Kanda.Sarga 1.52

तम् दृष्ट्वा परम प्रीतो विश्वामित्रो महाबलः ।प्रणतो विनयात् वीरो वसिष्ठम् जपताम् वरम्॥

tam dṛṣṭvā parama prīto viśvāmitro mahābalaḥ |praṇato vinayāt vīro vasiṣṭham japatām varam ||

स्वागतम् तव च इति उक्तो वसिष्ठेन महात्मना ।आसनम् च अस्य भगवान् वसिष्ठो व्यादिदेश ह॥

svāgatam tava ca iti ukto vasiṣṭhena mahātmanā |āsanam ca asya bhagavān vasiṣṭho vyādideśa ha ||

उपविष्टाय च तदा विश्वामित्राय धीमते ।यथा न्यायम् मुनि वरः फल मूलम् उपाहरत्॥

upaviṣṭāya ca tadā viśvāmitrāya dhīmate |yathā nyāyam muni varaḥ phala mūlam upāharat ||

प्रतिगृह्य तु ताम् पूजाम् वसिष्ठात् राज सत्तमः ।तपो अग्नि होत्र शिष्येषु कुशलम् पर्यपृच्छत॥

pratigṛhya tu tām pūjām vasiṣṭhāt rāja sattamaḥ |tapo agni hotra śiṣyeṣu kuśalam paryapṛcchata ||

विश्वामित्रो महातेजा वनस्पति गणे तथा ।सर्वत्र कुशलम् च आह वसिष्ठो राज सत्तमम्॥

viśvāmitro mahātejā vanaspati gaṇe tathā |sarvatra kuśalam ca āha vasiṣṭho rāja sattamam ||

सुख उपविष्टम् राजानम् विश्वामित्रम् महातपाः ।पप्रच्छ जपताम् श्रेष्ठो वसिष्ठो ब्रह्मणः सुतः॥

sukha upaviṣṭam rājānam viśvāmitram mahātapāḥ |papraccha japatām śreṣṭho vasiṣṭho brahmaṇaḥ sutaḥ ||

कच्चित् ते कुशलम् राजन् कच्चित् धर्मेण रंजयन् ।प्रजाः पालयसे राजन् राज वृत्तेन धार्मिक॥

kaccit te kuśalam rājan kaccit dharmeṇa raṃjayan |prajāḥ pālayase rājan rāja vṛttena dhārmika ||

कच्चित् ते सुभृता भृत्याः कच्चित् तिष्ठन्ति शासने ।कच्चित् ते विजिताः सर्वे रिपवो रिपु सूदन॥

kaccit te subhṛtā bhṛtyāḥ kaccit tiṣṭhanti śāsane |kaccit te vijitāḥ sarve ripavo ripu sūdana ||

कच्चित् बले च कोशे च मित्रेषु च परंतप ।कुशलम् ते नर व्याघ्र पुत्र पौत्रे तथा अनघ॥

kaccit bale ca kośe ca mitreṣu ca paraṃtapa |kuśalam te nara vyāghra putra pautre tathā anagha ||

सर्वत्र कुशलम् राजा वसिष्ठम् प्रत्युदाहरत् ।विश्वामित्रो महातेजा वसिष्ठम् विनय अन्वितम्॥

sarvatra kuśalam rājā vasiṣṭham pratyudāharat |viśvāmitro mahātejā vasiṣṭham vinaya anvitam ||

कृत्वा तौ सुचिरम् कालम् धर्मिष्ठौ ताः कथाः तदा ।मुदा परमया युक्तौ प्रीयेताम् तौ परस्परम्॥

kṛtvā tau suciram kālam dharmiṣṭhau tāḥ kathāḥ tadā |mudā paramayā yuktau prīyetām tau parasparam ||

ततो वसिष्ठो भगवान् कथा अन्ते रघुनंदन ।विश्वामित्रम् इदम् वाक्यम् उवाच प्रहसन् इव॥

tato vasiṣṭho bhagavān kathā ante raghunaṃdana |viśvāmitram idam vākyam uvāca prahasan iva ||

आतिथ्यम् कर्तुम् इच्छामि बलस्य अस्य महाबल ।तव च एव अप्रमेयस्य यथा अर्हम् संप्रतीच्छ मे॥

ātithyam kartum icchāmi balasya asya mahābala |tava ca eva aprameyasya yathā arham saṃpratīccha me ||

सत्क्रियाम् तु भवान् एताम् प्रतीच्छतु मया कृताम् ।राजन् त्वम् अतिथि श्रेष्ठः पूजनीयः प्रयत्नतः॥

satkriyām tu bhavān etām pratīcchatu mayā kṛtām |rājan tvam atithi śreṣṭhaḥ pūjanīyaḥ prayatnataḥ ||

एवम् उक्तो वसिष्ठेन विश्वामित्रो महामतिः ।कृतम् इति अब्रवीत् राजा पूजा वाक्येन मे त्वया॥

evam ukto vasiṣṭhena viśvāmitro mahāmatiḥ |kṛtam iti abravīt rājā pūjā vākyena me tvayā ||

फल मूलेन भगवन् विद्यते यत् तव आश्रमे ।पाद्येन आचमनीयेन भगवद् दर्शनेन च॥

phala mūlena bhagavan vidyate yat tava āśrame |pādyena ācamanīyena bhagavad darśanena ca ||

सर्वथा च महाप्राज्ञ पूजा अर्हेण सुपूजितः ।नमस्ते अस्तु गमिष्यामि मैत्रेण ईक्षस्व चक्षुषा॥

sarvathā ca mahāprājña pūjā arheṇa supūjitaḥ |namaste astu gamiṣyāmi maitreṇa īkṣasva cakṣuṣā ||

एवम् ब्रुवन्तम् राजानम् वसिष्ठः पुनः एव हि ।न्यमंत्रयत धर्मात्मा पुनः पुनः उदार धीः॥

evam bruvantam rājānam vasiṣṭhaḥ punaḥ eva hi |nyamaṃtrayata dharmātmā punaḥ punaḥ udāra dhīḥ ||

बाढम् इति एव गाधेयो वसिष्ठम् प्रत्युवाच ह ।यथा प्रियम् भगवतः तथा अस्तु मुनि सत्तम॥

bāḍham iti eva gādheyo vasiṣṭham pratyuvāca ha |yathā priyam bhagavataḥ tathā astu muni sattama ||

एवम् उक्तः तथा तेन वसिष्ठो जपताम् वरः ।आजुहाव ततः प्रीतः कल्माषीम् धूत कल्मषः॥

evam uktaḥ tathā tena vasiṣṭho japatām varaḥ |ājuhāva tataḥ prītaḥ kalmāṣīm dhūta kalmaṣaḥ ||

एहि एहि शबले क्षिप्रम् शृणु च अपि वचो मम ।सबलस्य अस्य राजर्षेः कर्तुम् व्यवसितो अस्मि अहम् ।भोजनेन महा अर्हेण सत्कारम् संविधत्स्व मे॥

ehi ehi śabale kṣipram śṛṇu ca api vaco mama |sabalasya asya rājarṣeḥ kartum vyavasito asmi aham |bhojanena mahā arheṇa satkāram saṃvidhatsva me ||

यस्य यस्य यथा कामम् षड् रसेषु अभिपूजितम् ।तत् सर्वम् काम धुक् दिव्ये अभिवर्ष कृते मम॥

yasya yasya yathā kāmam ṣaḍ raseṣu abhipūjitam |tat sarvam kāma dhuk divye abhivarṣa kṛte mama ||

रसेन अन्नेन पानेन लेह्य चोष्येण संयुतम् ।अन्नानाम् निचयम् सर्वम् सृजस्व शबले त्वर॥

rasena annena pānena lehya coṣyeṇa saṃyutam |annānām nicayam sarvam sṛjasva śabale tvara ||