Kanda.Sarga 6.95

तानि तानि सहस्राणि सारोहाणां च वाजिनाम्।रथानां त्वग्निवर्णानां सध्वजानां सहस्रशः॥

tāni tāni sahasrāṇi sārohāṇāṃ ca vājinām |rathānāṃ tvagnivarṇānāṃ sadhvajānāṃ sahasraśaḥ ||

राक्षसानां सहस्राणि गदापरिघयोधिनाम्।काञ्चनध्वजचित्राणां शूराणां कामरूपिणाम्॥

rākṣasānāṃ sahasrāṇi gadāparighayodhinām |kāñcanadhvajacitrāṇāṃ śūrāṇāṃ kāmarūpiṇām ||

निहतानि शरैस्तीक्ष्णैस्तप्तकाञ्चनभूषणैः।रावणेन प्रयुक्तानि रामेणाक्लिष्टकर्मणा॥

nihatāni śaraistīkṣṇaistaptakāñcanabhūṣaṇaiḥ |rāvaṇena prayuktāni rāmeṇākliṣṭakarmaṇā ||

दृष्ट्वा श्रुत्वा च सम्भ्रान्ता हतशेषा निशाचराः।राक्षसीश्च समागम्य दीनाश्चिन्तापरिप्लुताः॥

dṛṣṭvā śrutvā ca sambhrāntā hataśeṣā niśācarāḥ |rākṣasīśca samāgamya dīnāścintāpariplutāḥ ||

विधवा हतपुत्राश्च क्रोशन्त्यो हतबान्धवाः।राक्षस्यः सह सङ्गम्य दुःखार्ताः पर्यदेवयन्॥

vidhavā hataputrāśca krośantyo hatabāndhavāḥ |rākṣasyaḥ saha saṅgamya duḥkhārtāḥ paryadevayan ||

कथं शूर्पणखा वृद्धा कराला निर्णतोदरी।आससाद वने रामं कन्दर्पमिव रूपिणम्।सुकुमारं महासत्त्वं सर्वभूतहिते रतम्॥

kathaṃ śūrpaṇakhā vṛddhā karālā nirṇatodarī |āsasāda vane rāmaṃ kandarpamiva rūpiṇam |sukumāraṃ mahāsattvaṃ sarvabhūtahite ratam ||

तं दृष्ट्वा लोकनिन्द्या सा हीनरूपा प्रकामिता ॥ ६.९५.७ ॥न्दर्पमिव रूपिणम्।कथं सर्वगुणैर्हीना गुणवन्तं महौजसम्।सुमुखं दुर्मुखी रामं कामयामास राक्षसी॥

taṃ dṛṣṭvā lokanindyā sā hīnarūpā prakāmitā || 6.95.7 ||ndarpamiva rūpiṇam |kathaṃ sarvaguṇairhīnā guṇavantaṃ mahaujasam |sumukhaṃ durmukhī rāmaṃ kāmayāmāsa rākṣasī ||

जनस्यास्याल्पभाग्यत्वाद्वलिनी श्वेतमूर्धजा।अकार्यमपहास्यं च सर्वलोकविगर्हितम्॥

janasyāsyālpabhāgyatvādvalinī śvetamūrdhajā |akāryamapahāsyaṃ ca sarvalokavigarhitam ||

राक्षसानां विनाशाय दूषणस्य खरस्य च।चकाराप्रतिरूपा सा राघवस्य प्रधर्षणम्॥

rākṣasānāṃ vināśāya dūṣaṇasya kharasya ca |cakārāpratirūpā sā rāghavasya pradharṣaṇam ||

तन्निमित्तमिदं वैरं रावणेन कृतं महत्।वधाय सीता सा ऽ ऽनीता दशग्रीवेण रक्षसा॥

tannimittamidaṃ vairaṃ rāvaṇena kṛtaṃ mahat |vadhāya sītā sā ' 'nītā daśagrīveṇa rakṣasā ||

न च सीतां दशग्रीवः प्राप्नोति जनकात्मजाम्।बद्धं बलवता वैरमक्षयं राघवेण च॥

na ca sītāṃ daśagrīvaḥ prāpnoti janakātmajām |baddhaṃ balavatā vairamakṣayaṃ rāghaveṇa ca ||

वैदेहीं प्रार्थयानं तं विराधं प्रेक्ष्य राक्षसम्।हतमेकेन रामेण पर्याप्तं तन्निदर्शनम्॥

vaidehīṃ prārthayānaṃ taṃ virādhaṃ prekṣya rākṣasam |hatamekena rāmeṇa paryāptaṃ tannidarśanam ||

चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां भीमकर्मणाम्।निहतानि जनस्थाने शरैरग्निशिखोपमैः॥

caturdaśa sahasrāṇi rakṣasāṃ bhīmakarmaṇām |nihatāni janasthāne śarairagniśikhopamaiḥ ||

खरश्च निहतः सङ्ख्ये दूषणस्त्रिशिरास्तथा।शरैरादित्यसङ्काशैः पर्याप्तं तन्निदर्शनम्॥

kharaśca nihataḥ saṅkhye dūṣaṇastriśirāstathā |śarairādityasaṅkāśaiḥ paryāptaṃ tannidarśanam ||

हतो योजनबाहुश्च कबन्धो रुधिराशनः।क्रोधान्नादं नदन् सो ऽथ पर्याप्तं तन्निदर्शनम्॥

hato yojanabāhuśca kabandho rudhirāśanaḥ |krodhānnādaṃ nadan so 'tha paryāptaṃ tannidarśanam ||

जघान बलिनं रामः सहस्रनयनात्मजम्।वालिनं मेरुसङ्काशं पर्याप्तं तन्निदर्शनम्॥

jaghāna balinaṃ rāmaḥ sahasranayanātmajam |vālinaṃ merusaṅkāśaṃ paryāptaṃ tannidarśanam ||

ऋष्यमूके वसन् शैले दीनो भग्नमनोरथः।सुग्रीवः स्थापितो राज्ये पर्याप्तं तन्निदर्शनम्॥

ṛṣyamūke vasan śaile dīno bhagnamanorathaḥ |sugrīvaḥ sthāpito rājye paryāptaṃ tannidarśanam ||

धर्मार्थसहितं वाक्यं सर्वेषां रक्षसां हितम्।युक्तं विभीषणेनोक्तं मोहात्तस्य न रोचते॥

dharmārthasahitaṃ vākyaṃ sarveṣāṃ rakṣasāṃ hitam |yuktaṃ vibhīṣaṇenoktaṃ mohāttasya na rocate ||

विभीषणवचः कुर्याद्यदि स्म धनदानुजः।श्मशानभूता दुःखार्ता नेयं लङ्का पुरी भवेत्॥

vibhīṣaṇavacaḥ kuryādyadi sma dhanadānujaḥ |śmaśānabhūtā duḥkhārtā neyaṃ laṅkā purī bhavet ||

कुम्भकर्णं हतं श्रुत्वा राघवेण महाबलम्।अतिकायं च दुर्धर्षं लक्ष्मणेन हतं पुनः।प्रियं चेन्द्रजितं पुत्रं रावणो नावबुध्यते॥

kumbhakarṇaṃ hataṃ śrutvā rāghaveṇa mahābalam |atikāyaṃ ca durdharṣaṃ lakṣmaṇena hataṃ punaḥ |priyaṃ cendrajitaṃ putraṃ rāvaṇo nāvabudhyate ||

मम पुत्रो मम भ्राता मम भर्ता रणे हतः।इत्येवं श्रूयते शब्दो राक्षसानां कुले कुले॥

mama putro mama bhrātā mama bhartā raṇe hataḥ |ityevaṃ śrūyate śabdo rākṣasānāṃ kule kule ||

रथाश्चाश्वाश्च नागाश्च हताः शतसहस्रशः।रणे रामेण शूरेण राक्षसाश्च पदातयः॥

rathāścāśvāśca nāgāśca hatāḥ śatasahasraśaḥ |raṇe rāmeṇa śūreṇa rākṣasāśca padātayaḥ ||

रुद्रो वा यदि वा विष्णुर्महेन्द्रो वा शतक्रतुः।हन्ति नो रामरूपेण यदि वा स्वयमन्तकः॥

rudro vā yadi vā viṣṇurmahendro vā śatakratuḥ |hanti no rāmarūpeṇa yadi vā svayamantakaḥ ||

हतप्रवीरा रामेण निराशा जीविते वयम्।अपश्यन्तो भयस्यान्तमनाथा विलपामहे॥

hatapravīrā rāmeṇa nirāśā jīvite vayam |apaśyanto bhayasyāntamanāthā vilapāmahe ||

रामहस्ताद्दशग्रीवः शूरो दत्तमहावरः।इदं भयं महाघोरमुत्पन्नं नावबुध्यते॥

rāmahastāddaśagrīvaḥ śūro dattamahāvaraḥ |idaṃ bhayaṃ mahāghoramutpannaṃ nāvabudhyate ||

न देवा न च गन्धर्वा न पिशाचा न राक्षसाः।उपसृष्टं परित्रातुं शक्ता रामेण संयुगे॥

na devā na ca gandharvā na piśācā na rākṣasāḥ |upasṛṣṭaṃ paritrātuṃ śaktā rāmeṇa saṃyuge ||

उत्पाताश्चापि दृश्यन्ते रावणस्य रणे रणे।कथयिष्यन्ति रामेण रावणस्य निबर्हणम्॥

utpātāścāpi dṛśyante rāvaṇasya raṇe raṇe |kathayiṣyanti rāmeṇa rāvaṇasya nibarhaṇam ||

पितामहेन प्रीतेन देवदानवराक्षसैः।रावणस्याभयं दत्तं मानुषेभ्यो न याचितम्॥

pitāmahena prītena devadānavarākṣasaiḥ |rāvaṇasyābhayaṃ dattaṃ mānuṣebhyo na yācitam ||

तदिदं मानुषं मन्ये प्राप्तं निस्संशयं भयम्।जीवितान्तकरं घोरं रक्षसां रावणस्य च॥

tadidaṃ mānuṣaṃ manye prāptaṃ nissaṃśayaṃ bhayam |jīvitāntakaraṃ ghoraṃ rakṣasāṃ rāvaṇasya ca ||

पीड्यमानास्तु बलिना वरदानेन रक्षसा।दीप्तैस्तपोभिर्विबुधाः पितामहमपूजयन्॥

pīḍyamānāstu balinā varadānena rakṣasā |dīptaistapobhirvibudhāḥ pitāmahamapūjayan ||

देवतानां हितार्थाय महात्मा वै पितामहः।उवाच देवताः सर्वा इदं तुष्टो महद्वचः॥

devatānāṃ hitārthāya mahātmā vai pitāmahaḥ |uvāca devatāḥ sarvā idaṃ tuṣṭo mahadvacaḥ ||

अद्यप्रभृति लोकांस्त्रीन् सर्वे दानवराक्षसाः।भयेन प्रावृता नित्यं विचरिष्यन्ति शाश्वतम्॥

adyaprabhṛti lokāṃstrīn sarve dānavarākṣasāḥ |bhayena prāvṛtā nityaṃ vicariṣyanti śāśvatam ||

दैवतैस्तु समागम्य सर्वैश्चेन्द्रपुरोगमैः।वृषध्वजस्त्रिपुरहा महादेवः प्रसादितः॥

daivataistu samāgamya sarvaiścendrapurogamaiḥ |vṛṣadhvajastripurahā mahādevaḥ prasāditaḥ ||

प्रसन्नस्तु महादेवो देवानेतद्वचो ऽब्रवीत्।उत्पत्स्यति हितार्थं वो नारी रक्षःक्षयावहा॥

prasannastu mahādevo devānetadvaco 'bravīt |utpatsyati hitārthaṃ vo nārī rakṣaḥkṣayāvahā ||

एषा देवैः प्रयुक्ता तु क्षुद्यथा दानवान् पुरा।भक्षयिष्यति नः सीता राक्षसघ्नी सरावणान्॥

eṣā devaiḥ prayuktā tu kṣudyathā dānavān purā |bhakṣayiṣyati naḥ sītā rākṣasaghnī sarāvaṇān ||

रावणस्यापनीतेन दुर्विनीतस्य दुर्मतेः।अयं निष्ठानको घोरः शोकेन समभिप्लुतः॥

rāvaṇasyāpanītena durvinītasya durmateḥ |ayaṃ niṣṭhānako ghoraḥ śokena samabhiplutaḥ ||

तं न पश्यामहे लोके यो नः शरणदो भवेत्।राघवेणोपसृष्टानां कालेनेव युगक्षये॥

taṃ na paśyāmahe loke yo naḥ śaraṇado bhavet |rāghaveṇopasṛṣṭānāṃ kāleneva yugakṣaye ||

नास्ति नः शरणं कश्चिद्भये महति तिष्ठताम्।दवाग्निवेष्टितानां हि करेणूनां यथा वने॥

nāsti naḥ śaraṇaṃ kaścidbhaye mahati tiṣṭhatām |davāgniveṣṭitānāṃ hi kareṇūnāṃ yathā vane ||

प्राप्तकालं कृतं तेन पौलस्त्येन महात्मना।यत एव भयं दृष्टं तमेव शरणं गतः॥

prāptakālaṃ kṛtaṃ tena paulastyena mahātmanā |yata eva bhayaṃ dṛṣṭaṃ tameva śaraṇaṃ gataḥ ||

इतीव सर्वा रजनीचरस्त्रियः परस्परं सम्परिरभ्य बाहुभिः।विषेदुरार्ता भयभारपीडिता विनेदुरुच्चैश्च तदा सुदारुणम्॥

itīva sarvā rajanīcarastriyaḥ parasparaṃ samparirabhya bāhubhiḥ |viṣedurārtā bhayabhārapīḍitā vineduruccaiśca tadā sudāruṇam ||

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमद्युद्धकाण्डे पञ्चनवतितमः सर्गः॥

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmadyuddhakāṇḍe pañcanavatitamaḥ sargaḥ ||