Kanda.Sarga 7.20

ततो वित्रासयन्मर्त्यान्पृथिव्यां राक्षसाधिपः ।आससाद घने तस्मिन्नारदं मुनिपुङ्गवम्॥

tato vitrāsayanmartyānpṛthivyāṃ rākṣasādhipaḥ |āsasāda ghane tasminnāradaṃ munipuṅgavam ||

तस्याभिवादनं कृत्वा दशग्रीवो निशाचरः ।अब्रवीत्कुशलं पृष्ट्वा हेतुमागमनस्य च॥

tasyābhivādanaṃ kṛtvā daśagrīvo niśācaraḥ |abravītkuśalaṃ pṛṣṭvā hetumāgamanasya ca ||

नारदस्तु महातेजा देवर्षिरमितप्रभः ।अब्रवीन्मेघपृष्ठस्थो रावणं पुष्पके स्थितम्॥

nāradastu mahātejā devarṣiramitaprabhaḥ |abravīnmeghapṛṣṭhastho rāvaṇaṃ puṣpake sthitam ||

राक्षसाधिपते सौम्य तिष्ठ विश्रवसः सुत ।प्रीतो ऽस्म्यभिजनोपेतविक्रमैरूर्जितैस्तव॥

rākṣasādhipate saumya tiṣṭha viśravasaḥ suta |prīto 'smyabhijanopetavikramairūrjitaistava ||

विष्णुना दैत्यघातैश्च गन्धर्वोरगधर्षणैः ।त्वया समं विमर्दैश्च भृशं हि परितोषितः॥

viṣṇunā daityaghātaiśca gandharvoragadharṣaṇaiḥ |tvayā samaṃ vimardaiśca bhṛśaṃ hi paritoṣitaḥ ||

किंचिद्वक्ष्यामि तावत्ते श्रोतव्यं श्रोष्यसे यदि ।श्रुत्वा चानन्तरं कार्यं त्वया राक्षससत्तम ।तन्मे निगदतस्तात समाधिं श्रवणे कुरु॥

kiṃcidvakṣyāmi tāvatte śrotavyaṃ śroṣyase yadi |śrutvā cānantaraṃ kāryaṃ tvayā rākṣasasattama |tanme nigadatastāta samādhiṃ śravaṇe kuru ||

किमयं वध्यते तात त्वया ऽवध्येन दैवतैः ।हत एव ह्ययं लोको यदा मृत्युवशं गतः ॥ ७.२०.७ ॥्तम ।देवदानवदैत्यानां यक्षगन्धर्वरक्षसाम् ।अवध्येन त्वया लोकः क्लेष्टुं युक्तो न मानुषः॥

kimayaṃ vadhyate tāta tvayā 'vadhyena daivataiḥ |hata eva hyayaṃ loko yadā mṛtyuvaśaṃ gataḥ || 7.20.7 ||tama |devadānavadaityānāṃ yakṣagandharvarakṣasām |avadhyena tvayā lokaḥ kleṣṭuṃ yukto na mānuṣaḥ ||

नित्यं श्रेयसि सम्मूढं महद्भिर्व्यसनैर्वृतम् ।हन्यात्कस्तादृशं लोकं जराव्याधिशतैर्युतम्॥

nityaṃ śreyasi sammūḍhaṃ mahadbhirvyasanairvṛtam |hanyātkastādṛśaṃ lokaṃ jarāvyādhiśatairyutam ||

तैस्तैरनिष्टोपगमैरजस्रं यत्र कुत्र कः ।मतिमान्मानुषे लोके युद्धेन प्रणयी भवेत्॥

taistairaniṣṭopagamairajasraṃ yatra kutra kaḥ |matimānmānuṣe loke yuddhena praṇayī bhavet ||

क्षीयमाणं दैवहतं श्रुत्पिपासाजरादिभिः ।विषादशोकसम्मूढं लोकं त्वं क्षपयस्व मा॥

kṣīyamāṇaṃ daivahataṃ śrutpipāsājarādibhiḥ |viṣādaśokasammūḍhaṃ lokaṃ tvaṃ kṣapayasva mā ||

पश्य तावन्महाबाहो राक्षसेश्वर मानुषम् ।मूढमेवं विचित्रार्थं यस्य न ज्ञायते गतिः॥

paśya tāvanmahābāho rākṣaseśvara mānuṣam |mūḍhamevaṃ vicitrārthaṃ yasya na jñāyate gatiḥ ||

क्वचिद्वादित्रनृत्यादि सेव्यते मुदितैर्जनैः ।रुद्यते चापरैरार्तैर्धाराश्रुनयनाननैः॥

kvacidvāditranṛtyādi sevyate muditairjanaiḥ |rudyate cāparairārtairdhārāśrunayanānanaiḥ ||

मातापितृसुतस्नेहैर्भार्याबन्धुमनोरमैः ।मोहितो ऽयं जनो ध्वस्तः क्लेशं स्वं नावबुध्यते॥

mātāpitṛsutasnehairbhāryābandhumanoramaiḥ |mohito 'yaṃ jano dhvastaḥ kleśaṃ svaṃ nāvabudhyate ||

अलमेनं परिक्लिश्य लोकं मोहनिराकृतम् ।जित एव त्वया सौम्य मर्त्यलोको न संशयः॥

alamenaṃ parikliśya lokaṃ mohanirākṛtam |jita eva tvayā saumya martyaloko na saṃśayaḥ ||

अवश्यमेभिः सर्वैश्च गन्तव्यं यमसादनम् ।तन्निगृह्णीष्व पौलस्त्य यमं परपुरञ्जय॥

avaśyamebhiḥ sarvaiśca gantavyaṃ yamasādanam |tannigṛhṇīṣva paulastya yamaṃ parapurañjaya ||

तस्मिञ्जिते जितं सर्वं भवत्येव न संशयः ।एवमुक्तस्तु लङ्केशो दीप्यमानं स्वतेजसा ।अब्रवीन्नारदं तत्र सम्प्रहस्याभिवाद्य च॥

tasmiñjite jitaṃ sarvaṃ bhavatyeva na saṃśayaḥ |evamuktastu laṅkeśo dīpyamānaṃ svatejasā |abravīnnāradaṃ tatra samprahasyābhivādya ca ||

महर्षे देवगन्धर्वविहार समरप्रिय ।अहं समुद्यतो गन्तुं विजयार्थं रसातलम्॥

maharṣe devagandharvavihāra samarapriya |ahaṃ samudyato gantuṃ vijayārthaṃ rasātalam ||

ततो लोकत्रयं जित्वा स्थाप्य नागान्सुरान्वशे ।समुद्रममृतार्थं च मथिष्यामि रसालयम्॥

tato lokatrayaṃ jitvā sthāpya nāgānsurānvaśe |samudramamṛtārthaṃ ca mathiṣyāmi rasālayam ||

अथाब्रवीदृशग्रीवं नारदो भगवानृषिः ।क्व खल्विदानीं मार्गेण त्वया ह्यन्येन गम्यते॥

athābravīdṛśagrīvaṃ nārado bhagavānṛṣiḥ |kva khalvidānīṃ mārgeṇa tvayā hyanyena gamyate ||

अयं खलु सुदुर्गम्यः प्रेतराजपुरं प्रति ।मार्गो गच्छति दुर्धर्षो यमस्यामित्रकर्शन॥

ayaṃ khalu sudurgamyaḥ pretarājapuraṃ prati |mārgo gacchati durdharṣo yamasyāmitrakarśana ||

स तु शारदमेघाभं हासं मुक्त्वा दशाननः ।उवाच कृतमित्येव वचनं चेदमब्रवीत्॥

sa tu śāradameghābhaṃ hāsaṃ muktvā daśānanaḥ |uvāca kṛtamityeva vacanaṃ cedamabravīt ||

तस्मादेवमहं ब्रह्मन् वैवस्वतवधोद्यतः ।गच्छामि दक्षिणामाशां यत्र सूर्यात्मजो नृपः॥

tasmādevamahaṃ brahman vaivasvatavadhodyataḥ |gacchāmi dakṣiṇāmāśāṃ yatra sūryātmajo nṛpaḥ ||

मया हि भगवन्क्रोधात्प्रतिज्ञातं रणार्थिना ।अवजेष्यामि चतुरो लोकपालानिति प्रभो॥

mayā hi bhagavankrodhātpratijñātaṃ raṇārthinā |avajeṣyāmi caturo lokapālāniti prabho ||

तदिह प्रस्थितो ऽहं वै प्रेतराजपुरं प्रति ।प्राणिसङ्क्लेशकर्तारं योजयिष्यामि मृत्युना॥

tadiha prasthito 'haṃ vai pretarājapuraṃ prati |prāṇisaṅkleśakartāraṃ yojayiṣyāmi mṛtyunā ||

एवमुक्त्वा दशग्रीवो मुनिं तमभिवाद्य च ।प्रययौ दक्षिणामाशां प्रविष्टः सह मन्त्रिभिः॥

evamuktvā daśagrīvo muniṃ tamabhivādya ca |prayayau dakṣiṇāmāśāṃ praviṣṭaḥ saha mantribhiḥ ||

नारदस्तु महातेजा मुहूर्तं ध्यानमास्थितः ।चिन्तयामास विप्रेन्द्रो विधूम इव पावकः॥

nāradastu mahātejā muhūrtaṃ dhyānamāsthitaḥ |cintayāmāsa viprendro vidhūma iva pāvakaḥ ||

येन लोकास्त्रयः सेन्द्राः क्लिश्यन्ते सचराचराः ।क्षीणे चायुषि धर्मेण स कालो जेष्यते कथम्॥

yena lokāstrayaḥ sendrāḥ kliśyante sacarācarāḥ |kṣīṇe cāyuṣi dharmeṇa sa kālo jeṣyate katham ||

स्वदत्तकृतसाक्षी यो द्वितीय इव पावकः ।लब्धसञ्ज्ञा विजेष्यन्ते लोका यस्य महात्मनः॥

svadattakṛtasākṣī yo dvitīya iva pāvakaḥ |labdhasañjñā vijeṣyante lokā yasya mahātmanaḥ ||

यस्य नित्यं त्रयो लोका विद्रवन्ति भयार्दिताः ।तं कथं राक्षसेन्द्रो ऽसौ स्वयमेव गमिष्यति॥

yasya nityaṃ trayo lokā vidravanti bhayārditāḥ |taṃ kathaṃ rākṣasendro 'sau svayameva gamiṣyati ||

यो विधाता च धाता च सुकृतं दुष्कृतं तथा ।त्रैलोक्यं विजितं येन तं कथं विजयिष्यते॥

yo vidhātā ca dhātā ca sukṛtaṃ duṣkṛtaṃ tathā |trailokyaṃ vijitaṃ yena taṃ kathaṃ vijayiṣyate ||

अपरं किन्तु कृत्वायं विधानं संविधास्यति ।कौतूहलसमुत्पन्नो यास्यामि यमसादनम्॥

aparaṃ kintu kṛtvāyaṃ vidhānaṃ saṃvidhāsyati |kautūhalasamutpanno yāsyāmi yamasādanam ||

विमर्दं द्रष्टुमनयोर्यमराक्षसयोः स्वयम्॥

vimardaṃ draṣṭumanayoryamarākṣasayoḥ svayam ||