Kanda.Sarga 5.33

सो ऽवतीर्य द्रुमात्तस्माद्विद्रुमप्रतिमाननः ।विनीतवेषः कृपणः प्रणिपत्योपसृत्य च॥

so 'vatīrya drumāttasmādvidrumapratimānanaḥ |vinītaveṣaḥ kṛpaṇaḥ praṇipatyopasṛtya ca ||

तामब्रवीन्महातेजा हनूमान् मारुतात्मजः ।शिरस्यञ्जलिमाधाय सीतां मधुरया गिरा॥

tāmabravīnmahātejā hanūmān mārutātmajaḥ |śirasyañjalimādhāya sītāṃ madhurayā girā ||

कानु पद्मपलाशाक्षि क्लिष्टकौशेयवासिनि ।द्रुमस्य शाखामालम्ब्य तिष्ठसि त्वमनिन्दिते॥

kānu padmapalāśākṣi kliṣṭakauśeyavāsini |drumasya śākhāmālambya tiṣṭhasi tvamanindite ||

किमर्थं तव नेत्राभ्यां वारि स्रवति शोकजम् ।पुण्डरीकपलाशाभ्यां विप्रकीर्णमिवोदकम्॥

kimarthaṃ tava netrābhyāṃ vāri sravati śokajam |puṇḍarīkapalāśābhyāṃ viprakīrṇamivodakam ||

सुराणामसुराणां वा नागगन्धर्वरक्षसाम् ।यक्षाणां किन्नराणां वा का त्वं भवसि शोभने॥

surāṇāmasurāṇāṃ vā nāgagandharvarakṣasām |yakṣāṇāṃ kinnarāṇāṃ vā kā tvaṃ bhavasi śobhane ||

का त्वं भवसि रुद्राणां मरुतां वा वरानने ।वसूनां वा वरारोहे देवता प्रतिभासे मे॥

kā tvaṃ bhavasi rudrāṇāṃ marutāṃ vā varānane |vasūnāṃ vā varārohe devatā pratibhāse me ||

किन्नु चन्द्रमसा हीना पतिता विबुधालयात् ।रोहिणी ज्योतिषां श्रेष्ठा श्रेष्ठसर्वगुणान्विता॥

kinnu candramasā hīnā patitā vibudhālayāt |rohiṇī jyotiṣāṃ śreṣṭhā śreṣṭhasarvaguṇānvitā ||

का त्वं भवसि कल्याणि कत्वमनिन्दितलोचने॥

kā tvaṃ bhavasi kalyāṇi katvamaninditalocane ||

कोपाद्वा यदि वा मोहाद्भर्तारमसितेक्षणे ।वसिष्ठं कोपयित्वा त्वं नासिकल्याण्यरुन्धती॥

kopādvā yadi vā mohādbhartāramasitekṣaṇe |vasiṣṭhaṃ kopayitvā tvaṃ nāsikalyāṇyarundhatī ||

को नु पुत्रः पिता भ्राता भर्ता वा ते सुमध्यमे ।अस्माल्लोकादमुं लोकं गतं त्वमनुशोचसि॥

ko nu putraḥ pitā bhrātā bhartā vā te sumadhyame |asmāllokādamuṃ lokaṃ gataṃ tvamanuśocasi ||

रोदनादतिनिःश्वासाद्भूतमिसंस्पर्शनादपि ।न त्वां देवीमहं मन्ये राज्ञः संज्ञावधारणात्॥

rodanādatiniḥśvāsādbhūtamisaṃsparśanādapi |na tvāṃ devīmahaṃ manye rājñaḥ saṃjñāvadhāraṇāt ||

व्यञ्जनानि च ते यानि लक्षणामनि च लक्षये ।महिषी भूमिपालस्य राजकन्या ऽसि मे मता॥

vyañjanāni ca te yāni lakṣaṇāmani ca lakṣaye |mahiṣī bhūmipālasya rājakanyā 'si me matā ||

रावणेन जनस्थानाद् बलादपहृता यदि ।सीता त्वमसि भद्रं ते तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः॥

rāvaṇena janasthānād balādapahṛtā yadi |sītā tvamasi bhadraṃ te tanmamācakṣva pṛcchataḥ ||

यथा हि तव वै दैन्यं रूपं चाप्यतिमानुषम् ।तपसा चान्वितो वेषस्त्वं राममहिषी ध्रुवम्॥

yathā hi tava vai dainyaṃ rūpaṃ cāpyatimānuṣam |tapasā cānvito veṣastvaṃ rāmamahiṣī dhruvam ||

सा तस्य वचनं श्रुत्वा रामकीर्तनहर्षिता ।उवाच वाक्यं वैदेही हनुमन्तं द्रुमाश्रितम्॥

sā tasya vacanaṃ śrutvā rāmakīrtanaharṣitā |uvāca vākyaṃ vaidehī hanumantaṃ drumāśritam ||

पृथिव्यां राजसिहानां मुख्यस्य विदितात्मनः ।स्नुषा दशरथस्याहं शत्रुसैन्यप्रतापिनः॥

pṛthivyāṃ rājasihānāṃ mukhyasya viditātmanaḥ |snuṣā daśarathasyāhaṃ śatrusainyapratāpinaḥ ||

दुहिता जनकस्याहं वैदेहस्य महात्मनः ।सीता च नाम नाम्ना ऽहं भार्या रामस्य धीमतः॥

duhitā janakasyāhaṃ vaidehasya mahātmanaḥ |sītā ca nāma nāmnā 'haṃ bhāryā rāmasya dhīmataḥ ||

समा द्वादश तत्राहं राघवस्य निवेशने ।भुञ्जाना मानुषान् भोगान् सर्वकामसमृद्धिनी॥

samā dvādaśa tatrāhaṃ rāghavasya niveśane |bhuñjānā mānuṣān bhogān sarvakāmasamṛddhinī ||

तत्र त्रयोदशे वर्षे राज्येनेक्ष्वाकुनन्दनम् ।अभिषेचयितुं राजा सोपाध्यायः प्रचक्रमे॥

tatra trayodaśe varṣe rājyenekṣvākunandanam |abhiṣecayituṃ rājā sopādhyāyaḥ pracakrame ||

तस्मिन् संभ्रियमाणे तु राघवस्याभिषेचने ।कैकेयी नाम भर्तारं देवी वचनमब्रवीत्॥

tasmin saṃbhriyamāṇe tu rāghavasyābhiṣecane |kaikeyī nāma bhartāraṃ devī vacanamabravīt ||

न पिबेयं न खादेयं प्रत्यहं मम भोजनम् ।एष मे जीवितस्यान्तो रामो यद्यभिषिच्यते॥

na pibeyaṃ na khādeyaṃ pratyahaṃ mama bhojanam |eṣa me jīvitasyānto rāmo yadyabhiṣicyate ||

यत्तदुक्तं त्वया वाक्यं प्रीत्या नृपतिसत्तम ।तच्चेन्न वितथं कार्यं वनं गच्छतु राघवः॥

yattaduktaṃ tvayā vākyaṃ prītyā nṛpatisattama |taccenna vitathaṃ kāryaṃ vanaṃ gacchatu rāghavaḥ ||

स राजा सत्यवाग् देव्या वरदानमनुस्मरन् ।मुमोह वचनं श्रुत्वा कैकेय्याः क्रूरमप्रियम्॥

sa rājā satyavāg devyā varadānamanusmaran |mumoha vacanaṃ śrutvā kaikeyyāḥ krūramapriyam ||

ततस्तु स्थविरो राजा सत्ये धर्मे व्यवस्थितः ।ज्येष्ठं यशस्विनं पुत्रं रुदन् राज्यमयाचत॥

tatastu sthaviro rājā satye dharme vyavasthitaḥ |jyeṣṭhaṃ yaśasvinaṃ putraṃ rudan rājyamayācata ||

स पितुर्वचनं श्रीमानभिषेकात् परं प्रियम् ।मनसा पूर्वमासाद्य वाचा प्रतिगृहीतवान्॥

sa piturvacanaṃ śrīmānabhiṣekāt paraṃ priyam |manasā pūrvamāsādya vācā pratigṛhītavān ||

दद्यान्न प्रतिगृह्णीयान्न ब्रूयात् किंचिदप्रियम् ।अपि जीवितहेतोर्वा रामः सत्यपराक्रमः॥

dadyānna pratigṛhṇīyānna brūyāt kiṃcidapriyam |api jīvitahetorvā rāmaḥ satyaparākramaḥ ||

स विहायोत्तरीयाणि महार्हाणि महायशाः ।विसृज्य मनसा राज्यं जनन्यै मां समादिशत्॥

sa vihāyottarīyāṇi mahārhāṇi mahāyaśāḥ |visṛjya manasā rājyaṃ jananyai māṃ samādiśat ||

सा ऽहं तस्याग्रतस्तूर्णं प्रस्थिता वनचारिणी ।न हि मे तेन हीनाया वासः स्वर्गे ऽपि रोचते॥

sā 'haṃ tasyāgratastūrṇaṃ prasthitā vanacāriṇī |na hi me tena hīnāyā vāsaḥ svarge 'pi rocate ||

प्रागेव तु महाभागः सौमित्रिर्मित्रनन्दनः ।पूर्वजस्यानुयात्रार्थे द्रुमचीररैलङ्कृतः॥

prāgeva tu mahābhāgaḥ saumitrirmitranandanaḥ |pūrvajasyānuyātrārthe drumacīrarailaṅkṛtaḥ ||

त वयं भर्तुरादेशं बहुमान्य दृढव्रताः ।प्रविष्टाः स्म पुरा ऽदृष्टं वन गम्भीरदर्शनम्॥

ta vayaṃ bharturādeśaṃ bahumānya dṛḍhavratāḥ |praviṣṭāḥ sma purā 'dṛṣṭaṃ vana gambhīradarśanam ||

वसतो दणऽडकारण्ये तस्याहममितौजसः ।रक्षसा ऽपहृता भार्या रावणेन दुरात्मना॥

vasato daṇa'ḍakāraṇye tasyāhamamitaujasaḥ |rakṣasā 'pahṛtā bhāryā rāvaṇena durātmanā ||

द्वौ मासौ तेन मे कालो जीवितानुग्रहः कृतः ।ऊर्ध्वं द्वाभ्यां तु मासाभ्यां ततस्त्यक्ष्यामि जीवितम्॥

dvau māsau tena me kālo jīvitānugrahaḥ kṛtaḥ |ūrdhvaṃ dvābhyāṃ tu māsābhyāṃ tatastyakṣyāmi jīvitam ||