीतामचेतनाः॥
kecidvineduḥ saṃhṛṣṭāḥ keciddhyānaparāyaṇāḥ |kecidrāmaṃ nirīkṣante kecitsītāmacetanāḥ ||
सीताप्रवेशनं दृष्ट्वा तेषामासीत्समागमः ।तन्मुहूर्तमिवात्यर्थं समं सम्मोहितं जगत्॥
sītāpraveśanaṃ dṛṣṭvā teṣāmāsītsamāgamaḥ |tanmuhūrtamivātyarthaṃ samaṃ sammohitaṃ jagat ||