Valmiki Ramayana · 18 verses
Read this chapter as a bookतयोः संवदतोरेवं रामलक्ष्मणयोस्तदा ।वासन्तिकी निशा प्राप्ता न शीता न च घर्मदा॥
tayoḥ saṃvadatorevaṃ rāmalakṣmaṇayostadā |vāsantikī niśā prāptā na śītā na ca gharmadā ||
ततः प्रभाते विमले कृतपौर्वाह्णिकक्रियः ।अभिचक्राम काकुत्स्थो दर्शनं पौरकार्यवित्॥
tataḥ prabhāte vimale kṛtapaurvāhṇikakriyaḥ |abhicakrāma kākutstho darśanaṃ paurakāryavit ||
ततः सुमन्त्रस्त्वागम्य राघवं वाक्यमब्रवीत् ।एते प्रतिहता राजन्द्वारि तिष्ठन्ति तापसाः॥
tataḥ sumantrastvāgamya rāghavaṃ vākyamabravīt |ete pratihatā rājandvāri tiṣṭhanti tāpasāḥ ||
भार्गवच्यवनं चैव पुरस्कृत्य महर्षयः ।दर्शनं ते महाराज्ञश्चोदयन्ति कृतत्वराः ।प्रीयमाणा नरव्याघ्र यमुनातीरवासिनः॥
bhārgavacyavanaṃ caiva puraskṛtya maharṣayaḥ |darśanaṃ te mahārājñaścodayanti kṛtatvarāḥ |prīyamāṇā naravyāghra yamunātīravāsinaḥ ||
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रामः प्रोवाच धर्मवित् ।प्रवेश्यन्तां महाभागा भार्गवप्रमुखा द्विजाः॥
tasya tadvacanaṃ śrutvā rāmaḥ provāca dharmavit |praveśyantāṃ mahābhāgā bhārgavapramukhā dvijāḥ ||
राज्ञस्त्वाज्ञां पुरस्कृत्य द्वाःस्थो मूर्ध्नि कृताञ्जलिः ।प्रवेशयामास तदा तापसान्सुदुरासदान्॥
rājñastvājñāṃ puraskṛtya dvāḥstho mūrdhni kṛtāñjaliḥ |praveśayāmāsa tadā tāpasānsudurāsadān ||
शतं समधिकं तत्र दीप्यमानं स्वतेजसा ।प्रविष्टं राजभवनं तापसानां महात्मनाम्॥
śataṃ samadhikaṃ tatra dīpyamānaṃ svatejasā |praviṣṭaṃ rājabhavanaṃ tāpasānāṃ mahātmanām ||
ते द्विजाः पूर्णकलशैः सर्वतीर्थाम्बुसत्कृतैः ।गृहीत्वा फलमूलं च रामस्याभ्याहरन्बहु॥
te dvijāḥ pūrṇakalaśaiḥ sarvatīrthāmbusatkṛtaiḥ |gṛhītvā phalamūlaṃ ca rāmasyābhyāharanbahu ||
प्रतिगृह्य तु तत्सर्वं रामः प्रीतिपुरस्कृतः ।तीर्थोदकानि सर्वाणि फलानि विविधानि च॥
pratigṛhya tu tatsarvaṃ rāmaḥ prītipuraskṛtaḥ |tīrthodakāni sarvāṇi phalāni vividhāni ca ||
उवाच च महाबाहुः सर्वानेव महामुनीन् ।इमान्यासनमुख्यानि यथार्हमुपविश्यताम्॥
uvāca ca mahābāhuḥ sarvāneva mahāmunīn |imānyāsanamukhyāni yathārhamupaviśyatām ||
रामस्य भाषितं श्रुत्वा सर्व एव महर्षयः ।बृसीषु रुचिराख्यासु निषेदुः काञ्चनीषु ते॥
rāmasya bhāṣitaṃ śrutvā sarva eva maharṣayaḥ |bṛsīṣu rucirākhyāsu niṣeduḥ kāñcanīṣu te ||
उपविष्टानृषींस्तत्र दृष्ट्वा परपुरञ्जयः ।प्रयतः प्राञ्जलिर्भूत्वा राघवो वाक्यमब्रवीत्॥
upaviṣṭānṛṣīṃstatra dṛṣṭvā parapurañjayaḥ |prayataḥ prāñjalirbhūtvā rāghavo vākyamabravīt ||
किमागमनकार्यं वः किं करोमि समाहितः ।आज्ञाप्यो ऽहं महर्षीणां सर्वकामकरः सुखम्॥
kimāgamanakāryaṃ vaḥ kiṃ karomi samāhitaḥ |ājñāpyo 'haṃ maharṣīṇāṃ sarvakāmakaraḥ sukham ||
इदं राज्यं च सकलं जीवितं च हृदि स्थितम् ।सर्वमेतद्द्विदार्थं मे सत्यमेतद्ब्रवीमि वः॥
idaṃ rājyaṃ ca sakalaṃ jīvitaṃ ca hṛdi sthitam |sarvametaddvidārthaṃ me satyametadbravīmi vaḥ ||
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा साधुकारो महानभूत् ।ऋषीणामुग्रतपसां यमुनातीरवासिनाम्॥
tasya tadvacanaṃ śrutvā sādhukāro mahānabhūt |ṛṣīṇāmugratapasāṃ yamunātīravāsinām ||
ऊचुश्च ते महात्मानो हर्षेण महता वृताः ।उपपन्नं नरश्रेष्ठ तवैव भुवि नान्यतः॥
ūcuśca te mahātmāno harṣeṇa mahatā vṛtāḥ |upapannaṃ naraśreṣṭha tavaiva bhuvi nānyataḥ ||
बहवः पार्थिवा राजन्नतिक्रान्ता महाबलाः ।कार्यस्य गौरवं मत्वा प्रतिज्ञां नाभ्यरोचयन्॥
bahavaḥ pārthivā rājannatikrāntā mahābalāḥ |kāryasya gauravaṃ matvā pratijñāṃ nābhyarocayan ||
त्वया पुनर्ब्राह्मणगौरवादियं कृता प्रतिज्ञा ह्यनवेक्ष्य कारणम् ।ततश्च कर्ता ह्यसि नात्र संशयो महाभयात्ऺत्रातुमृषींस्त्वमर्हसि॥
tvayā punarbrāhmaṇagauravādiyaṃ kṛtā pratijñā hyanavekṣya kāraṇam |tataśca kartā hyasi nātra saṃśayo mahābhayātऺtrātumṛṣīṃstvamarhasi ||