Kanda.Sarga 7.57

तां श्रुत्वा दिव्यसङ्काशां कथामद्भुतदर्शनाम् ।लक्ष्मणः परमप्रीतो राघवं वाक्यमब्रवीत्॥

tāṃ śrutvā divyasaṅkāśāṃ kathāmadbhutadarśanām |lakṣmaṇaḥ paramaprīto rāghavaṃ vākyamabravīt ||

निक्षिप्तदेहौ काकुत्स्थ कथं तौ द्विजपार्थिवौ ।पुनर्देहेन संयोगं जग्मुर्देवसम्मतौ॥

nikṣiptadehau kākutstha kathaṃ tau dvijapārthivau |punardehena saṃyogaṃ jagmurdevasammatau ||

तस्य तद्भाषितं श्रुत्वा रामः सत्यपराक्रमः ।तां कथां कथयामास वसिष्ठस्य महात्मनः॥

tasya tadbhāṣitaṃ śrutvā rāmaḥ satyaparākramaḥ |tāṃ kathāṃ kathayāmāsa vasiṣṭhasya mahātmanaḥ ||

यस्तु कुम्भो रघुश्रेष्ठ तेजःपूर्णो महात्मनोः ।तस्मिंस्तेजोमयौ विप्रौ सम्भूतावृषिसत्तमौ॥

yastu kumbho raghuśreṣṭha tejaḥpūrṇo mahātmanoḥ |tasmiṃstejomayau viprau sambhūtāvṛṣisattamau ||

पूर्वं समभवत्तत्र ह्यगस्त्यो भगवानृषिः ।नाहं सुतस्तवेत्युक्त्वा मित्रं तस्मादपाक्रमत्॥

pūrvaṃ samabhavattatra hyagastyo bhagavānṛṣiḥ |nāhaṃ sutastavetyuktvā mitraṃ tasmādapākramat ||

तद्धि तेजस्तु मित्रस्य उर्वस्याः पूर्वमाहितम् ।तस्मिन्समभवत्कुम्भे तत्तेजो यत्र वारुणम्॥

taddhi tejastu mitrasya urvasyāḥ pūrvamāhitam |tasminsamabhavatkumbhe tattejo yatra vāruṇam ||

कस्यचित्त्वथ कालस्य मित्रावरुणसम्भवः ।वसिष्ठस्तेजसा युक्तो जज्ञे इक्ष्वाकुदैवतम्॥

kasyacittvatha kālasya mitrāvaruṇasambhavaḥ |vasiṣṭhastejasā yukto jajñe ikṣvākudaivatam ||

तमिक्ष्वाकुर्महातेजा जातमात्रमनिन्दितम् ।वव्रे पुरोधसं सौम्य वंशस्यास्य भवाय नः॥

tamikṣvākurmahātejā jātamātramaninditam |vavre purodhasaṃ saumya vaṃśasyāsya bhavāya naḥ ||

एवं त्वपूर्वदेहस्य वसिष्ठस्य महात्मनः ।कथितो निर्गमः सौम्य निमेः शृणु यथा ऽभवत्॥

evaṃ tvapūrvadehasya vasiṣṭhasya mahātmanaḥ |kathito nirgamaḥ saumya nimeḥ śṛṇu yathā 'bhavat ||

दृष्ट्वा विदेहं राजानमृषयः सर्व एव ते ।तं च ते योजयामासुर्यागदीक्षां मनीषिणः॥

dṛṣṭvā videhaṃ rājānamṛṣayaḥ sarva eva te |taṃ ca te yojayāmāsuryāgadīkṣāṃ manīṣiṇaḥ ||

तं च देहं नरेन्द्रस्य रक्षन्ति स्म द्विजोत्तमाः ।गन्धैर्माल्यैश्च वस्त्रैश्च पौरभृत्यसमन्विताः॥

taṃ ca dehaṃ narendrasya rakṣanti sma dvijottamāḥ |gandhairmālyaiśca vastraiśca paurabhṛtyasamanvitāḥ ||

ततो यज्ञे समाप्ते तु भृगुस्तत्रेदमब्रवीत् ।आनयिष्यामि ते चेतस्तुष्टो ऽस्मि तव पार्थिव॥

tato yajñe samāpte tu bhṛgustatredamabravīt |ānayiṣyāmi te cetastuṣṭo 'smi tava pārthiva ||

सुप्रीताश्च सुराः सर्वे निमेश्चेतस्तथाब्रुवन् ।वरं वरय राजर्षे क्व ते चेतो निरूप्यताम्॥

suprītāśca surāḥ sarve nimeścetastathābruvan |varaṃ varaya rājarṣe kva te ceto nirūpyatām ||

एवमुक्तः सुरैः सर्वैर्निमेश्चेतस्तदाब्रवीत् ।नेत्रेषु सर्वभूतानां वसेयं सुरसत्तमाः॥

evamuktaḥ suraiḥ sarvairnimeścetastadābravīt |netreṣu sarvabhūtānāṃ vaseyaṃ surasattamāḥ ||

बाढमित्येव विबुधा निमेश्चेतस्तदा ऽब्रुवन् ।नेत्रेषु सर्वभूतानां वायुभूतश्चरिष्यसि॥

bāḍhamityeva vibudhā nimeścetastadā 'bruvan |netreṣu sarvabhūtānāṃ vāyubhūtaścariṣyasi ||

त्वत्कृते च निमिष्यन्ति चक्षूंषि पृथिवीपते ।वायुभूतेन चरता विश्रमार्थं मुहुर्मुहुः॥

tvatkṛte ca nimiṣyanti cakṣūṃṣi pṛthivīpate |vāyubhūtena caratā viśramārthaṃ muhurmuhuḥ ||

एवमुक्त्वा तु विबुधाः सर्वे जग्मुर्यथागतम् ।ऋषयो ऽपि महात्मानो निमेर्देहं समाहरन्॥

evamuktvā tu vibudhāḥ sarve jagmuryathāgatam |ṛṣayo 'pi mahātmāno nimerdehaṃ samāharan ||

अरणिं तत्र निक्षिप्य मथनं चक्रुरोजसा ।मन्त्रहोमैर्महात्मानः पुत्रहेतोर्निमेस्तदा॥

araṇiṃ tatra nikṣipya mathanaṃ cakrurojasā |mantrahomairmahātmānaḥ putrahetornimestadā ||

अरण्यां मथ्यामानायां प्रादुर्भूतो महातपाः ।मथनान्मिथिरित्याहुर्जननाज्जनको ऽभवत् ।यस्माद्विदेहात्सम्भूतो वैदेहस्तु ततः स्मृतः॥

araṇyāṃ mathyāmānāyāṃ prādurbhūto mahātapāḥ |mathanānmithirityāhurjananājjanako 'bhavat |yasmādvidehātsambhūto vaidehastu tataḥ smṛtaḥ ||

एवं विदेहराजश्च जनकः पूर्वको ऽभवत् ।मिथिर्नाम महातेजास्तेनायं मैथिलो ऽभवत्॥

evaṃ videharājaśca janakaḥ pūrvako 'bhavat |mithirnāma mahātejāstenāyaṃ maithilo 'bhavat ||