Mahabharata · 25 verses
Read this chapter as a bookवैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
ततः काव्यो भृगुश्रेष्ठः समन्युरुपगम्य हवृषपर्वाणमासीनमित्युवाचाविचारयन्
tataḥ kāvyo bhṛguśreṣṭhaḥ samanyurupagamya havṛṣaparvāṇamāsīnamityuvācāvicārayan
नाधर्मश्चरितो राजन्सद्यः फलति गौरिवपुत्रेषु वा नप्तृषु वा न चेदात्मनि पश्यतिफलत्येव ध्रुवं पापं गुरुभुक्तमिवोदरे
nādharmaścarito rājansadyaḥ phalati gaurivaputreṣu vā naptṛṣu vā na cedātmani paśyatiphalatyeva dhruvaṃ pāpaṃ gurubhuktamivodare
यदघातयथा विप्रं कचमाङ्गिरसं तदाअपापशीलं धर्मज्ञं शुश्रूषुं मद्गृहे रतम्
yadaghātayathā vipraṃ kacamāṅgirasaṃ tadāapāpaśīlaṃ dharmajñaṃ śuśrūṣuṃ madgṛhe ratam
वधादनर्हतस्तस्य वधाच्च दुहितुर्ममवृषपर्वन्निबोधेदं त्यक्ष्यामि त्वां सबान्धवम्स्थातुं त्वद्विषये राजन्न शक्ष्यामि त्वया सह
vadhādanarhatastasya vadhācca duhiturmamavṛṣaparvannibodhedaṃ tyakṣyāmi tvāṃ sabāndhavamsthātuṃ tvadviṣaye rājanna śakṣyāmi tvayā saha
अहो मामभिजानासि दैत्य मिथ्याप्रलापिनम्यथेममात्मनो दोषं न नियच्छस्युपेक्षसे
aho māmabhijānāsi daitya mithyāpralāpinamyathemamātmano doṣaṃ na niyacchasyupekṣase
वृषपर्वोवाचनाधर्मं न मृषावादं त्वयि जानामि भार्गवत्वयि धर्मश्च सत्यं च तत्प्रसीदतु नो भवान्
vṛṣaparvovācanādharmaṃ na mṛṣāvādaṃ tvayi jānāmi bhārgavatvayi dharmaśca satyaṃ ca tatprasīdatu no bhavān
यद्यस्मानपहाय त्वमितो गच्छसि भार्गवसमुद्रं संप्रवेक्ष्यामो नान्यदस्ति परायणम्
yadyasmānapahāya tvamito gacchasi bhārgavasamudraṃ saṃpravekṣyāmo nānyadasti parāyaṇam
शुक्र उवाच · śukra uvāca
समुद्रं प्रविशध्वं वा दिशो वा द्रवतासुराःदुहितुर्नाप्रियं सोढुं शक्तोऽहं दयिता हि मे
samudraṃ praviśadhvaṃ vā diśo vā dravatāsurāḥduhiturnāpriyaṃ soḍhuṃ śakto'haṃ dayitā hi me
प्रसाद्यतां देवयानी जीवितं ह्यत्र मे स्थितम्योगक्षेमकरस्तेऽहमिन्द्रस्येव बृहस्पतिः
prasādyatāṃ devayānī jīvitaṃ hyatra me sthitamyogakṣemakaraste'hamindrasyeva bṛhaspatiḥ
वृषपर्वोवाचयत्किंचिदसुरेन्द्राणां विद्यते वसु भार्गवभुवि हस्तिगवाश्वं वा तस्य त्वं मम चेश्वरः
vṛṣaparvovācayatkiṃcidasurendrāṇāṃ vidyate vasu bhārgavabhuvi hastigavāśvaṃ vā tasya tvaṃ mama ceśvaraḥ
शुक्र उवाच · śukra uvāca
यत्किंचिदस्ति द्रविणं दैत्येन्द्राणां महासुरतस्येश्वरोऽस्मि यदि ते देवयानी प्रसाद्यताम्
yatkiṃcidasti draviṇaṃ daityendrāṇāṃ mahāsuratasyeśvaro'smi yadi te devayānī prasādyatām
देवयान्युवाचयदि त्वमीश्वरस्तात राज्ञो वित्तस्य भार्गवनाभिजानामि तत्तेऽहं राजा तु वदतु स्वयम्
devayānyuvācayadi tvamīśvarastāta rājño vittasya bhārgavanābhijānāmi tatte'haṃ rājā tu vadatu svayam
वृषपर्वोवाचयं काममभिकामासि देवयानि शुचिस्मितेतत्तेऽहं संप्रदास्यामि यदि चेदपि दुर्लभम्
vṛṣaparvovācayaṃ kāmamabhikāmāsi devayāni śucismitetatte'haṃ saṃpradāsyāmi yadi cedapi durlabham
देवयान्युवाचदासीं कन्यासहस्रेण शर्मिष्ठामभिकामयेअनु मां तत्र गच्छेत्सा यत्र दास्यति मे पिता
devayānyuvācadāsīṃ kanyāsahasreṇa śarmiṣṭhāmabhikāmayeanu māṃ tatra gacchetsā yatra dāsyati me pitā
वृषपर्वोवाचउत्तिष्ठ हे संग्रहीत्रि शर्मिष्ठां शीघ्रमानययं च कामयते कामं देवयानी करोतु तम्
vṛṣaparvovācauttiṣṭha he saṃgrahītri śarmiṣṭhāṃ śīghramānayayaṃ ca kāmayate kāmaṃ devayānī karotu tam
वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
ततो धात्री तत्र गत्वा शर्मिष्ठां वाक्यमब्रवीत्उत्तिष्ठ भद्रे शर्मिष्ठे ज्ञातीनां सुखमावह
tato dhātrī tatra gatvā śarmiṣṭhāṃ vākyamabravītuttiṣṭha bhadre śarmiṣṭhe jñātīnāṃ sukhamāvaha
त्यजति ब्राह्मणः शिष्यान्देवयान्या प्रचोदितःसा यं कामयते कामं स कार्योऽद्य त्वयानघे
tyajati brāhmaṇaḥ śiṣyāndevayānyā pracoditaḥsā yaṃ kāmayate kāmaṃ sa kāryo'dya tvayānaghe
शर्मिष्ठोवाचसा यं कामयते कामं करवाण्यहमद्य तम्मा त्वेवापगमच्छुक्रो देवयानी च मत्कृते
śarmiṣṭhovācasā yaṃ kāmayate kāmaṃ karavāṇyahamadya tammā tvevāpagamacchukro devayānī ca matkṛte
वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
ततः कन्यासहस्रेण वृता शिबिकया तदापितुर्नियोगात्त्वरिता निश्चक्राम पुरोत्तमात्
tataḥ kanyāsahasreṇa vṛtā śibikayā tadāpiturniyogāttvaritā niścakrāma purottamāt
शर्मिष्ठोवाचअहं कन्यासहस्रेण दासी ते परिचारिकाअनु त्वां तत्र यास्यामि यत्र दास्यति ते पिता
śarmiṣṭhovācaahaṃ kanyāsahasreṇa dāsī te paricārikāanu tvāṃ tatra yāsyāmi yatra dāsyati te pitā
देवयान्युवाचस्तुवतो दुहिता तेऽहं बन्दिनः प्रतिगृह्णतःस्तूयमानस्य दुहिता कथं दासी भविष्यसि
devayānyuvācastuvato duhitā te'haṃ bandinaḥ pratigṛhṇataḥstūyamānasya duhitā kathaṃ dāsī bhaviṣyasi
शर्मिष्ठोवाचयेन केनचिदार्तानां ज्ञातीनां सुखमावहेत्अतस्त्वामनुयास्यामि यत्र दास्यति ते पिता
śarmiṣṭhovācayena kenacidārtānāṃ jñātīnāṃ sukhamāvahetatastvāmanuyāsyāmi yatra dāsyati te pitā
वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
प्रतिश्रुते दासभावे दुहित्रा वृषपर्वणःदेवयानी नृपश्रेष्ठ पितरं वाक्यमब्रवीत्
pratiśrute dāsabhāve duhitrā vṛṣaparvaṇaḥdevayānī nṛpaśreṣṭha pitaraṃ vākyamabravīt
प्रविशामि पुरं तात तुष्टास्मि द्विजसत्तमअमोघं तव विज्ञानमस्ति विद्याबलं च ते
praviśāmi puraṃ tāta tuṣṭāsmi dvijasattamaamoghaṃ tava vijñānamasti vidyābalaṃ ca te
एवमुक्तो दुहित्रा स द्विजश्रेष्ठो महायशाःप्रविवेश पुरं हृष्टः पूजितः सर्वदानवैः
evamukto duhitrā sa dvijaśreṣṭho mahāyaśāḥpraviveśa puraṃ hṛṣṭaḥ pūjitaḥ sarvadānavaiḥ