Parva.Adhyaya 3.159

वैश्रवण उवाच · vaiśravaṇa uvāca

युधिष्ठिर धृतिर्दाक्ष्यं देशकालौ पराक्रमःलोकतन्त्रविधानानामेष पञ्चविधो विधिः

yudhiṣṭhira dhṛtirdākṣyaṃ deśakālau parākramaḥlokatantravidhānānāmeṣa pañcavidho vidhiḥ

धृतिमन्तश्च दक्षाश्च स्वे स्वे कर्मणि भारतपराक्रमविधानज्ञा नराः कृतयुगेऽभवन्

dhṛtimantaśca dakṣāśca sve sve karmaṇi bhārataparākramavidhānajñā narāḥ kṛtayuge'bhavan

धृतिमान्देशकालज्ञः सर्वधर्मविधानवित्क्षत्रियः क्षत्रियश्रेष्ठ पृथिवीमनुशास्ति वै

dhṛtimāndeśakālajñaḥ sarvadharmavidhānavitkṣatriyaḥ kṣatriyaśreṣṭha pṛthivīmanuśāsti vai

य एवं वर्तते पार्थ पुरुषः सर्वकर्मसुस लोके लभते वीर यशः प्रेत्य च सद्गतिम्

ya evaṃ vartate pārtha puruṣaḥ sarvakarmasusa loke labhate vīra yaśaḥ pretya ca sadgatim

देशकालान्तरप्रेप्सुः कृत्वा शक्रः पराक्रमम्संप्राप्तस्त्रिदिवे राज्यं वृत्रहा वसुभिः सह

deśakālāntaraprepsuḥ kṛtvā śakraḥ parākramamsaṃprāptastridive rājyaṃ vṛtrahā vasubhiḥ saha

पापात्मा पापबुद्धिर्यः पापमेवानुवर्ततेकर्मणामविभागज्ञः प्रेत्य चेह च नश्यति

pāpātmā pāpabuddhiryaḥ pāpamevānuvartatekarmaṇāmavibhāgajñaḥ pretya ceha ca naśyati

अकालज्ञः सुदुर्मेधाः कार्याणामविशेषवित्वृथाचारसमारम्भः प्रेत्य चेह च नश्यति

akālajñaḥ sudurmedhāḥ kāryāṇāmaviśeṣavitvṛthācārasamārambhaḥ pretya ceha ca naśyati

साहसे वर्तमानानां निकृतीनां दुरात्मनाम्सर्वसामर्थ्यलिप्सूनां पापो भवति निश्चयः

sāhase vartamānānāṃ nikṛtīnāṃ durātmanāmsarvasāmarthyalipsūnāṃ pāpo bhavati niścayaḥ

अधर्मज्ञोऽवलिप्तश्च बालबुद्धिरमर्षणःनिर्भयो भीमसेनोऽयं तं शाधि पुरुषर्षभ

adharmajño'valiptaśca bālabuddhiramarṣaṇaḥnirbhayo bhīmaseno'yaṃ taṃ śādhi puruṣarṣabha

आर्ष्टिषेणस्य राजर्षेः प्राप्य भूयस्त्वमाश्रमम्तामिस्रं प्रथमं पक्षं वीतशोकभयो वस

ārṣṭiṣeṇasya rājarṣeḥ prāpya bhūyastvamāśramamtāmisraṃ prathamaṃ pakṣaṃ vītaśokabhayo vasa

अलकाः सह गन्धर्वैर्यक्षैश्च सह राक्षसैःमन्नियुक्ता मनुष्येन्द्र सर्वे च गिरिवासिनःरक्षन्तु त्वा महाबाहो सहितं द्विजसत्तमैः

alakāḥ saha gandharvairyakṣaiśca saha rākṣasaiḥmanniyuktā manuṣyendra sarve ca girivāsinaḥrakṣantu tvā mahābāho sahitaṃ dvijasattamaiḥ

साहसेषु च संतिष्ठन्निह शैले वृकोदरःवार्यतां साध्वयं राजंस्त्वया धर्मभृतां वर

sāhaseṣu ca saṃtiṣṭhanniha śaile vṛkodaraḥvāryatāṃ sādhvayaṃ rājaṃstvayā dharmabhṛtāṃ vara

इतः परं च राजेन्द्र द्रक्ष्यन्ति वनगोचराःउपस्थास्यन्ति च सदा रक्षिष्यन्ति च सर्वशः

itaḥ paraṃ ca rājendra drakṣyanti vanagocarāḥupasthāsyanti ca sadā rakṣiṣyanti ca sarvaśaḥ

तथैव चान्नपानानि स्वादूनि च बहूनि चउपस्थास्यन्ति वो गृह्य मत्प्रेष्याः पुरुषर्षभ

tathaiva cānnapānāni svādūni ca bahūni caupasthāsyanti vo gṛhya matpreṣyāḥ puruṣarṣabha

यथा जिष्णुर्महेन्द्रस्य यथा वायोर्वृकोदरःधर्मस्य त्वं यथा तात योगोत्पन्नो निजः सुतः

yathā jiṣṇurmahendrasya yathā vāyorvṛkodaraḥdharmasya tvaṃ yathā tāta yogotpanno nijaḥ sutaḥ

आत्मजावात्मसंपन्नौ यमौ चोभौ यथाश्विनोःरक्ष्यास्तद्वन्ममापीह यूयं सर्वे युधिष्ठिर

ātmajāvātmasaṃpannau yamau cobhau yathāśvinoḥrakṣyāstadvanmamāpīha yūyaṃ sarve yudhiṣṭhira

अर्थतत्त्वविभागज्ञः सर्वधर्मविशेषवित्भीमसेनादवरजः फल्गुनः कुशली दिवि

arthatattvavibhāgajñaḥ sarvadharmaviśeṣavitbhīmasenādavarajaḥ phalgunaḥ kuśalī divi

याः काश्चन मता लोकेष्वग्र्याः परमसंपदःजन्मप्रभृति ताः सर्वाः स्थितास्तात धनंजये

yāḥ kāścana matā lokeṣvagryāḥ paramasaṃpadaḥjanmaprabhṛti tāḥ sarvāḥ sthitāstāta dhanaṃjaye

दमो दानं बलं बुद्धिर्ह्रीर्धृतिस्तेज उत्तमम्एतान्यपि महासत्त्वे स्थितान्यमिततेजसि

damo dānaṃ balaṃ buddhirhrīrdhṛtisteja uttamametānyapi mahāsattve sthitānyamitatejasi

न मोहात्कुरुते जिष्णुः कर्म पाण्डव गर्हितम्न पार्थस्य मृषोक्तानि कथयन्ति नरा नृषु

na mohātkurute jiṣṇuḥ karma pāṇḍava garhitamna pārthasya mṛṣoktāni kathayanti narā nṛṣu

स देवपितृगन्धर्वैः कुरूणां कीर्तिवर्धनःमानितः कुरुतेऽस्त्राणि शक्रसद्मनि भारत

sa devapitṛgandharvaiḥ kurūṇāṃ kīrtivardhanaḥmānitaḥ kurute'strāṇi śakrasadmani bhārata

योऽसौ सर्वान्महीपालान्धर्मेण वशमानयत्स शंतनुर्महातेजाः पितुस्तव पितामहःप्रीयते पार्थ पार्थेन दिवि गाण्डीवधन्वना

yo'sau sarvānmahīpālāndharmeṇa vaśamānayatsa śaṃtanurmahātejāḥ pitustava pitāmahaḥprīyate pārtha pārthena divi gāṇḍīvadhanvanā

सम्यक्चासौ महावीर्यः कुलधुर्य इव स्थितःपितॄन्देवांस्तथा विप्रान्पूजयित्वा महायशाःसप्त मुख्यान्महामेधानाहरद्यमुनां प्रति

samyakcāsau mahāvīryaḥ kuladhurya iva sthitaḥpitṝndevāṃstathā viprānpūjayitvā mahāyaśāḥsapta mukhyānmahāmedhānāharadyamunāṃ prati

अधिराजः स राजंस्त्वां शंतनुः प्रपितामहःस्वर्गजिच्छक्रलोकस्थः कुशलं परिपृच्छति

adhirājaḥ sa rājaṃstvāṃ śaṃtanuḥ prapitāmahaḥsvargajicchakralokasthaḥ kuśalaṃ paripṛcchati

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

ततः शक्तिं गदां खड्गं धनुश्च भरतर्षभप्राध्वं कृत्वा नमश्चक्रे कुबेराय वृकोदरः

tataḥ śaktiṃ gadāṃ khaḍgaṃ dhanuśca bharatarṣabhaprādhvaṃ kṛtvā namaścakre kuberāya vṛkodaraḥ

ततोऽब्रवीद्धनाध्यक्षः शरण्यः शरणागतम्मानहा भव शत्रूणां सुहृदां नन्दिवर्धनः

tato'bravīddhanādhyakṣaḥ śaraṇyaḥ śaraṇāgatammānahā bhava śatrūṇāṃ suhṛdāṃ nandivardhanaḥ

स्वेषु वेश्मसु रम्येषु वसतामित्रतापनाःकामानुपहरिष्यन्ति यक्षा वो भरतर्षभाः

sveṣu veśmasu ramyeṣu vasatāmitratāpanāḥkāmānupahariṣyanti yakṣā vo bharatarṣabhāḥ

शीघ्रमेव गुडाकेशः कृतास्त्रः पुरुषर्षभःसाक्षान्मघवता सृष्टः संप्राप्स्यति धनंजयः

śīghrameva guḍākeśaḥ kṛtāstraḥ puruṣarṣabhaḥsākṣānmaghavatā sṛṣṭaḥ saṃprāpsyati dhanaṃjayaḥ

एवमुत्तमकर्माणमनुशिष्य युधिष्ठिरम्अस्तं गिरिवरश्रेष्ठं प्रययौ गुह्यकाधिपः

evamuttamakarmāṇamanuśiṣya yudhiṣṭhiramastaṃ girivaraśreṣṭhaṃ prayayau guhyakādhipaḥ

तं परिस्तोमसंकीर्णैर्नानारत्नविभूषितैःयानैरनुययुर्यक्षा राक्षसाश्च सहस्रशः

taṃ paristomasaṃkīrṇairnānāratnavibhūṣitaiḥyānairanuyayuryakṣā rākṣasāśca sahasraśaḥ

पक्षिणामिव निर्घोषः कुबेरसदनं प्रतिबभूव परमाश्वानामैरावतपथे यताम्

pakṣiṇāmiva nirghoṣaḥ kuberasadanaṃ pratibabhūva paramāśvānāmairāvatapathe yatām

ते जग्मुस्तूर्णमाकाशं धनाधिपतिवाजिनःप्रकर्षन्त इवाभ्राणि पिबन्त इव मारुतम्

te jagmustūrṇamākāśaṃ dhanādhipativājinaḥprakarṣanta ivābhrāṇi pibanta iva mārutam

ततस्तानि शरीराणि गतसत्त्वानि रक्षसाम्अपाकृष्यन्त शैलाग्राद्धनाधिपतिशासनात्

tatastāni śarīrāṇi gatasattvāni rakṣasāmapākṛṣyanta śailāgrāddhanādhipatiśāsanāt

तेषां हि शापकालोऽसौ कृतोऽगस्त्येन धीमतासमरे निहतास्तस्मात्सर्वे मणिमता सह

teṣāṃ hi śāpakālo'sau kṛto'gastyena dhīmatāsamare nihatāstasmātsarve maṇimatā saha

पाण्डवास्तु महात्मानस्तेषु वेश्मसु तां क्षपाम्सुखमूषुर्गतोद्वेगाः पूजिताः सर्वराक्षसैः

pāṇḍavāstu mahātmānasteṣu veśmasu tāṃ kṣapāmsukhamūṣurgatodvegāḥ pūjitāḥ sarvarākṣasaiḥ