Kanda.Sarga 6.78
Valmiki Ramayana · 22 verses
- 6.78.1
निकुम्भं च हतं श्रुत्वा कुम्भं च विनिपातितम्।रावणः परमामर्षी प्रजज्वालानलो यथा॥
nikumbhaṃ ca hataṃ śrutvā kumbhaṃ ca vinipātitam |rāvaṇaḥ paramāmarṣī prajajvālānalo yathā ||
- 6.78.2
नैर्ऋतः क्रोधशोकाभ्यां द्वाभ्यां तु परिमूर्च्छितः।खरपुत्रं विशालाक्षं मकराक्षमचोदयत्॥
nairṛtaḥ krodhaśokābhyāṃ dvābhyāṃ tu parimūrcchitaḥ |kharaputraṃ viśālākṣaṃ makarākṣamacodayat ||
- 6.78.3
गच्छ पुत्र मया ऽ ऽज्ञप्तो बलेनाभिसमन्वितः।राघवं लक्ष्मणं चैव जहि तांश्च वनौकसः॥
gaccha putra mayā ' 'jñapto balenābhisamanvitaḥ |rāghavaṃ lakṣmaṇaṃ caiva jahi tāṃśca vanaukasaḥ ||
- 6.78.4
रावणस्य वचः श्रुत्वा शूरमानी खरात्मजः।बाढमित्यब्रवीद्धृष्टो मकाराक्षो निशाचरः॥
rāvaṇasya vacaḥ śrutvā śūramānī kharātmajaḥ |bāḍhamityabravīddhṛṣṭo makārākṣo niśācaraḥ ||
- 6.78.5
सो ऽबिवाद्य दशग्रीवं कृत्वा चापि प्रदक्षिणम्।निर्जगाम गृहाच्छुभ्राद्रावणस्याज्ञया बली॥
so 'bivādya daśagrīvaṃ kṛtvā cāpi pradakṣiṇam |nirjagāma gṛhācchubhrādrāvaṇasyājñayā balī ||
- 6.78.6
समीपस्थं बलाध्यक्षं खरपुत्रो ऽब्रवीदिदम्।रथश्चानीयतां शीघ्रं सैन्यं चाहूयतां त्वरात्॥
samīpasthaṃ balādhyakṣaṃ kharaputro 'bravīdidam |rathaścānīyatāṃ śīghraṃ sainyaṃ cāhūyatāṃ tvarāt ||
- 6.78.7
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा बलाध्यक्षो निशाचरः।स्यन्दनं च बलं चैव समीपं प्रत्यपादयत्॥
tasya tadvacanaṃ śrutvā balādhyakṣo niśācaraḥ |syandanaṃ ca balaṃ caiva samīpaṃ pratyapādayat ||
- 6.78.8
प्रदक्षिणं रथं कृत्वा आरुरोह निशाचरः।सूतं सञ्चोदयामास शीघ्रं मे रथमावह॥
pradakṣiṇaṃ rathaṃ kṛtvā āruroha niśācaraḥ |sūtaṃ sañcodayāmāsa śīghraṃ me rathamāvaha ||
- 6.78.9
अथ तान् राक्षसान् सर्वान् मकराक्षो ऽब्रवीदिदम्।यूयं सर्वे प्रयुद्ध्यध्वं पुरस्तान्मम राक्षसाः॥
atha tān rākṣasān sarvān makarākṣo 'bravīdidam |yūyaṃ sarve prayuddhyadhvaṃ purastānmama rākṣasāḥ ||
- 6.78.10
अहं राक्षसराजेन रावणेन महात्मना।आज्ञप्तः समरे हन्तुं तावुभौ रामलक्ष्मणौ॥
ahaṃ rākṣasarājena rāvaṇena mahātmanā |ājñaptaḥ samare hantuṃ tāvubhau rāmalakṣmaṇau ||
- 6.78.11
अद्य रामं वधिष्यामि लक्ष्मणं च निशाचराः।शाखामृगं च सुग्रीवं वानरांश्च शरोत्तमैः॥
adya rāmaṃ vadhiṣyāmi lakṣmaṇaṃ ca niśācarāḥ |śākhāmṛgaṃ ca sugrīvaṃ vānarāṃśca śarottamaiḥ ||
- 6.78.12
अद्य शूलनिपातैश्च वानराणां महाचमूम्।प्रदहिष्यामि सम्प्राप्तः शुष्केन्धनमिवानलः॥
adya śūlanipātaiśca vānarāṇāṃ mahācamūm |pradahiṣyāmi samprāptaḥ śuṣkendhanamivānalaḥ ||
- 6.78.13
मकराक्षस्य तच्छ्रुत्वा वचनं ते निशाचराः।सर्वे नानायुधोपेता बलवन्तः समागताः॥
makarākṣasya tacchrutvā vacanaṃ te niśācarāḥ |sarve nānāyudhopetā balavantaḥ samāgatāḥ ||
- 6.78.14
ते कामरूपिणः सर्वे दंष्ट्रिणः पिङ्गलेक्षणाः।मातङ्गा इव नर्दन्तो ध्वस्तकेशा भयानकाः॥
te kāmarūpiṇaḥ sarve daṃṣṭriṇaḥ piṅgalekṣaṇāḥ |mātaṅgā iva nardanto dhvastakeśā bhayānakāḥ ||
- 6.78.15
परिवार्य महाकाया महाकायं खरात्मजम्।अभिजग्मुस्ततो हृष्टाश्चालयन्तो वसुन्धराम्॥
parivārya mahākāyā mahākāyaṃ kharātmajam |abhijagmustato hṛṣṭāścālayanto vasundharām ||
- 6.78.16
शङ्खभेरीसहस्राणामाहतानां समन्ततः।क्ष्वेलितास्फोटितानां च ततः शब्दो महानभूत्॥
śaṅkhabherīsahasrāṇāmāhatānāṃ samantataḥ |kṣvelitāsphoṭitānāṃ ca tataḥ śabdo mahānabhūt ||
- 6.78.17
प्रभ्रष्टो ऽथ करात्तस्य प्रतोदः सारथेस्तदा।पपात सहसा चैव ध्वजस्तस्य च रक्षसः॥
prabhraṣṭo 'tha karāttasya pratodaḥ sārathestadā |papāta sahasā caiva dhvajastasya ca rakṣasaḥ ||
- 6.78.18
तस्य ते रथयुक्ताश्च हया विक्रमवर्जिताः।चरणैराकुलैर्गत्वा दीनाः सास्रमुखा ययुः॥
tasya te rathayuktāśca hayā vikramavarjitāḥ |caraṇairākulairgatvā dīnāḥ sāsramukhā yayuḥ ||
- 6.78.19
प्रवाति पवनस्तस्मिन् सपांसुः खरदारुणः।निर्याणे तस्य रौद्रस्य मकराक्षस्य दुर्मतेः॥
pravāti pavanastasmin sapāṃsuḥ kharadāruṇaḥ |niryāṇe tasya raudrasya makarākṣasya durmateḥ ||
- 6.78.20
तानि दृष्ट्वा निमित्तानि राक्षसा वीर्यवत्तमाः।अचिन्त्य निर्गताः सर्वे यत्र तौ रामलक्ष्मणौ॥
tāni dṛṣṭvā nimittāni rākṣasā vīryavattamāḥ |acintya nirgatāḥ sarve yatra tau rāmalakṣmaṇau ||
- 6.78.21
घनगजमहिषाङ्गतुल्यवर्णाः समरमुखेष्वसकृद्गदासिभिन्नाः।अहमहमिति युद्धकौशलास्ते रजनिचराः परितः समुन्नदन्तः॥
ghanagajamahiṣāṅgatulyavarṇāḥ samaramukheṣvasakṛdgadāsibhinnāḥ |ahamahamiti yuddhakauśalāste rajanicarāḥ paritaḥ samunnadantaḥ ||
- 6.78.22
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमद्युद्धकाण्डे अष्टसप्ततितमः सर्गः॥
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmadyuddhakāṇḍe aṣṭasaptatitamaḥ sargaḥ ||