Kanda.Sarga 6.99

महोदरे तु निहते महापार्श्वो महाबलः।सुग्रीवेण समीक्ष्याथ क्रोधात् संरक्तलोचनः।अङ्गदस्य चमूं भीमां क्षोभयामास सायकैः॥

mahodare tu nihate mahāpārśvo mahābalaḥ |sugrīveṇa samīkṣyātha krodhāt saṃraktalocanaḥ |aṅgadasya camūṃ bhīmāṃ kṣobhayāmāsa sāyakaiḥ ||

स वानराणां मुख्यानामुत्तमाङ्गानि सर्वशः।पातयामास कायेभ्यः फलं वृन्तादिवानिलः॥

sa vānarāṇāṃ mukhyānāmuttamāṅgāni sarvaśaḥ |pātayāmāsa kāyebhyaḥ phalaṃ vṛntādivānilaḥ ||

केषाञ्चिदिषुभिर्बाहून् स्कन्धांश्चिच्छेद राक्षसः।वानराणां सुसङ्क्रुद्धः पार्श्वं केषां व्यदारयत्॥

keṣāñcidiṣubhirbāhūn skandhāṃściccheda rākṣasaḥ |vānarāṇāṃ susaṅkruddhaḥ pārśvaṃ keṣāṃ vyadārayat ||

ते ऽर्दिता बाणवर्षेण महापार्श्वेन वानराः।विषादविमुखाः सर्वे बभूवुर्गतचेतसः॥

te 'rditā bāṇavarṣeṇa mahāpārśvena vānarāḥ |viṣādavimukhāḥ sarve babhūvurgatacetasaḥ ||

निरीक्ष्य बलमुद्विग्नमङ्गदो राक्षसार्दितम्।वेगं चक्रे महाबाहुः समुद्र इव पर्वणि॥

nirīkṣya balamudvignamaṅgado rākṣasārditam |vegaṃ cakre mahābāhuḥ samudra iva parvaṇi ||

आयसं परिघं गृह्य सूर्यरश्मिसमप्रभम्।समरे वानरश्रेष्ठो महापार्श्वे न्यपातयत्॥

āyasaṃ parighaṃ gṛhya sūryaraśmisamaprabham |samare vānaraśreṣṭho mahāpārśve nyapātayat ||

स तु तेन प्रहारेण महापार्श्वो विचेतनः।ससूतः स्यन्दनात्तस्माद्विसञ्ज्ञः प्रापतद्भुवि॥

sa tu tena prahāreṇa mahāpārśvo vicetanaḥ |sasūtaḥ syandanāttasmādvisañjñaḥ prāpatadbhuvi ||

सर्क्षराजस्तु तेजस्वी नीलाञ्जनचयोपमः।निष्पत्य सुमहावीर्यः स्वाद्व्यूहान्मेघसन्निभात्॥

sarkṣarājastu tejasvī nīlāñjanacayopamaḥ |niṣpatya sumahāvīryaḥ svādvyūhānmeghasannibhāt ||

प्रगृह्य गिरिशृङ्गाभां क्रुद्धः सुविपुलां शिलाम्।अश्वान् जघान तरसा स्यन्दनं च बभञ्ज तम्॥

pragṛhya giriśṛṅgābhāṃ kruddhaḥ suvipulāṃ śilām |aśvān jaghāna tarasā syandanaṃ ca babhañja tam ||

मुहूर्ताल्लब्धसञ्ज्ञस्तु महापार्श्वो महाबलः।अङ्गदं बहुभिर्बाणैर्भूयस्तं प्रत्यविध्यत॥

muhūrtāllabdhasañjñastu mahāpārśvo mahābalaḥ |aṅgadaṃ bahubhirbāṇairbhūyastaṃ pratyavidhyata ||

जाम्बवन्तं त्रिभिर्बाणैराजघान स्तनान्तरे।ऋक्षराजं गवाक्षं च जघान बहुभिः शरैः॥

jāmbavantaṃ tribhirbāṇairājaghāna stanāntare |ṛkṣarājaṃ gavākṣaṃ ca jaghāna bahubhiḥ śaraiḥ ||

जाम्बवन्तं गवाक्षं च स दृष्ट्वा शरपीडितौ।जग्राह परिघं घोरमङ्गदः क्रोधमूर्च्छितः॥

jāmbavantaṃ gavākṣaṃ ca sa dṛṣṭvā śarapīḍitau |jagrāha parighaṃ ghoramaṅgadaḥ krodhamūrcchitaḥ ||

तस्याङ्गदः प्रकुपितो राक्षसस्य तमायसम्।दूरस्थितस्य परिघं रविरश्मिसमप्रभम्॥

tasyāṅgadaḥ prakupito rākṣasasya tamāyasam |dūrasthitasya parighaṃ raviraśmisamaprabham ||

द्वाभ्यां भुजाभ्यां सङ्गृह्य भ्रामयित्वा च वेगवान्।महापार्श्वस्य चिक्षेप वधार्थं वालिनः सुतः॥

dvābhyāṃ bhujābhyāṃ saṅgṛhya bhrāmayitvā ca vegavān |mahāpārśvasya cikṣepa vadhārthaṃ vālinaḥ sutaḥ ||

स तु क्षिप्तो बलवता परिघस्तस्य रक्षसः।धनुश्च सशरं हस्ताच्छिरस्त्रं चाप्यपातयत्॥

sa tu kṣipto balavatā parighastasya rakṣasaḥ |dhanuśca saśaraṃ hastācchirastraṃ cāpyapātayat ||

तं समासाद्य वेगेन वालिपुत्रः प्रतापवान्।तलेनाभ्यहनत् क्रुद्धः कर्णमूले सकुण्डले॥

taṃ samāsādya vegena vāliputraḥ pratāpavān |talenābhyahanat kruddhaḥ karṇamūle sakuṇḍale ||

स तु क्रुद्धो महावेगो महापार्श्वो महाद्युतिः।करेणैकेन जग्राह सुमहान्तं परश्वधम्॥

sa tu kruddho mahāvego mahāpārśvo mahādyutiḥ |kareṇaikena jagrāha sumahāntaṃ paraśvadham ||

तं तैलधौतं विमलं शैलसारमयं दृढम्।राक्षसः परमक्रुद्धो वालिपुत्रे न्यपातयत्॥

taṃ tailadhautaṃ vimalaṃ śailasāramayaṃ dṛḍham |rākṣasaḥ paramakruddho vāliputre nyapātayat ||

तेन वामांसफलके भृशं प्रत्यवपादितम्।अङ्गदो मोक्षयामास सरोषः स परश्वधम्॥

tena vāmāṃsaphalake bhṛśaṃ pratyavapāditam |aṅgado mokṣayāmāsa saroṣaḥ sa paraśvadham ||

स वीरो वज्रसङ्काशमङ्गदो मुष्टिमात्मनः।संवर्तयत् सुसङ्क्रुद्धः पितुस्तुल्यपराक्रमः॥

sa vīro vajrasaṅkāśamaṅgado muṣṭimātmanaḥ |saṃvartayat susaṅkruddhaḥ pitustulyaparākramaḥ ||

राक्षसस्य स्तनाभ्याशे मर्मज्ञो हृदयं प्रति।इन्द्राशनिसमस्पर्शं स मुष्टिं विन्यपातयत्॥

rākṣasasya stanābhyāśe marmajño hṛdayaṃ prati |indrāśanisamasparśaṃ sa muṣṭiṃ vinyapātayat ||

तेन तस्य निपातेन राक्षसस्य महामृधे।पफाल हृदयं चाशु स पपात हतो भुवि॥

tena tasya nipātena rākṣasasya mahāmṛdhe |paphāla hṛdayaṃ cāśu sa papāta hato bhuvi ||

तस्मिन्निपतिते भूमौ तत् सैन्यं सम्प्रचुक्षुभे।अभवच्च महान् क्रोधः समरे रावणस्य तु॥

tasminnipatite bhūmau tat sainyaṃ sampracukṣubhe |abhavacca mahān krodhaḥ samare rāvaṇasya tu ||

वानराणां च हृष्टानां सिंहनादश्च पुष्कलः।स्फोटयन्निव शब्देन लङ्कां साट्टालगोपुराम्॥

vānarāṇāṃ ca hṛṣṭānāṃ siṃhanādaśca puṣkalaḥ |sphoṭayanniva śabdena laṅkāṃ sāṭṭālagopurām ||

महेन्द्रेणेव देवानां नादः समभवन्महान्॥

mahendreṇeva devānāṃ nādaḥ samabhavanmahān ||

अथेन्द्रशत्रुस्त्रिदिवालयानां वनौकसां चैव महाप्रणादम्।श्रुत्वा सरोषं युधि राक्षसेन्द्रः पुनश्च युद्धाभिमुखो ऽवतस्थे॥

athendraśatrustridivālayānāṃ vanaukasāṃ caiva mahāpraṇādam |śrutvā saroṣaṃ yudhi rākṣasendraḥ punaśca yuddhābhimukho 'vatasthe ||

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमद्युद्धकाण्डे एकोनशततमः सर्गः॥

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmadyuddhakāṇḍe ekonaśatatamaḥ sargaḥ ||