Kanda.Sarga 5.34

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा हनुमान् हरियूथपः ।दुःखाद्दुःखाभिभूतायाः सान्त्वमुत्तरमब्रवीत्॥

tasyāstadvacanaṃ śrutvā hanumān hariyūthapaḥ |duḥkhādduḥkhābhibhūtāyāḥ sāntvamuttaramabravīt ||

अहं रामस्य सन्देशाद्देवि दूतस्तवागतः ।वैदेहि कुशली रामस्त्वां च कौशलमब्रवीत्॥

ahaṃ rāmasya sandeśāddevi dūtastavāgataḥ |vaidehi kuśalī rāmastvāṃ ca kauśalamabravīt ||

यो ब्राह्ममस्त्रं वेदांश्च वेद वेदविदां वरः ।स त्वां दाशरथी रामो देवि कौशलमब्रवीत्॥

yo brāhmamastraṃ vedāṃśca veda vedavidāṃ varaḥ |sa tvāṃ dāśarathī rāmo devi kauśalamabravīt ||

लक्ष्मणश्च महातेजा भर्तुस्ते ऽनुचरः प्रियः ।कृतवाञ्छोकसन्तप्तः शिरसा ते ऽभिवादनम्॥

lakṣmaṇaśca mahātejā bhartuste 'nucaraḥ priyaḥ |kṛtavāñchokasantaptaḥ śirasā te 'bhivādanam ||

सा तयोः कुशलं देवी निशम्य नरसिंहयोः ।प्रीतिसंहृष्टसर्वाङ्गी हनुमन्तमथाब्रवीत्॥

sā tayoḥ kuśalaṃ devī niśamya narasiṃhayoḥ |prītisaṃhṛṣṭasarvāṅgī hanumantamathābravīt ||

कल्याणी बत गाथेयं लौकिकी प्रतिभाति मा ।एति जीवन्तमानन्दो नरं वर्षशतादपि॥

kalyāṇī bata gātheyaṃ laukikī pratibhāti mā |eti jīvantamānando naraṃ varṣaśatādapi ||

तया समागते तस्मिन् प्रीतिरुत्पादिता ऽद्भुता ।परस्परेण चालापं विश्वस्तौ तौ प्रचक्रतुः॥

tayā samāgate tasmin prītirutpāditā 'dbhutā |paraspareṇa cālāpaṃ viśvastau tau pracakratuḥ ||

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा हनुमान् हरियूथपः ।सीतायाः शोकदीनायाः समीपमुपचक्रमे॥

tasyāstadvacanaṃ śrutvā hanumān hariyūthapaḥ |sītāyāḥ śokadīnāyāḥ samīpamupacakrame ||

यथा यथा समीपं स हनुमानुपसर्पति ।तथा तथा रावणं सा तं सीता परिशङ्कते॥

yathā yathā samīpaṃ sa hanumānupasarpati |tathā tathā rāvaṇaṃ sā taṃ sītā pariśaṅkate ||

अहो धिग् दुष्कृतमिदं कथितं हि यदस्य मे ।रूपान्तरमुपागम्य स एवायं हि रावणः॥

aho dhig duṣkṛtamidaṃ kathitaṃ hi yadasya me |rūpāntaramupāgamya sa evāyaṃ hi rāvaṇaḥ ||

तामशोकस्य शाखां सा विमुक्ता शोककर्शिता ।तस्यामेवानवद्याङ्गी धरण्यां समुपाविशत्॥

tāmaśokasya śākhāṃ sā vimuktā śokakarśitā |tasyāmevānavadyāṅgī dharaṇyāṃ samupāviśat ||

हमुमानपि दुःखार्तां तां दृष्ट्वा भयमोहिताम् ।अवन्दत महाबाहुस्ततस्तां जनकात्मजाम् ।सा चैनं भयवित्रस्ता भूयो नैवाभ्युदैक्षत॥

hamumānapi duḥkhārtāṃ tāṃ dṛṣṭvā bhayamohitām |avandata mahābāhustatastāṃ janakātmajām |sā cainaṃ bhayavitrastā bhūyo naivābhyudaikṣata ||

तं दृष्ट्वा वन्दमानं तु सीता शशिनिभानना ।अब्रवीद्दीर्घमुच्छ्वस्य वानरं मधुरस्वरा॥

taṃ dṛṣṭvā vandamānaṃ tu sītā śaśinibhānanā |abravīddīrghamucchvasya vānaraṃ madhurasvarā ||

मायां प्रविष्टो मायावी यदि त्वं रावणः स्वयम् ।उत्पादयसि मे भूयः सन्तापं तन्न शोभनम्॥

māyāṃ praviṣṭo māyāvī yadi tvaṃ rāvaṇaḥ svayam |utpādayasi me bhūyaḥ santāpaṃ tanna śobhanam ||

स्वं परित्यज्य रूपं यः परिव्राजकरूपधृत् ।जनस्थाने मया दृष्टस्त्वं स एवासि रावणः॥

svaṃ parityajya rūpaṃ yaḥ parivrājakarūpadhṛt |janasthāne mayā dṛṣṭastvaṃ sa evāsi rāvaṇaḥ ||

उपवासकृशां दीनां कामरूप निशाचर ।सन्तापयसि मां भूयः सन्तप्तां तन्न शोभनम्॥

upavāsakṛśāṃ dīnāṃ kāmarūpa niśācara |santāpayasi māṃ bhūyaḥ santaptāṃ tanna śobhanam ||

अथवा नैतदेवं हि यन्मया परिशङ्कितम् ।मनसो हि मम प्रीतिरुत्पन्ना तव दर्शनात्॥

athavā naitadevaṃ hi yanmayā pariśaṅkitam |manaso hi mama prītirutpannā tava darśanāt ||

यदि रामस्य दूतस्त्वमागतो भद्रमस्तु ते ।पृच्छामि त्वां हरिश्रेष्ठ प्रिया रामकथा हि मे ।गुणान् रामस्य कथय प्रियस्य मम वानर॥

yadi rāmasya dūtastvamāgato bhadramastu te |pṛcchāmi tvāṃ hariśreṣṭha priyā rāmakathā hi me |guṇān rāmasya kathaya priyasya mama vānara ||

चित्तं हरसि मे सौम्य नदीकूलं यथा रयः ॥ ५.३४.१९॥मि त्वां हरिश्रेष्ठ प्रिया रामकथा हि मे ॥।

cittaṃ harasi me saumya nadīkūlaṃ yathā rayaḥ || 5.34.19 ||mi tvāṃ hariśreṣṭha priyā rāmakathā hi me || |

अहो स्वप्नस्य सुखता या ऽहमेंव चिराहृता ।प्रेषितं नाम पश्यामि राघवेण वनौकसम्॥

aho svapnasya sukhatā yā 'hameṃva cirāhṛtā |preṣitaṃ nāma paśyāmi rāghaveṇa vanaukasam ||

स्वप्ने ऽपि यद्यहं वीरं राघवं सहलक्ष्मणम् ।पश्येयं नावसीदेयं स्वप्नो ऽपि मम मत्सरी॥

svapne 'pi yadyahaṃ vīraṃ rāghavaṃ sahalakṣmaṇam |paśyeyaṃ nāvasīdeyaṃ svapno 'pi mama matsarī ||

नाहं स्वप्नमिमं मन्ये स्वप्ने दृष्ट्वा हि वानरम् ।न शक्यो ऽभ्युदयः प्राप्तुं प्राप्तश्चाभ्युदयो मम॥

nāhaṃ svapnamimaṃ manye svapne dṛṣṭvā hi vānaram |na śakyo 'bhyudayaḥ prāptuṃ prāptaścābhyudayo mama ||

किन्नु स्याच्चित्तमोहो ऽयं भवेद्वातगतिस्त्वियम् ।उन्मादजो विकारो वा स्यादियं मृगतृष्णिका॥

kinnu syāccittamoho 'yaṃ bhavedvātagatistviyam |unmādajo vikāro vā syādiyaṃ mṛgatṛṣṇikā ||

अथवा नायमुन्मादो मोहो ऽप्युन्मादलक्षणः ।संबुद्ध्ये चाहमात्मानमिमं चापि वनौकसम्॥

athavā nāyamunmādo moho 'pyunmādalakṣaṇaḥ |saṃbuddhye cāhamātmānamimaṃ cāpi vanaukasam ||

इत्येवं बहुधा सीता संप्रधार्य बलाबलम् ।रक्षसां कामरूपत्वान्मेने तं राक्षसाधिपम्॥

ityevaṃ bahudhā sītā saṃpradhārya balābalam |rakṣasāṃ kāmarūpatvānmene taṃ rākṣasādhipam ||

एतां बुद्धिं तदा कृत्वा सीता सा तनुमध्यमा ।न प्रतिव्याजहाराथ वानरं जनकात्मजा॥

etāṃ buddhiṃ tadā kṛtvā sītā sā tanumadhyamā |na prativyājahārātha vānaraṃ janakātmajā ||

सीतायाश्चिन्तितं बुद्ध्वा हनुमान् मारुतात्मजः ।श्रोत्रानुकूलैर्वचनैस्तदा तां सम्प्रहर्षयत्॥

sītāyāścintitaṃ buddhvā hanumān mārutātmajaḥ |śrotrānukūlairvacanaistadā tāṃ sampraharṣayat ||

आदित्य इव तेजस्वी लोककान्तः शशी यथा ।राजा सर्वस्य लोकस्य देवो वैश्रवणो यथा ।विक्रमेणोपपन्नश्च यथा विष्णुर्महायशाः॥

āditya iva tejasvī lokakāntaḥ śaśī yathā |rājā sarvasya lokasya devo vaiśravaṇo yathā |vikrameṇopapannaśca yathā viṣṇurmahāyaśāḥ ||

सत्यवादी मधुरवाग् देवो वाचस्पतिर्यथा ।रूपवान् सुभगः श्रीमान् कन्दर्प इव मूर्तिमान्॥

satyavādī madhuravāg devo vācaspatiryathā |rūpavān subhagaḥ śrīmān kandarpa iva mūrtimān ||

.स्थानक्रोधः प्रहर्ता च श्रेष्ठो लोके महारथः॥

.sthānakrodhaḥ prahartā ca śreṣṭho loke mahārathaḥ ||

बाहुच्छायामवष्टब्धो यस्य लोको महात्मनः॥

bāhucchāyāmavaṣṭabdho yasya loko mahātmanaḥ ||

अपकृष्याश्रमपदान्मृगरूपेण राघवम् ।शून्ये येनापनीता ऽसि तस्य द्क्ष्यसि यत्फलम्॥

apakṛṣyāśramapadānmṛgarūpeṇa rāghavam |śūnye yenāpanītā 'si tasya dkṣyasi yatphalam ||

नचिराद्रावणं सङ्ख्ये यो वधिष्यति वीर्यवान् ।रोषप्रमुक्तैरिषुभिर्ज्वलद्भिरिव पावकैः॥

nacirādrāvaṇaṃ saṅkhye yo vadhiṣyati vīryavān |roṣapramuktairiṣubhirjvaladbhiriva pāvakaiḥ ||

तेनाहं प्रेषितो दूतस्त्वत्सकाशमिहागतः ।त्वद्वियोगेन दुःखार्तः स त्वां कौशलमब्रवीत्॥

tenāhaṃ preṣito dūtastvatsakāśamihāgataḥ |tvadviyogena duḥkhārtaḥ sa tvāṃ kauśalamabravīt ||

लक्ष्मणश्च महातेजाः सुमित्रानन्दवर्धनः ।अभिवाद्य महाबाहुः स त्वां कौशलमब्रवीत्॥

lakṣmaṇaśca mahātejāḥ sumitrānandavardhanaḥ |abhivādya mahābāhuḥ sa tvāṃ kauśalamabravīt ||

रामस्य च सखा देवि सुग्रीवो नाम वानरः ।राजा वानरमुख्यानां स त्वां कौशलमब्रवीत्॥

rāmasya ca sakhā devi sugrīvo nāma vānaraḥ |rājā vānaramukhyānāṃ sa tvāṃ kauśalamabravīt ||

नित्यं स्मरति रामस्त्वां ससुग्रीवः सलक्ष्मणः ।दिष्ट्या जीवसि वैदेहि राक्षसीवशमागता॥

nityaṃ smarati rāmastvāṃ sasugrīvaḥ salakṣmaṇaḥ |diṣṭyā jīvasi vaidehi rākṣasīvaśamāgatā ||

नचिराद्द्रक्ष्यसे रामं लक्ष्मणं च महाबलम् ।मध्ये वानरकोटीनां सुग्रीवं चामितौजसम्॥

nacirāddrakṣyase rāmaṃ lakṣmaṇaṃ ca mahābalam |madhye vānarakoṭīnāṃ sugrīvaṃ cāmitaujasam ||

अहं सुग्रीवसचिवो हनुमान्नाम वानरः ।प्रविष्टो नगरीं लङ्कां लङ्घयित्वा महोदधिम्॥

ahaṃ sugrīvasacivo hanumānnāma vānaraḥ |praviṣṭo nagarīṃ laṅkāṃ laṅghayitvā mahodadhim ||

कृत्वा मूर्ध्नि पदन्यासं रावणस्य दुरात्मनः ।त्वां द्रष्टुमुपयातो ऽहं समाश्रित्य पराक्रमम्॥

kṛtvā mūrdhni padanyāsaṃ rāvaṇasya durātmanaḥ |tvāṃ draṣṭumupayāto 'haṃ samāśritya parākramam ||

नाहमस्मि तथा देवि यथा मामवगच्छसि ।विशङ्का त्यज्यतामेषा श्रद्धत्स्व वदतो मम॥

nāhamasmi tathā devi yathā māmavagacchasi |viśaṅkā tyajyatāmeṣā śraddhatsva vadato mama ||