Kanda.Sarga 4.14

सर्वे ते त्वरितम् गत्वा किष्किन्धाम् वालिनः पालिताम् ।वृक्षैर् आत्मानम् आवृत्य व्यतिष्ठन् गहने वने॥

sarve te tvaritam gatvā kiṣkindhām vālinaḥ pālitām |vṛkṣair ātmānam āvṛtya vyatiṣṭhan gahane vane ||

विसार्य सर्वतो दृष्टिम् कानने कानन प्रियः ।सुग्रीवो विपुल ग्रीवः क्रोधम् आहारयद् भृशम्॥

visārya sarvato dṛṣṭim kānane kānana priyaḥ |sugrīvo vipula grīvaḥ krodham āhārayad bhṛśam ||

ततः तु निनदम् घोरम् कृत्वा युद्धाय च आह्वयत् ।परिवारैः परिवृतो नादैर् भिन्दन् इव अंबरम्॥

tataḥ tu ninadam ghoram kṛtvā yuddhāya ca āhvayat |parivāraiḥ parivṛto nādair bhindan iva aṃbaram ||

गर्जन् इव महामेघो वायु वेग पुरस्सरः ।अथ बालार्क सदृशो दृप्त सिम्ह गतिः ततः॥

garjan iva mahāmegho vāyu vega purassaraḥ |atha bālārka sadṛśo dṛpta simha gatiḥ tataḥ ||

दृष्ट्वा रामम् क्रिया दक्षम् सुग्रीवो वाक्यम् अब्रवीत् ।हरि वागुरया व्याप्तम् तप्त कांचन तोरणाम्॥

dṛṣṭvā rāmam kriyā dakṣam sugrīvo vākyam abravīt |hari vāgurayā vyāptam tapta kāṃcana toraṇām ||

प्राप्ताः स्म ध्वज यंत्र आढ्याम् किष्किन्धाम् वालिनः पुरीम् ।प्रतिज्ञा या कृता वीर त्वया वालि वधे पुरा॥

prāptāḥ sma dhvaja yaṃtra āḍhyām kiṣkindhām vālinaḥ purīm |pratijñā yā kṛtā vīra tvayā vāli vadhe purā ||

सफलाम् कुरु ताम् क्षिप्रम् लताम् काल इव आगतः ।एवम् उक्तः तु धर्मात्मा सुग्रीवेण स राघवः॥

saphalām kuru tām kṣipram latām kāla iva āgataḥ |evam uktaḥ tu dharmātmā sugrīveṇa sa rāghavaḥ ||

तम् एव उवाच वचनम् सुग्रीवम् शत्रु सूदनः ।कृत अभिज्ञान चिह्नः त्वम् अनया गज साह्वया॥

tam eva uvāca vacanam sugrīvam śatru sūdanaḥ |kṛta abhijñāna cihnaḥ tvam anayā gaja sāhvayā ||

लक्ष्मणेन समुत्पाट्य एषा कण्ठे कृता तव ।सोभासे अपि अधिकम् वीर लतया कण्ठसक्तया॥

lakṣmaṇena samutpāṭya eṣā kaṇṭhe kṛtā tava |sobhāse api adhikam vīra latayā kaṇṭhasaktayā ||

विपरीत इव आकाशे सूर्यो नक्षत्र मालया ।अद्य वालि समुत्थम् ते भयम् वैरम् च वानर॥

viparīta iva ākāśe sūryo nakṣatra mālayā |adya vāli samuttham te bhayam vairam ca vānara ||

एकेन अहम् प्रमोक्ष्यामि बाण मोक्षेण संयुगे ।मम दर्शय सुग्रीव वैरिणम् भ्रातृ रूपिणम्॥

ekena aham pramokṣyāmi bāṇa mokṣeṇa saṃyuge |mama darśaya sugrīva vairiṇam bhrātṛ rūpiṇam ||

वाली विनिहतो यावद् वने पांसुषु चेष्टते ।यदि दृष्टि पथम् प्राप्तो जीवन् स विनिवर्तते॥

vālī vinihato yāvad vane pāṃsuṣu ceṣṭate |yadi dṛṣṭi patham prāpto jīvan sa vinivartate ||

ततो दोषेण मा गच्छेत् सद्यो गर्हेच्च माम् भवान् ।प्रत्यक्षम् सप्त ते साला मया बाणेन दारिताः॥

tato doṣeṇa mā gacchet sadyo garhecca mām bhavān |pratyakṣam sapta te sālā mayā bāṇena dāritāḥ ||

ततो वेत्सि बलेन अद्य वालिनम् निहतम् मया ।अनृतम् न उक्त पूर्वम् मे चिरम् कृच्छ्रे अपि तिष्ठता॥

tato vetsi balena adya vālinam nihatam mayā |anṛtam na ukta pūrvam me ciram kṛcchre api tiṣṭhatā ||

धर्म लोभ परीतेन न च वक्ष्ये कथंचन ।सफलाम् च करिष्यामि प्रतिज्ञाम् जहि संभ्रमम्॥

dharma lobha parītena na ca vakṣye kathaṃcana |saphalām ca kariṣyāmi pratijñām jahi saṃbhramam ||

प्रसूतम् कलमक्षेत्रे वर्षेण इव शतक्रतुः ।तद् आह्वान निमित्तम् च वालिनो हेममालिनः॥

prasūtam kalamakṣetre varṣeṇa iva śatakratuḥ |tad āhvāna nimittam ca vālino hemamālinaḥ ||

सुग्रीव कुरु तम् शब्दम् निष्पतेद् येन वानरः ।जितकाशी जयश्लाघी त्वया च अधर्षितः पुरात्॥

sugrīva kuru tam śabdam niṣpated yena vānaraḥ |jitakāśī jayaślāghī tvayā ca adharṣitaḥ purāt ||

निष्पतिष्यति असंगेन वाली स प्रियसम्युगः ।रिपूणाम् धर्षितम् श्रुत्वा मर्षयन्ति न संयुगे॥

niṣpatiṣyati asaṃgena vālī sa priyasamyugaḥ |ripūṇām dharṣitam śrutvā marṣayanti na saṃyuge ||

जानन्तः तु स्वकम् वीर्यम् स्त्री समक्षम् विशेषतः ।स तु राम वचः श्रुत्वा सुग्रीवो हेमपिंगलः॥

jānantaḥ tu svakam vīryam strī samakṣam viśeṣataḥ |sa tu rāma vacaḥ śrutvā sugrīvo hemapiṃgalaḥ ||

ननर्द क्रूर नादेन विनिर्भिन्दन् इव अम्बरम् ।तत्र शब्देन वित्रस्ता गावो यान्ति हतप्रभाः॥

nanarda krūra nādena vinirbhindan iva ambaram |tatra śabdena vitrastā gāvo yānti hataprabhāḥ ||

राजदोष परामृष्टाः कुलस्त्रिय इव आकुलाः ।द्रवन्ति च मृगाः शीघ्रम् भग्ना;इव रणे हयाः ।पतन्ति च खगा भूमौ क्षीण पुण्या इव ग्रहाः॥

rājadoṣa parāmṛṣṭāḥ kulastriya iva ākulāḥ |dravanti ca mṛgāḥ śīghram bhagnā;iva raṇe hayāḥ |patanti ca khagā bhūmau kṣīṇa puṇyā iva grahāḥ ||

ततः स जीमूत कृत प्रणादोनादम् हि अमुंचत् त्वरया प्रतीतः ।सूर्यात्मजः शौर्य विवृद्ध तेजाःसरित् पतिर्वा अनिल चंचल ऊर्मिः॥

tataḥ sa jīmūta kṛta praṇādonādam hi amuṃcat tvarayā pratītaḥ |sūryātmajaḥ śaurya vivṛddha tejāḥsarit patirvā anila caṃcala ūrmiḥ ||