Kanda.Sarga 1.76

श्रुत्वा तत् जामदग्न्यस्य वाक्यम् दाशरथिः तदा ।गौरवात् यंत्रित कथः पितू रामम् अथ अब्रवीत्॥

śrutvā tat jāmadagnyasya vākyam dāśarathiḥ tadā |gauravāt yaṃtrita kathaḥ pitū rāmam atha abravīt ||

कृतवान् अस्मि यत् कर्म श्रुतवान् असि भार्गव ।अनुरुन्ध्यामहे ब्रह्मन् पितुर् आनृण्यम् आस्थितः॥

kṛtavān asmi yat karma śrutavān asi bhārgava |anurundhyāmahe brahman pitur ānṛṇyam āsthitaḥ ||

वीर्य हीनम् इव अशक्तम् क्षत्र धर्मेण भार्गव ।अवजानासि मे तेजः पश्य मे अद्य पराक्रमम्॥

vīrya hīnam iva aśaktam kṣatra dharmeṇa bhārgava |avajānāsi me tejaḥ paśya me adya parākramam ||

इति उक्त्वा राघवः क्रुद्धो भार्गवस्य वर आयुधम् ।शरम् च प्रतिजग्राह हस्तात् लघु पराक्रमः॥

iti uktvā rāghavaḥ kruddho bhārgavasya vara āyudham |śaram ca pratijagrāha hastāt laghu parākramaḥ ||

आरोप्य स धनू रामः शरम् सज्यम् चकार ह ।जामदग्न्यम् ततो रामम् रामः क्रुद्धो अब्रवीत् इदम्॥

āropya sa dhanū rāmaḥ śaram sajyam cakāra ha |jāmadagnyam tato rāmam rāmaḥ kruddho abravīt idam ||

ब्राह्मणो असि इति पूज्यो मे विश्वामित्र कृतेन च ।तस्मात् शक्तो न ते राम मोक्तुम् प्राण हरम् शरम्॥

brāhmaṇo asi iti pūjyo me viśvāmitra kṛtena ca |tasmāt śakto na te rāma moktum prāṇa haram śaram ||

इमाम् वा त्वत् गतिम् राम तपो बल समार्जितान् ।लोकान् अप्रतिमान् वा अपि हनिष्यामि यत् इच्छसि॥

imām vā tvat gatim rāma tapo bala samārjitān |lokān apratimān vā api haniṣyāmi yat icchasi ||

न हि अयम् वैष्णवो दिव्यः शरः पर पुरंजयः ।मोघः पतति वीर्येण बल दर्प विनाशनः॥

na hi ayam vaiṣṇavo divyaḥ śaraḥ para puraṃjayaḥ |moghaḥ patati vīryeṇa bala darpa vināśanaḥ ||

वर आयुध धरम् रामम् द्रष्टुम् स ऋषि गणाः सुराः ।पितामहम् पुरस्कृत्य समेताः तत्र सर्वशः॥

vara āyudha dharam rāmam draṣṭum sa ṛṣi gaṇāḥ surāḥ |pitāmaham puraskṛtya sametāḥ tatra sarvaśaḥ ||

गंधर्व अप्सरसः चैव सिद्ध चारण किन्नराः ।यक्ष राक्षस नागाः च तत् द्रष्टुम् महत् अद्भुतम्॥

gaṃdharva apsarasaḥ caiva siddha cāraṇa kinnarāḥ |yakṣa rākṣasa nāgāḥ ca tat draṣṭum mahat adbhutam ||

जडी कृते तदा लोके रामे वर धनुर् धरे ।निर्वीर्यो जामदग्न्यो असौ रमो रामम् उदैक्षत॥

jaḍī kṛte tadā loke rāme vara dhanur dhare |nirvīryo jāmadagnyo asau ramo rāmam udaikṣata ||

तेजोभिः हत वीर्यत्वात् जामदग्न्यो जडी कृतः ।रामम् कमल पत्र अक्षम् मन्दम् मन्दम् उवाच ह॥

tejobhiḥ hata vīryatvāt jāmadagnyo jaḍī kṛtaḥ |rāmam kamala patra akṣam mandam mandam uvāca ha ||

काश्यपाय मया दत्ता यदा पूर्वम् वसुंधरा ।विषये मे न वस्तव्यम् इति माम् काश्यपो अब्रवीत्॥

kāśyapāya mayā dattā yadā pūrvam vasuṃdharā |viṣaye me na vastavyam iti mām kāśyapo abravīt ||

सो अहम् गुरु वचः कुर्वन् पृथिव्याम् न वसे निशाम् ।तदा प्रभृति काकुत्स्थ कृता मे काश्यपस्य ह॥

so aham guru vacaḥ kurvan pṛthivyām na vase niśām |tadā prabhṛti kākutstha kṛtā me kāśyapasya ha ||

तम् इमाम् मत् गतिम् वीर हन्तुम् न अर्हसि राघव ।मनो जवम् गमिष्यामि महेन्द्रम् पर्वत उत्तमम्॥

tam imām mat gatim vīra hantum na arhasi rāghava |mano javam gamiṣyāmi mahendram parvata uttamam ||

लोकाः तु अप्रतिमा राम निर्जिताः तपसा मया ।जहि तान् शर मुख्येन मा भूत् कालस्य पर्ययः॥

lokāḥ tu apratimā rāma nirjitāḥ tapasā mayā |jahi tān śara mukhyena mā bhūt kālasya paryayaḥ ||

अक्षय्यम् मधु हन्तारम् जानामि त्वाम् सुरेश्वरम् ।धनुषो अस्य परामर्शात् स्वस्ति ते अस्तु परंतप॥

akṣayyam madhu hantāram jānāmi tvām sureśvaram |dhanuṣo asya parāmarśāt svasti te astu paraṃtapa ||

एते सुर गणाः सर्वे निरीक्षन्ते समागताः ।त्वाम् अप्रतिम कर्माणम् अप्रतिद्वन्द्वम् आहवे॥

ete sura gaṇāḥ sarve nirīkṣante samāgatāḥ |tvām apratima karmāṇam apratidvandvam āhave ||

न च इयम् तव काकुत्स्थ व्रीडा भवितुम् अर्हति ।त्वया त्रैलोक्य नाथेन यत् अहम् विमुखी कृतः॥

na ca iyam tava kākutstha vrīḍā bhavitum arhati |tvayā trailokya nāthena yat aham vimukhī kṛtaḥ ||

शरम् अप्रतिमम् राम मोक्तुम् अर्हसि सु व्रत ।शर मोक्षे गमिष्यामि महेन्द्रम् पर्वतोत्तमम्॥

śaram apratimam rāma moktum arhasi su vrata |śara mokṣe gamiṣyāmi mahendram parvatottamam ||

तथा ब्रुवति रामे तु जामदग्न्ये प्रतापवान् ।रामो दाशरथिः श्रीमान् चिक्षेप शरम् उत्तमम्॥

tathā bruvati rāme tu jāmadagnye pratāpavān |rāmo dāśarathiḥ śrīmān cikṣepa śaram uttamam ||

स हतान् दृश्य रामेण स्वान् लोकान् तपसा आर्जितान् ।जामदग्न्यो जगाम आशु महेन्द्रम् पर्वतोत्तमम्॥

sa hatān dṛśya rāmeṇa svān lokān tapasā ārjitān |jāmadagnyo jagāma āśu mahendram parvatottamam ||

ततो वि तिमिराः सर्वा दिशा च उपदिशः तथा ।सुराः स ऋषि गणाः रामम् प्रशशंसुः उदायुधम्॥

tato vi timirāḥ sarvā diśā ca upadiśaḥ tathā |surāḥ sa ṛṣi gaṇāḥ rāmam praśaśaṃsuḥ udāyudham ||

रामम् दाशरथिम् रामो जामदग्न्यः प्रशस्य च ।ततः प्रदक्षिणी कृत्य जगाम आत्म गतिम् प्रभुः॥

rāmam dāśarathim rāmo jāmadagnyaḥ praśasya ca |tataḥ pradakṣiṇī kṛtya jagāma ātma gatim prabhuḥ ||