Loading
Valmiki Ramayana · 27 verses
Read this chapter as a bookदीर्घकालोषितस्तस्मिन् गिरौ गिरिवनप्रिय: ।वैदेह्या: प्रियमाकांक्षन् स्वं च चित्तं विलोभयन्॥
dīrghakāloṣitastasmin girau girivanapriya: |vaidehyā: priyamākāṃkṣan svaṃ ca cittaṃ vilobhayan ||
अथ दाशरथिश्चित्रं चित्रकूटमदर्शयत् ।भार्य्याममरसङ्काश: शचीमिव पुरन्दर:॥
atha dāśarathiścitraṃ citrakūṭamadarśayat |bhāryyāmamarasaṅkāśa: śacīmiva purandara: ||
न राज्याद्भ्रंशनं भद्रे न सुहृद्भिर्विनाभव: ।मनो मे बाधते दृष्ट्वा रमणीयमिमं गिरिम्॥
na rājyādbhraṃśanaṃ bhadre na suhṛdbhirvinābhava: |mano me bādhate dṛṣṭvā ramaṇīyamimaṃ girim ||
पश्येममचलं भद्रे नानाद्विजगणायुतम् ।शिखरै: खमिवोद्विद्धैर्द्धातुमद्भिर्विभूषितम्॥
paśyemamacalaṃ bhadre nānādvijagaṇāyutam |śikharai: khamivodviddhairddhātumadbhirvibhūṣitam ||
केचिद्रजतसङ्काशा: केचित् क्षतजसन्निभा: ।पीतमाञ्जिष्ठवर्णाश्च केचिन्मणिवरप्रभा:॥
kecidrajatasaṅkāśā: kecit kṣatajasannibhā: |pītamāñjiṣṭhavarṇāśca kecinmaṇivaraprabhā: ||
पुष्पार्ककेतकाभाश्च केचिज्ज्योतीरसप्रभा: ।विराजन्ते ऽचलेन्द्रस्य देशा धातुविभूषिता:॥
puṣpārkaketakābhāśca kecijjyotīrasaprabhā: |virājante 'calendrasya deśā dhātuvibhūṣitā: ||
नानामृगगणद्वीपितरक्ष्वृक्षगणैर्वृत: ।अदुष्टैर्भात्ययं शैलो बहुपक्षिसमायुत:॥
nānāmṛgagaṇadvīpitarakṣvṛkṣagaṇairvṛta: |aduṣṭairbhātyayaṃ śailo bahupakṣisamāyuta: ||
आम्रजम्ब्वसनैर्लोध्रै: प्रियालै: पनसैर्धवै: ।अङ्कोलैर्भव्यतिनिशैर्बिल्वतिन्दुकवेणुभि:॥
āmrajambvasanairlodhrai: priyālai: panasairdhavai: |aṅkolairbhavyatiniśairbilvatindukaveṇubhi: ||
काश्मर्यरिष्टवरुणैर्मधूकैस्तिलकैस्तथा ।बदर्य्यामलकैर्नीपैर्वेत्रधन्वनबीजकै:॥
kāśmaryariṣṭavaruṇairmadhūkaistilakaistathā |badaryyāmalakairnīpairvetradhanvanabījakai: ||
पुष्पवद्भि: फलोपेतैश्छायावद्भिर्मनोरमै: ।एवमादिभिराकीर्ण: श्रियं पुष्यत्ययं गिरि:॥
puṣpavadbhi: phalopetaiśchāyāvadbhirmanoramai: |evamādibhirākīrṇa: śriyaṃ puṣyatyayaṃ giri: ||
शैलप्रस्थेषु रम्येषु पश्येमान् रोमहर्षणान् ।किन्नरान् द्वन्द्वशो भद्रे रममाणान् मनस्विन:॥
śailaprastheṣu ramyeṣu paśyemān romaharṣaṇān |kinnarān dvandvaśo bhadre ramamāṇān manasvina: ||
शाखावसक्तान् खङ्गांश्च प्रवराण्यम्बराणि च ।पश्च विद्याधरस्त्रीणां क्रीडोद्देशान् मनोरमान्॥
śākhāvasaktān khaṅgāṃśca pravarāṇyambarāṇi ca |paśca vidyādharastrīṇāṃ krīḍoddeśān manoramān ||
जलप्रपातैरुद्भेदैर्निष्यन्दैश्च क्वचित् क्वचित् ।स्रवद्भिर्भात्ययं शैल: स्रवन्मद इव द्विप:॥
jalaprapātairudbhedairniṣyandaiśca kvacit kvacit |sravadbhirbhātyayaṃ śaila: sravanmada iva dvipa: ||
गुहासमीरणो गन्धान् नानापुष्पभवान् वहन् ।घ्राणतर्प्पणमभ्येत्य कं नरं न प्रहर्षयेत्॥
guhāsamīraṇo gandhān nānāpuṣpabhavān vahan |ghrāṇatarppaṇamabhyetya kaṃ naraṃ na praharṣayet ||
यदीह शरदो ऽनेकास्त्वया सार्द्धमनिन्दिते ।लक्ष्मणेन च वत्स्यामि न मां शोक: प्रधक्ष्यति॥
yadīha śarado 'nekāstvayā sārddhamanindite |lakṣmaṇena ca vatsyāmi na māṃ śoka: pradhakṣyati ||
बहुपुष्पफले रम्ये नानाद्विजगणायुते ।विचित्रशिखरे ह्यस्मिन् रतवानस्मि भामिनि॥
bahupuṣpaphale ramye nānādvijagaṇāyute |vicitraśikhare hyasmin ratavānasmi bhāmini ||
अनेन वनवासेन मया प्राप्तं फलद्वयम् ।पितुश्चानृणता धर्मे भरतस्य प्रियं तथा॥
anena vanavāsena mayā prāptaṃ phaladvayam |pituścānṛṇatā dharme bharatasya priyaṃ tathā ||
वैदेहि रमसे कच्चिच्चित्रकूटे मया सह ।पश्यन्ती विविधान् भावान् मनोवाक्कायसंयतान्॥
vaidehi ramase kacciccitrakūṭe mayā saha |paśyantī vividhān bhāvān manovākkāyasaṃyatān ||
इदमेवामृतं प्राहू राज्ञि राजर्षय: परे ।वनवासं भवार्थाय प्रेत्य मे प्रपितामहा:॥
idamevāmṛtaṃ prāhū rājñi rājarṣaya: pare |vanavāsaṃ bhavārthāya pretya me prapitāmahā: ||
शिला: शैलस्य शोभन्ते विशाला: शतशो ऽभित: ।बहुला बहुलैर्वर्णैर्नीलपीतसितारुणै:॥
śilā: śailasya śobhante viśālā: śataśo 'bhita: |bahulā bahulairvarṇairnīlapītasitāruṇai: ||
निशि भान्त्यचलेन्द्रस्य हुताशनशिखा इव ।ओषध्य: स्वप्रभालक्ष्या भ्राजमाना: सहस्रश:॥
niśi bhāntyacalendrasya hutāśanaśikhā iva |oṣadhya: svaprabhālakṣyā bhrājamānā: sahasraśa: ||
केचित् क्षयनिभा देशा: केचिदुद्यानसन्निभा: ।केचिदेकशिला भान्ति पर्वतस्यास्य भामिनि॥
kecit kṣayanibhā deśā: kecidudyānasannibhā: |kecidekaśilā bhānti parvatasyāsya bhāmini ||
भित्त्वेव वसुधां भाति चित्रकूट: समुत्थित: ।चित्रकूटस्य कूटो ऽसौ दृश्यते सर्वत: शुभ:॥
bhittveva vasudhāṃ bhāti citrakūṭa: samutthita: |citrakūṭasya kūṭo 'sau dṛśyate sarvata: śubha: ||
कुष्ठपुन्नागस्ऺथगरभूर्जपत्रोत्तरच्छदान् ।कामिनां स्वास्तरान् पश्य कुशेशयदलायुतान्॥
kuṣṭhapunnāgasऺthagarabhūrjapatrottaracchadān |kāmināṃ svāstarān paśya kuśeśayadalāyutān ||
मृदिताश्चापविद्धाश्च दृश्यन्ते कमलस्रज: ।कामिभिर्वनिते पश्य फलानि विविधानि च॥
mṛditāścāpaviddhāśca dṛśyante kamalasraja: |kāmibhirvanite paśya phalāni vividhāni ca ||
वस्वौकसारां नलिनीमत्येतीवोत्तरान् कुरून् ।पर्वतश्चित्रकूटो ऽसौ बहुमूलफलोदक:॥
vasvaukasārāṃ nalinīmatyetīvottarān kurūn |parvataścitrakūṭo 'sau bahumūlaphalodaka: ||
इमं तु कालं वनिते विजह्रिवांस्त्वया च सीते सह लक्ष्मणेन च ।रतिं प्रपत्स्ये कुलधर्मवर्द्धनीं सतां पथि स्वैर्नियमै: परै: स्थित:॥
imaṃ tu kālaṃ vanite vijahrivāṃstvayā ca sīte saha lakṣmaṇena ca |ratiṃ prapatsye kuladharmavarddhanīṃ satāṃ pathi svairniyamai: parai: sthita: ||