Kanda.Sarga 4.2

तौ तु दृष्ट्वा महात्मानौ भ्रातरौ राम लक्ष्मणौ ।वर आयुध धरौ वीरौ सुग्रीवः श्ङ्कितोऽभवत्॥

tau tu dṛṣṭvā mahātmānau bhrātarau rāma lakṣmaṇau |vara āyudha dharau vīrau sugrīvaḥ śṅkito'bhavat ||

उद्विग्न हृदयः सर्वा दिशः समवलोकयन् ।न व्यतिष्ठत कस्मिन् चित् देशे वानर पुङ्गवः॥

udvigna hṛdayaḥ sarvā diśaḥ samavalokayan |na vyatiṣṭhata kasmin cit deśe vānara puṅgavaḥ ||

नैव चक्रे मनः स्थातुम् वीक्षमाणो महाबलौ ।कपेः परम भीतस्य चित्तम् व्यवससाद ह॥

naiva cakre manaḥ sthātum vīkṣamāṇo mahābalau |kapeḥ parama bhītasya cittam vyavasasāda ha ||

चिन्तयित्वा स धर्मात्मा विमृश्य गुरु लाघवम् ।सुग्रीवः परम उद्विग्नः सर्वैः तैः वानरैः सह॥

cintayitvā sa dharmātmā vimṛśya guru lāghavam |sugrīvaḥ parama udvignaḥ sarvaiḥ taiḥ vānaraiḥ saha ||

ततः स सचिवेभ्यः तु सुग्रीवः प्लवगाधिपः ।शशंस परम उद्विग्नः पश्यन् तौ राम लक्ष्मणौ॥

tataḥ sa sacivebhyaḥ tu sugrīvaḥ plavagādhipaḥ |śaśaṃsa parama udvignaḥ paśyan tau rāma lakṣmaṇau ||

एतौ वनम् इदम् दुर्गम् वालि प्रणिहितौ ध्रुवम् ।छद्मना चीर वसनौ प्रचरन्तौ इह आगतौ॥

etau vanam idam durgam vāli praṇihitau dhruvam |chadmanā cīra vasanau pracarantau iha āgatau ||

ततः सुग्रीव सचिवा दृष्ट्वा परम धन्विनौ ।जग्मुः गिरि तटात् तस्माद् अन्यत् शिखरम् उत्तमम्॥

tataḥ sugrīva sacivā dṛṣṭvā parama dhanvinau |jagmuḥ giri taṭāt tasmād anyat śikharam uttamam ||

ते क्षिप्रम् अभिगम्य अथ यूथपा यूथपर्षभम् ।हरयो वानर श्रेष्ठम् परिवार्य उपतस्थिरे॥

te kṣipram abhigamya atha yūthapā yūthaparṣabham |harayo vānara śreṣṭham parivārya upatasthire ||

एवम् एक आयन गताः प्लवमाना गिरेः गिरिम् ।प्रकंपयन्तो वेगेन गिरीणाम् शिखराणि च॥

evam eka āyana gatāḥ plavamānā gireḥ girim |prakaṃpayanto vegena girīṇām śikharāṇi ca ||

ततः शाखा मृगाः सर्वे प्लवमाना महाबलाः ।बभंजुः च नगान् तत्र पुष्पितान् दुर्गम् आश्रितान्॥

tataḥ śākhā mṛgāḥ sarve plavamānā mahābalāḥ |babhaṃjuḥ ca nagān tatra puṣpitān durgam āśritān ||

आप्लवन्तो हरिवराः सर्वतः तम् महागिरिम् ।मृग मार्जार शार्दूलान् त्रासयन्तो ययुः तदा॥

āplavanto harivarāḥ sarvataḥ tam mahāgirim |mṛga mārjāra śārdūlān trāsayanto yayuḥ tadā ||

ततः सुग्रीव सचिवाः पर्वतेन्द्रे समाहिताः ।संगम्य कपि मुख्येन सर्वे प्रांजलयः स्थिताः॥

tataḥ sugrīva sacivāḥ parvatendre samāhitāḥ |saṃgamya kapi mukhyena sarve prāṃjalayaḥ sthitāḥ ||

ततः तु भय संत्रस्तम् वालि किल्बिष शन्कितम् ।उवाच हनुमान् वाक्यम् सुग्रीवम् वाक्य कोविदः॥

tataḥ tu bhaya saṃtrastam vāli kilbiṣa śankitam |uvāca hanumān vākyam sugrīvam vākya kovidaḥ ||

संभ्रमः त्यजताम् एष सर्वैः वालि कृते महान् ।मलयोऽयम् गिरिवरो भयम् न इह अस्ति वालिनः॥

saṃbhramaḥ tyajatām eṣa sarvaiḥ vāli kṛte mahān |malayo'yam girivaro bhayam na iha asti vālinaḥ ||

यस्मात् उद्विग्न चेताः त्वम् विद्रुतो हरिपुंगव ।तम् क्रूर दर्शनम् क्रूरम् न इह पश्यामि वालिनम्॥

yasmāt udvigna cetāḥ tvam vidruto haripuṃgava |tam krūra darśanam krūram na iha paśyāmi vālinam ||

यस्मात् तव भयम् सौम्य पूर्वजात् पाप कर्मणः ।स न इह वाली दुष्टात्मा न ते पश्यामि अहम् भयम्॥

yasmāt tava bhayam saumya pūrvajāt pāpa karmaṇaḥ |sa na iha vālī duṣṭātmā na te paśyāmi aham bhayam ||

अहो शाखा मृगत्वम् ते व्यक्तम् एव प्लवंगम ।लघु चित्ततया आत्मानम् न स्थापयसि यो मतौ॥

aho śākhā mṛgatvam te vyaktam eva plavaṃgama |laghu cittatayā ātmānam na sthāpayasi yo matau ||

बुद्धि विज्ञान संपन्न इङ्गितैः सर्वम् आचर ।न हि अबुद्धिम् गतो राजा सर्व भूतानि शास्ति हि॥

buddhi vijñāna saṃpanna iṅgitaiḥ sarvam ācara |na hi abuddhim gato rājā sarva bhūtāni śāsti hi ||

सुग्रीवः तु शुभम् वाक्यम् श्रुत्वा सर्वम् हनूमतः ।ततः शुभतरम् वाक्यम् हनूमन्तम् उवाच ह॥

sugrīvaḥ tu śubham vākyam śrutvā sarvam hanūmataḥ |tataḥ śubhataram vākyam hanūmantam uvāca ha ||

दीर्घ बाहू विशालाक्षौ शर चाप असि धारिणौ ।कस्य न स्यात् भयम् दृष्ट्वा हि एतौ सुर सुत उपमौ॥

dīrgha bāhū viśālākṣau śara cāpa asi dhāriṇau |kasya na syāt bhayam dṛṣṭvā hi etau sura suta upamau ||

वालि प्रणिहितौ एव शन्के अहम् पुरुषोत्तमौ ।राजानो बहु मित्राः च विश्वासो न अत्र हि क्षमः॥

vāli praṇihitau eva śanke aham puruṣottamau |rājāno bahu mitrāḥ ca viśvāso na atra hi kṣamaḥ ||

अरयः च मनुष्येण विज्ञेयाः छद्म चारिणः ।विश्वस्तानाम् अविश्वस्ताः छिद्रेषु प्रहरन्ति अपि॥

arayaḥ ca manuṣyeṇa vijñeyāḥ chadma cāriṇaḥ |viśvastānām aviśvastāḥ chidreṣu praharanti api ||

कृत्येषु वाली मेधावी राजानो बहु दर्शनः ।भवन्ति पर हन्तारः ते ज्ञेयाः प्राकृतैः नरैः॥

kṛtyeṣu vālī medhāvī rājāno bahu darśanaḥ |bhavanti para hantāraḥ te jñeyāḥ prākṛtaiḥ naraiḥ ||

तौ त्वया प्राकृतेन एव गत्वा ज्ञेयौ प्लवंगम ।इङ्गितानाम् प्रकारैः च रूपव्या भाषणेन च॥

tau tvayā prākṛtena eva gatvā jñeyau plavaṃgama |iṅgitānām prakāraiḥ ca rūpavyā bhāṣaṇena ca ||

लक्षयस्व तयोः भावम् प्रहृष्ट मनसौ यदि ।विश्वासयन् प्रशंसाभिः इङ्गितैः च पुनः पुनः॥

lakṣayasva tayoḥ bhāvam prahṛṣṭa manasau yadi |viśvāsayan praśaṃsābhiḥ iṅgitaiḥ ca punaḥ punaḥ ||

मम एव अभिमुखम् स्थित्वा पृच्छ त्वम् हरि पुंगव ।प्रयोजनम् प्रवेशस्य वनस्य अस्य धनुर् धरौ॥

mama eva abhimukham sthitvā pṛccha tvam hari puṃgava |prayojanam praveśasya vanasya asya dhanur dharau ||

शुद्ध आत्मानौ यदि एतौ जानीहि त्वम् प्लवंगम ।व्याभाषितैः वा रूपैः वा विज्ञेया दुष्टता अनयोः॥

śuddha ātmānau yadi etau jānīhi tvam plavaṃgama |vyābhāṣitaiḥ vā rūpaiḥ vā vijñeyā duṣṭatā anayoḥ ||

इति एवम् कपिराजेन संदिष्टो मारुतात्मजः ।चकार गमने बुद्धिम् यत्र तौ राम लक्ष्मणौ॥

iti evam kapirājena saṃdiṣṭo mārutātmajaḥ |cakāra gamane buddhim yatra tau rāma lakṣmaṇau ||

तथा इति संपूज्य वचः तु तस्य कपेः सुभीतस्य दुरासदस्य ।महानुभावो हनुमान् ययौ तदा स यत्र रामो अतिबली स लक्ष्मणः॥

tathā iti saṃpūjya vacaḥ tu tasya kapeḥ subhītasya durāsadasya |mahānubhāvo hanumān yayau tadā sa yatra rāmo atibalī sa lakṣmaṇaḥ ||