Parva.Adhyaya 5.129

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

विदुरेणैवमुक्ते तु केशवः शत्रुपूगहादुर्योधनं धार्तराष्ट्रमभ्यभाषत वीर्यवान्

vidureṇaivamukte tu keśavaḥ śatrupūgahāduryodhanaṃ dhārtarāṣṭramabhyabhāṣata vīryavān

एकोऽहमिति यन्मोहान्मन्यसे मां सुयोधनपरिभूय च दुर्बुद्धे ग्रहीतुं मां चिकीर्षसि

eko'hamiti yanmohānmanyase māṃ suyodhanaparibhūya ca durbuddhe grahītuṃ māṃ cikīrṣasi

इहैव पाण्डवाः सर्वे तथैवान्धकवृष्णयःइहादित्याश्च रुद्राश्च वसवश्च महर्षिभिः

ihaiva pāṇḍavāḥ sarve tathaivāndhakavṛṣṇayaḥihādityāśca rudrāśca vasavaśca maharṣibhiḥ

एवमुक्त्वा जहासोच्चैः केशवः परवीरहातस्य संस्मयतः शौरेर्विद्युद्रूपा महात्मनःअङ्गुष्ठमात्रास्त्रिदशा मुमुचुः पावकार्चिषः

evamuktvā jahāsoccaiḥ keśavaḥ paravīrahātasya saṃsmayataḥ śaurervidyudrūpā mahātmanaḥaṅguṣṭhamātrāstridaśā mumucuḥ pāvakārciṣaḥ

तस्य ब्रह्मा ललाटस्थो रुद्रो वक्षसि चाभवत्लोकपाला भुजेष्वासन्नग्निरास्यादजायत

tasya brahmā lalāṭastho rudro vakṣasi cābhavatlokapālā bhujeṣvāsannagnirāsyādajāyata

आदित्याश्चैव साध्याश्च वसवोऽथाश्विनावपिमरुतश्च सहेन्द्रेण विश्वेदेवास्तथैव चबभूवुश्चैव रूपाणि यक्षगन्धर्वरक्षसाम्

ādityāścaiva sādhyāśca vasavo'thāśvināvapimarutaśca sahendreṇa viśvedevāstathaiva cababhūvuścaiva rūpāṇi yakṣagandharvarakṣasām

प्रादुरास्तां तथा दोर्भ्यां संकर्षणधनंजयौदक्षिणेऽथार्जुनो धन्वी हली रामश्च सव्यतः

prādurāstāṃ tathā dorbhyāṃ saṃkarṣaṇadhanaṃjayaudakṣiṇe'thārjuno dhanvī halī rāmaśca savyataḥ

भीमो युधिष्ठिरश्चैव माद्रीपुत्रौ च पृष्ठतःअन्धका वृष्णयश्चैव प्रद्युम्नप्रमुखास्ततः

bhīmo yudhiṣṭhiraścaiva mādrīputrau ca pṛṣṭhataḥandhakā vṛṣṇayaścaiva pradyumnapramukhāstataḥ

अग्रे बभूवुः कृष्णस्य समुद्यतमहायुधाःशङ्खचक्रगदाशक्तिशार्ङ्गलाङ्गलनन्दकाः

agre babhūvuḥ kṛṣṇasya samudyatamahāyudhāḥśaṅkhacakragadāśaktiśārṅgalāṅgalanandakāḥ

अदृश्यन्तोद्यतान्येव सर्वप्रहरणानि चनानाबाहुषु कृष्णस्य दीप्यमानानि सर्वशः

adṛśyantodyatānyeva sarvapraharaṇāni canānābāhuṣu kṛṣṇasya dīpyamānāni sarvaśaḥ

नेत्राभ्यां नस्ततश्चैव श्रोत्राभ्यां च समन्ततःप्रादुरासन्महारौद्राः सधूमाः पावकार्चिषःरोमकूपेषु च तथा सूर्यस्येव मरीचयः

netrābhyāṃ nastataścaiva śrotrābhyāṃ ca samantataḥprādurāsanmahāraudrāḥ sadhūmāḥ pāvakārciṣaḥromakūpeṣu ca tathā sūryasyeva marīcayaḥ

तं दृष्ट्वा घोरमात्मानं केशवस्य महात्मनःन्यमीलयन्त नेत्राणि राजानस्त्रस्तचेतसः

taṃ dṛṣṭvā ghoramātmānaṃ keśavasya mahātmanaḥnyamīlayanta netrāṇi rājānastrastacetasaḥ

ऋते द्रोणं च भीष्मं च विदुरं च महामतिम्संजयं च महाभागमृषींश्चैव तपोधनान्प्रादात्तेषां स भगवान्दिव्यं चक्षुर्जनार्दनः

ṛte droṇaṃ ca bhīṣmaṃ ca viduraṃ ca mahāmatimsaṃjayaṃ ca mahābhāgamṛṣīṃścaiva tapodhanānprādātteṣāṃ sa bhagavāndivyaṃ cakṣurjanārdanaḥ

तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं माधवस्य सभातलेदेवदुन्दुभयो नेदुः पुष्पवर्षं पपात च

taddṛṣṭvā mahadāścaryaṃ mādhavasya sabhātaledevadundubhayo neduḥ puṣpavarṣaṃ papāta ca

चचाल च मही कृत्स्ना सागरश्चापि चुक्षुभेविस्मयं परमं जग्मुः पार्थिवा भरतर्षभ

cacāla ca mahī kṛtsnā sāgaraścāpi cukṣubhevismayaṃ paramaṃ jagmuḥ pārthivā bharatarṣabha

ततः स पुरुषव्याघ्रः संजहार वपुः स्वकम्तां दिव्यामद्भुतां चित्रामृद्धिमत्तामरिंदमः

tataḥ sa puruṣavyāghraḥ saṃjahāra vapuḥ svakamtāṃ divyāmadbhutāṃ citrāmṛddhimattāmariṃdamaḥ

ततः सात्यकिमादाय पाणौ हार्दिक्यमेव चऋषिभिस्तैरनुज्ञातो निर्ययौ मधुसूदनः

tataḥ sātyakimādāya pāṇau hārdikyameva caṛṣibhistairanujñāto niryayau madhusūdanaḥ

ऋषयोऽन्तर्हिता जग्मुस्ततस्ते नारदादयःतस्मिन्कोलाहले वृत्ते तदद्भुतमभूत्तदा

ṛṣayo'ntarhitā jagmustataste nāradādayaḥtasminkolāhale vṛtte tadadbhutamabhūttadā

तं प्रस्थितमभिप्रेक्ष्य कौरवाः सह राजभिःअनुजग्मुर्नरव्याघ्रं देवा इव शतक्रतुम्

taṃ prasthitamabhiprekṣya kauravāḥ saha rājabhiḥanujagmurnaravyāghraṃ devā iva śatakratum

अचिन्तयन्नमेयात्मा सर्वं तद्राजमण्डलम्निश्चक्राम ततः शौरिः सधूम इव पावकः

acintayannameyātmā sarvaṃ tadrājamaṇḍalamniścakrāma tataḥ śauriḥ sadhūma iva pāvakaḥ

ततो रथेन शुभ्रेण महता किङ्किणीकिनाहेमजालविचित्रेण लघुना मेघनादिना

tato rathena śubhreṇa mahatā kiṅkiṇīkināhemajālavicitreṇa laghunā meghanādinā

सूपस्करेण शुभ्रेण वैयाघ्रेण वरूथिनासैन्यसुग्रीवयुक्तेन प्रत्यदृश्यत दारुकः

sūpaskareṇa śubhreṇa vaiyāghreṇa varūthināsainyasugrīvayuktena pratyadṛśyata dārukaḥ

तथैव रथमास्थाय कृतवर्मा महारथःवृष्णीनां संमतो वीरो हार्दिक्यः प्रत्यदृश्यत

tathaiva rathamāsthāya kṛtavarmā mahārathaḥvṛṣṇīnāṃ saṃmato vīro hārdikyaḥ pratyadṛśyata

उपस्थितरथं शौरिं प्रयास्यन्तमरिंदमम्धृतराष्ट्रो महाराजः पुनरेवाभ्यभाषत

upasthitarathaṃ śauriṃ prayāsyantamariṃdamamdhṛtarāṣṭro mahārājaḥ punarevābhyabhāṣata

यावद्बलं मे पुत्रेषु पश्यस्येतज्जनार्दनप्रत्यक्षं ते न ते किंचित्परोक्षं शत्रुकर्शन

yāvadbalaṃ me putreṣu paśyasyetajjanārdanapratyakṣaṃ te na te kiṃcitparokṣaṃ śatrukarśana

कुरूणां शममिच्छन्तं यतमानं च केशवविदित्वैतामवस्थां मे नातिशङ्कितुमर्हसि

kurūṇāṃ śamamicchantaṃ yatamānaṃ ca keśavaviditvaitāmavasthāṃ me nātiśaṅkitumarhasi

न मे पापोऽस्त्यभिप्रायः पाण्डवान्प्रति केशवज्ञातमेव हि ते वाक्यं यन्मयोक्तः सुयोधनः

na me pāpo'styabhiprāyaḥ pāṇḍavānprati keśavajñātameva hi te vākyaṃ yanmayoktaḥ suyodhanaḥ

जानन्ति कुरवः सर्वे राजानश्चैव पार्थिवाःशमे प्रयतमानं मां सर्वयत्नेन माधव

jānanti kuravaḥ sarve rājānaścaiva pārthivāḥśame prayatamānaṃ māṃ sarvayatnena mādhava

ततोऽब्रवीन्महाबाहुर्धृतराष्ट्रं जनेश्वरम्द्रोणं पितामहं भीष्मं क्षत्तारं बाह्लिकं कृपम्

tato'bravīnmahābāhurdhṛtarāṣṭraṃ janeśvaramdroṇaṃ pitāmahaṃ bhīṣmaṃ kṣattāraṃ bāhlikaṃ kṛpam

प्रत्यक्षमेतद्भवतां यद्वृत्तं कुरुसंसदियथा चाशिष्टवन्मन्दो रोषादसकृदुत्थितः

pratyakṣametadbhavatāṃ yadvṛttaṃ kurusaṃsadiyathā cāśiṣṭavanmando roṣādasakṛdutthitaḥ

वदत्यनीशमात्मानं धृतराष्ट्रो महीपतिःआपृच्छे भवतः सर्वान्गमिष्यामि युधिष्ठिरम्

vadatyanīśamātmānaṃ dhṛtarāṣṭro mahīpatiḥāpṛcche bhavataḥ sarvāngamiṣyāmi yudhiṣṭhiram

आमन्त्र्य प्रस्थितं शौरिं रथस्थं पुरुषर्षभम्अनुजग्मुर्महेष्वासाः प्रवीरा भरतर्षभाः

āmantrya prasthitaṃ śauriṃ rathasthaṃ puruṣarṣabhamanujagmurmaheṣvāsāḥ pravīrā bharatarṣabhāḥ

भीष्मो द्रोणः कृपः क्षत्ता धृतराष्ट्रोऽथ बाह्लिकःअश्वत्थामा विकर्णश्च युयुत्सुश्च महारथः

bhīṣmo droṇaḥ kṛpaḥ kṣattā dhṛtarāṣṭro'tha bāhlikaḥaśvatthāmā vikarṇaśca yuyutsuśca mahārathaḥ

ततो रथेन शुभ्रेण महता किङ्किणीकिनाकुरूणां पश्यतां प्रायात्पृथां द्रष्टुं पितृष्वसाम्

tato rathena śubhreṇa mahatā kiṅkiṇīkinākurūṇāṃ paśyatāṃ prāyātpṛthāṃ draṣṭuṃ pitṛṣvasām