Kanda.Sarga 5.59

एतदाख्याय तत्सर्वं हनुमान् मारुतात्मजः ।भूयः समुपचक्राम वचनं वक्तुमुत्तरम्॥

etadākhyāya tatsarvaṃ hanumān mārutātmajaḥ |bhūyaḥ samupacakrāma vacanaṃ vaktumuttaram ||

सफलो राघवोद्योगः सुग्रीवस्य च संभ्रमः ।शीलमासाद्य सीताया मम च प्रवणं मनः॥

saphalo rāghavodyogaḥ sugrīvasya ca saṃbhramaḥ |śīlamāsādya sītāyā mama ca pravaṇaṃ manaḥ ||

तपसा धारयेल्लोकान् क्रुद्धो वा निर्दहेदपि ।सर्वथा ऽतिप्रवृद्धो ऽसौ रावणो राक्षसाधिपः ।तस्य तां स्पृशतो गात्रं तपसा न विनाशितम्॥

tapasā dhārayellokān kruddho vā nirdahedapi |sarvathā 'tipravṛddho 'sau rāvaṇo rākṣasādhipaḥ |tasya tāṃ spṛśato gātraṃ tapasā na vināśitam ||

न तदग्निशिखा कुर्यात् संस्पृष्टा पाणिना सती ।जनकस्यात्मजा कुर्याद्यत् क्रोधकलुषीकृता॥

na tadagniśikhā kuryāt saṃspṛṣṭā pāṇinā satī |janakasyātmajā kuryādyat krodhakaluṣīkṛtā ||

जाम्बवत्प्रमुखान् सर्वाननुज्ञाप्य महाहरीन् ।अस्मिन्नेवंगते कार्ये भवतां च निवेदिते॥

jāmbavatpramukhān sarvānanujñāpya mahāharīn |asminnevaṃgate kārye bhavatāṃ ca nivedite ||

न्याय्यं स्म सह वैदेह्या द्रष्टुं तौ पार्थिवात्मजौ॥

nyāyyaṃ sma saha vaidehyā draṣṭuṃ tau pārthivātmajau ||

अहमेको ऽपि पर्याप्तः सराक्षसगणां पुरीम् ।तां लङ्कां तपसा हन्तुं रावणं च महाबलम्॥

ahameko 'pi paryāptaḥ sarākṣasagaṇāṃ purīm |tāṃ laṅkāṃ tapasā hantuṃ rāvaṇaṃ ca mahābalam ||

किं पुनः सहितो वीरैर्बलवद्भिः कृतात्मभिः ।कृतास्त्रैः प्लवगैः शूरैर्भवद्भिर्विजयैषिभिः॥

kiṃ punaḥ sahito vīrairbalavadbhiḥ kṛtātmabhiḥ |kṛtāstraiḥ plavagaiḥ śūrairbhavadbhirvijayaiṣibhiḥ ||

अहं तु रावणं युद्धे ससैन्यं सपुरस्सरम् ।सहपुत्रं वधिष्यामि सहोदरयुतं युधि॥

ahaṃ tu rāvaṇaṃ yuddhe sasainyaṃ sapurassaram |sahaputraṃ vadhiṣyāmi sahodarayutaṃ yudhi ||

ब्राह्ममैन्द्रं च रौद्रं च वायव्यं वारुणं तथा ।यदि शक्रजितो ऽस्त्राणि दुर्निरीक्षाणि संयुगे॥

brāhmamaindraṃ ca raudraṃ ca vāyavyaṃ vāruṇaṃ tathā |yadi śakrajito 'strāṇi durnirīkṣāṇi saṃyuge ||

तान्यहं विधामिष्यामि निहनिष्यामि राक्षसान् ।भवतामभ्यनुज्ञातो विक्रमो मे रुणाद्धि तम्॥

tānyahaṃ vidhāmiṣyāmi nihaniṣyāmi rākṣasān |bhavatāmabhyanujñāto vikramo me ruṇāddhi tam ||

मया ऽतुला विसृष्टा हि शैलवृष्टिर्निरन्तरा ।देवानपि रणे हन्यात् किं पुनस्तान्निशाचरान्॥

mayā 'tulā visṛṣṭā hi śailavṛṣṭirnirantarā |devānapi raṇe hanyāt kiṃ punastānniśācarān ||

सागरो ऽप्यतियाद्वेलां मन्दरः प्रचलेदपि ।न जाम्बवन्तं समरे कम्पयेदरिवाहिनी॥

sāgaro 'pyatiyādvelāṃ mandaraḥ pracaledapi |na jāmbavantaṃ samare kampayedarivāhinī ||

सर्वराक्षससङ्घानां राक्षसा ये च पूर्वकाः ।अलमेको विनाशाय वीरो वालिसुतः कपिः॥

sarvarākṣasasaṅghānāṃ rākṣasā ye ca pūrvakāḥ |alameko vināśāya vīro vālisutaḥ kapiḥ ||

पनसस्योरुवेगेन नीलस्य च महात्मनः ।मन्दरो ऽप्यवशीर्येत किं पुनर्युधि राक्षसाः॥

panasasyoruvegena nīlasya ca mahātmanaḥ |mandaro 'pyavaśīryeta kiṃ punaryudhi rākṣasāḥ ||

सदेवासुरयक्षेषु गन्धर्वोरगपक्षिषु ।मैन्दस्य प्रतियोद्धारं शंसत द्विविदस्य वा॥

sadevāsurayakṣeṣu gandharvoragapakṣiṣu |maindasya pratiyoddhāraṃ śaṃsata dvividasya vā ||

अश्विपुत्रौ महाभागावेतौ प्लवगसत्तमौ ।एतयोः प्रतियोद्धारं न पश्यामि रणाजिरे॥

aśviputrau mahābhāgāvetau plavagasattamau |etayoḥ pratiyoddhāraṃ na paśyāmi raṇājire ||

पितामहवरोत्सेकात् परमं दर्पमास्थितौ ।अमृतप्राशिनावेतौ सर्ववानरसत्तमौ॥

pitāmahavarotsekāt paramaṃ darpamāsthitau |amṛtaprāśināvetau sarvavānarasattamau ||

अश्विनोर्माननार्थं हि सर्वलोकपितामहः ।सर्वावध्यत्वमतुलमनयोर्दत्तवान् पुरा॥

aśvinormānanārthaṃ hi sarvalokapitāmahaḥ |sarvāvadhyatvamatulamanayordattavān purā ||

करोत्सेकेन मुक्तौ च प्रमथ्य महतीं चमूम् ।सुराणाममृतं वीरौ पीतवन्तौ प्लवङ्गमौ॥

karotsekena muktau ca pramathya mahatīṃ camūm |surāṇāmamṛtaṃ vīrau pītavantau plavaṅgamau ||

एतावेव हि संक्रुद्धौ सवाजिरथकुञ्जराम् ।लङ्कां नाशयितुं शक्तौ सर्वे तिष्ठन्तु वानराः॥

etāveva hi saṃkruddhau savājirathakuñjarām |laṅkāṃ nāśayituṃ śaktau sarve tiṣṭhantu vānarāḥ ||

मयैव निहता लङ्कां दग्धा भस्मीकृता पुनः ।राजमार्गेषु सर्वत्र नाम विश्रावितं मया॥

mayaiva nihatā laṅkāṃ dagdhā bhasmīkṛtā punaḥ |rājamārgeṣu sarvatra nāma viśrāvitaṃ mayā ||

जयत्यतिबलो रामो लक्ष्मणश्च महाबलः ।राजा जयति सुग्रीवो राघवेणाभिपालितः॥

jayatyatibalo rāmo lakṣmaṇaśca mahābalaḥ |rājā jayati sugrīvo rāghaveṇābhipālitaḥ ||

अहं कोसलराजस्य दासः पवनसम्भवः ।हनुमानिति सर्वत्र नाम विश्रावितं मया॥

ahaṃ kosalarājasya dāsaḥ pavanasambhavaḥ |hanumāniti sarvatra nāma viśrāvitaṃ mayā ||

अशोकवनिकामध्ये रावणस्य दुरात्मनः ।अधस्ताच्छिंशुपावृक्षे साध्वी करुणमास्थिता॥

aśokavanikāmadhye rāvaṇasya durātmanaḥ |adhastācchiṃśupāvṛkṣe sādhvī karuṇamāsthitā ||

राक्षसीभिः परिवृता शोकसन्तापकर्शिता ।मेघलेखापरिवृता चन्द्रलेखेव निष्प्रभा ।अचिन्तयन्ती वैदेही रावणं बलदर्पितम्॥

rākṣasībhiḥ parivṛtā śokasantāpakarśitā |meghalekhāparivṛtā candralekheva niṣprabhā |acintayantī vaidehī rāvaṇaṃ baladarpitam ||

पतिव्रता च सुश्रोणी अवष्टब्धा च जानकी॥

pativratā ca suśroṇī avaṣṭabdhā ca jānakī ||

वृता चन्द्रलेखेव निष्प्रभा ।अनुरक्ता हि वैदेही रामं सर्वात्मना शुभा ।अनन्यचित्ता रामे च पौलोमीव पुरन्दरे॥

vṛtā candralekheva niṣprabhā |anuraktā hi vaidehī rāmaṃ sarvātmanā śubhā |ananyacittā rāme ca paulomīva purandare ||

तदेकवासः संवीता रजोध्वस्ता तथैव च ।शोकसन्तापदीनाङ्गी सीता भर्तृहिते रता॥

tadekavāsaḥ saṃvītā rajodhvastā tathaiva ca |śokasantāpadīnāṅgī sītā bhartṛhite ratā ||

सा मया राक्षसीमध्ये तर्ज्यमाना मुहुर्मुहुः ।राक्षसीभिर्विरूपाभिर्दृष्टा हि प्रमदावने॥

sā mayā rākṣasīmadhye tarjyamānā muhurmuhuḥ |rākṣasībhirvirūpābhirdṛṣṭā hi pramadāvane ||

एकवेणीधरा दीना भर्तृचिन्तापरायणा ।अधः शय्या विवर्णाङ्गी पद्मिनीव हिमागमे॥

ekaveṇīdharā dīnā bhartṛcintāparāyaṇā |adhaḥ śayyā vivarṇāṅgī padminīva himāgame ||

रावणाद् विनिवृत्तार्था मर्तव्यकृतनिश्चया ।कथंचिन्मृगशावाक्षी विश्वासमुपपादिता॥

rāvaṇād vinivṛttārthā martavyakṛtaniścayā |kathaṃcinmṛgaśāvākṣī viśvāsamupapāditā ||

ततः सम्भाषिता चैव सर्वमर्थं च दर्शिता ।रामसुग्रीवसख्यं च श्रुत्वा प्रीतिमुपागता॥

tataḥ sambhāṣitā caiva sarvamarthaṃ ca darśitā |rāmasugrīvasakhyaṃ ca śrutvā prītimupāgatā ||

नियतः समुदाचारो भक्तिर्भर्तरि चोत्तमा ।यन्न हन्ति दशग्रीवं स महात्मा कृतागसम् ।निमित्तमात्रं रामस्तु वधे तस्य भविष्यति॥

niyataḥ samudācāro bhaktirbhartari cottamā |yanna hanti daśagrīvaṃ sa mahātmā kṛtāgasam |nimittamātraṃ rāmastu vadhe tasya bhaviṣyati ||

सा प्रकृत्यैव तन्वङ्गी तद्वियोगाच्च कर्शिता ।प्रतिपत्पाठशीलस्य विद्येव तनुतां गता॥

sā prakṛtyaiva tanvaṅgī tadviyogācca karśitā |pratipatpāṭhaśīlasya vidyeva tanutāṃ gatā ||

एवमास्ते महाभागा सीता शोकपरायणा ।यदत्र प्रतिकर्तव्यं तत्सर्वमुपपद्यताम्॥

evamāste mahābhāgā sītā śokaparāyaṇā |yadatra pratikartavyaṃ tatsarvamupapadyatām ||