पर्व.अध्याय 2.59

दुर्योधन उवाच · duryodhana uvāca

एहि क्षत्तर्द्रौपदीमानयस्व; प्रियां भार्यां संमतां पाण्डवानाम्संमार्जतां वेश्म परैतु शीघ्र;मानन्दो नः सह दासीभिरस्तु

ehi kṣattardraupadīmānayasva; priyāṃ bhāryāṃ saṃmatāṃ pāṇḍavānāmsaṃmārjatāṃ veśma paraitu śīghra;mānando naḥ saha dāsībhirastu

विदुर उवाच · vidura uvāca

दुर्विभाव्यं भवति त्वादृशेन; न मन्द संबुध्यसि पाशबद्धःप्रपाते त्वं लम्बमानो न वेत्सि; व्याघ्रान्मृगः कोपयसेऽतिबाल्यात्

durvibhāvyaṃ bhavati tvādṛśena; na manda saṃbudhyasi pāśabaddhaḥprapāte tvaṃ lambamāno na vetsi; vyāghrānmṛgaḥ kopayase'tibālyāt

आशीविषाः शिरसि ते पूर्णकोशा महाविषाःमा कोपिष्ठाः सुमन्दात्मन्मा गमस्त्वं यमक्षयम्

āśīviṣāḥ śirasi te pūrṇakośā mahāviṣāḥmā kopiṣṭhāḥ sumandātmanmā gamastvaṃ yamakṣayam

न हि दासीत्वमापन्ना कृष्णा भवति भारतअनीशेन हि राज्ञैषा पणे न्यस्तेति मे मतिः

na hi dāsītvamāpannā kṛṣṇā bhavati bhārataanīśena hi rājñaiṣā paṇe nyasteti me matiḥ

अयं धत्ते वेणुरिवात्मघाती; फलं राजा धृतराष्ट्रस्य पुत्रःद्यूतं हि वैराय महाभयाय; पक्वो न बुध्यत्ययमन्तकाले

ayaṃ dhatte veṇurivātmaghātī; phalaṃ rājā dhṛtarāṣṭrasya putraḥdyūtaṃ hi vairāya mahābhayāya; pakvo na budhyatyayamantakāle

नारुंतुदः स्यान्न नृशंसवादी; न हीनतः परमभ्याददीतययास्य वाचा पर उद्विजेत; न तां वदेद्रुशतीं पापलोक्याम्

nāruṃtudaḥ syānna nṛśaṃsavādī; na hīnataḥ paramabhyādadītayayāsya vācā para udvijeta; na tāṃ vadedruśatīṃ pāpalokyām

समुच्चरन्त्यतिवादा हि वक्त्रा;द्यैराहतः शोचति रात्र्यहानिपरस्य नामर्मसु ते पतन्ति; तान्पण्डितो नावसृजेत्परेषु

samuccarantyativādā hi vaktrā;dyairāhataḥ śocati rātryahāniparasya nāmarmasu te patanti; tānpaṇḍito nāvasṛjetpareṣu

अजो हि शस्त्रमखनत्किलैकः; शस्त्रे विपन्ने पद्भिरपास्य भूमिम्निकृन्तनं स्वस्य कण्ठस्य घोरं; तद्वद्वैरं मा खनीः पाण्डुपुत्रैः

ajo hi śastramakhanatkilaikaḥ; śastre vipanne padbhirapāsya bhūmimnikṛntanaṃ svasya kaṇṭhasya ghoraṃ; tadvadvairaṃ mā khanīḥ pāṇḍuputraiḥ

न किंचिदीड्यं प्रवदन्ति पापं; वनेचरं वा गृहमेधिनं वातपस्विनं संपरिपूर्णविद्यं; भषन्ति हैवं श्वनराः सदैव

na kiṃcidīḍyaṃ pravadanti pāpaṃ; vanecaraṃ vā gṛhamedhinaṃ vātapasvinaṃ saṃparipūrṇavidyaṃ; bhaṣanti haivaṃ śvanarāḥ sadaiva

द्वारं सुघोरं नरकस्य जिह्मं; न बुध्यसे धृतराष्ट्रस्य पुत्रत्वामन्वेतारो बहवः कुरूणां; द्यूतोदये सह दुःशासनेन

dvāraṃ sughoraṃ narakasya jihmaṃ; na budhyase dhṛtarāṣṭrasya putratvāmanvetāro bahavaḥ kurūṇāṃ; dyūtodaye saha duḥśāsanena

मज्जन्त्यलाबूनि शिलाः प्लवन्ते; मुह्यन्ति नावोऽम्भसि शश्वदेवमूढो राजा धृतराष्ट्रस्य पुत्रो; न मे वाचः पथ्यरूपाः शृणोति

majjantyalābūni śilāḥ plavante; muhyanti nāvo'mbhasi śaśvadevamūḍho rājā dhṛtarāṣṭrasya putro; na me vācaḥ pathyarūpāḥ śṛṇoti

अन्तो नूनं भवितायं कुरूणां; सुदारुणः सर्वहरो विनाशःवाचः काव्याः सुहृदां पथ्यरूपा; न श्रूयन्ते वर्धते लोभ एव

anto nūnaṃ bhavitāyaṃ kurūṇāṃ; sudāruṇaḥ sarvaharo vināśaḥvācaḥ kāvyāḥ suhṛdāṃ pathyarūpā; na śrūyante vardhate lobha eva