Kanda.Sarga 7.18

प्रविष्टायां हुताशं तु वेदवत्यां स रावणः ।पुष्पकं तु समारुह्य परिचक्राम मेदिनीम्॥

praviṣṭāyāṃ hutāśaṃ tu vedavatyāṃ sa rāvaṇaḥ |puṣpakaṃ tu samāruhya paricakrāma medinīm ||

ततो मरुत्तं नृपतिं यजन्तं सह दैवतैः ।उशीरबीजमासाद्य ददर्श स तु रावणः॥

tato maruttaṃ nṛpatiṃ yajantaṃ saha daivataiḥ |uśīrabījamāsādya dadarśa sa tu rāvaṇaḥ ||

संवर्तो नाम ब्रह्मर्षिः साक्षाद्भ्राता बृहस्पतेः ।याजयामास धर्मज्ञः सर्वैर्देवगणैर्वृतः॥

saṃvarto nāma brahmarṣiḥ sākṣādbhrātā bṛhaspateḥ |yājayāmāsa dharmajñaḥ sarvairdevagaṇairvṛtaḥ ||

दृष्ट्वा देवास्तु तद्रक्षो वरदानेन दुर्जयम् ।तिर्यग्योनिं समाविष्टास्तस्य दर्शनभीरवः॥

dṛṣṭvā devāstu tadrakṣo varadānena durjayam |tiryagyoniṃ samāviṣṭāstasya darśanabhīravaḥ ||

इन्द्रो मयूरः संवृत्तो धर्मराजस्तु वायसः ।कृकलासो धनाध्यक्षो हंसश्च वरुणो ऽभवत्॥

indro mayūraḥ saṃvṛtto dharmarājastu vāyasaḥ |kṛkalāso dhanādhyakṣo haṃsaśca varuṇo 'bhavat ||

अन्येष्वपि गतेष्वेवं देवेष्वरिनिषूदन ।रावणः प्राविशद्यज्ञं सारमेय इवाशुचिः॥

anyeṣvapi gateṣvevaṃ deveṣvariniṣūdana |rāvaṇaḥ prāviśadyajñaṃ sārameya ivāśuciḥ ||

तं च राजानमासाद्य रावणो राक्षसाधिपः ।प्राह युद्धं प्रयच्छेति निर्जितो ऽस्मीति वा वद॥

taṃ ca rājānamāsādya rāvaṇo rākṣasādhipaḥ |prāha yuddhaṃ prayaccheti nirjito 'smīti vā vada ||

ततो मरुत्तो नृपतिः को भवानित्युवाच तम् ।अपहासं ततो मुक्त्वा रावणो वाक्यमब्रवीत्॥

tato marutto nṛpatiḥ ko bhavānityuvāca tam |apahāsaṃ tato muktvā rāvaṇo vākyamabravīt ||

अकुतूहलभावेन प्रीतो ऽस्मि तव पार्थिव ।धनदस्यानुजं यो मां नावगच्छसि रावणम्॥

akutūhalabhāvena prīto 'smi tava pārthiva |dhanadasyānujaṃ yo māṃ nāvagacchasi rāvaṇam ||

त्रिषु लोकेषु को ऽन्यो ऽस्ति यो न जानाति मे बलम् ।भ्रातरं येन निर्जित्य विमानमिदमाहृतम् ।ततो मरुत्तः स नृपस्तं रावणमथाब्रवीत्॥

triṣu lokeṣu ko 'nyo 'sti yo na jānāti me balam |bhrātaraṃ yena nirjitya vimānamidamāhṛtam |tato maruttaḥ sa nṛpastaṃ rāvaṇamathābravīt ||

धन्यः खलु भवान्येन ज्येष्ठो भ्राता रणे जितः ।न त्वया सदृशः श्लाध्यस्त्रिषु लोकेषु विद्यते॥

dhanyaḥ khalu bhavānyena jyeṣṭho bhrātā raṇe jitaḥ |na tvayā sadṛśaḥ ślādhyastriṣu lokeṣu vidyate ||

नाधर्मसहितं श्लाध्यं तल्लोकं प्रतिसंहितम् ।कर्म दौरात्म्यकं कृत्वा श्लाघ्यसे भ्रातृनिर्जयात्॥

nādharmasahitaṃ ślādhyaṃ tallokaṃ pratisaṃhitam |karma daurātmyakaṃ kṛtvā ślāghyase bhrātṛnirjayāt ||

क त्वं प्राक्केवलं धर्मं चरित्वा लब्धवान्वरम् ।श्रूतपूर्वं हि न मया भाषसे यादृशं स्वयम्॥

ka tvaṃ prākkevalaṃ dharmaṃ caritvā labdhavānvaram |śrūtapūrvaṃ hi na mayā bhāṣase yādṛśaṃ svayam ||

तिष्ठेदानीं न मे जीवन्प्रतियास्यसि दुर्मते ।अद्य त्वां निशितैर्बाणैः प्रेषयामि यमक्षयम्॥

tiṣṭhedānīṃ na me jīvanpratiyāsyasi durmate |adya tvāṃ niśitairbāṇaiḥ preṣayāmi yamakṣayam ||

ततः शरासनं गृह्य सायकांश्च नराधिपः ।रणाय निर्ययौ क्रुद्धः संवर्तो मार्गमावृणोत्॥

tataḥ śarāsanaṃ gṛhya sāyakāṃśca narādhipaḥ |raṇāya niryayau kruddhaḥ saṃvarto mārgamāvṛṇot ||

सो ऽब्रवीत्स्नेहसंयुक्तं मरुत्तं तं महानृषिः ।श्रोतव्यं यदि मद्वाक्यं सम्प्रहारो न ते क्षमः॥

so 'bravītsnehasaṃyuktaṃ maruttaṃ taṃ mahānṛṣiḥ |śrotavyaṃ yadi madvākyaṃ samprahāro na te kṣamaḥ ||

माहेश्वरमिदं सत्रमसमाप्तं कुलं दहेत्॥

māheśvaramidaṃ satramasamāptaṃ kulaṃ dahet ||

दीक्षितस्य कुतो युद्धं क्रोधित्वं दीक्षिते कुतः ।संशयश्च जये नित्यं राक्षसश्च सुदुर्जयः॥

dīkṣitasya kuto yuddhaṃ krodhitvaṃ dīkṣite kutaḥ |saṃśayaśca jaye nityaṃ rākṣasaśca sudurjayaḥ ||

स निवृत्तो गुरोर्वाक्यान्मरुत्तः पृथिवीपतिः ।विसृज्य सशरं चापं स्वस्थो मखमुखो ऽभवत्॥

sa nivṛtto gurorvākyānmaruttaḥ pṛthivīpatiḥ |visṛjya saśaraṃ cāpaṃ svastho makhamukho 'bhavat ||

ततस्तं निर्जितं मत्वा घोषयामास वै शुकः ।रावणो जयतीत्युच्चैर्हर्षान्नादं विमुक्तवान्॥

tatastaṃ nirjitaṃ matvā ghoṣayāmāsa vai śukaḥ |rāvaṇo jayatītyuccairharṣānnādaṃ vimuktavān ||

तान्भक्षयित्वा तत्रस्थान्महर्षीन्यज्ञमागतान् ।वितृप्तो रुधिरैस्तेषां पुनः सम्प्रययौ महीम्॥

tānbhakṣayitvā tatrasthānmaharṣīnyajñamāgatān |vitṛpto rudhiraisteṣāṃ punaḥ samprayayau mahīm ||

रावणे तु गते देवाः सेन्द्राश्चैव दिवौकसः ।ततः स्वां योनिमासाद्य तानि सत्त्वानि चाब्रुवन्॥

rāvaṇe tu gate devāḥ sendrāścaiva divaukasaḥ |tataḥ svāṃ yonimāsādya tāni sattvāni cābruvan ||

हर्षात्तदाब्रवीदिन्द्रो मयूरं नीलबर्हिणम् ।प्रीतो ऽस्मि तव धर्मज्ञ भुजङ्गाद्धि न ते भयम्॥

harṣāttadābravīdindro mayūraṃ nīlabarhiṇam |prīto 'smi tava dharmajña bhujaṅgāddhi na te bhayam ||

इदं नेत्रसहस्रं तु यत्त्वद्बर्हे भविष्यति ।वर्षमाणे मयि मुदं प्राप्स्यसे प्रीतिलक्षणाम् ।एवमिन्द्रो वरं प्रादान्मयूरस्य सुरेश्वरः॥

idaṃ netrasahasraṃ tu yattvadbarhe bhaviṣyati |varṣamāṇe mayi mudaṃ prāpsyase prītilakṣaṇām |evamindro varaṃ prādānmayūrasya sureśvaraḥ ||

नीलाः किल पुरा बर्हा मयूराणां नराधिप ।सुराधिपाद्वरं प्राप्य गताः सर्वे ऽपि बर्हिणः॥

nīlāḥ kila purā barhā mayūrāṇāṃ narādhipa |surādhipādvaraṃ prāpya gatāḥ sarve 'pi barhiṇaḥ ||

धर्मराजो ऽब्रवीद्राम प्राग्वंशे वायसं स्थितम् ।पक्षिंस्तवास्मि सुप्रीतः प्रीतस्य वचनं शृणु॥

dharmarājo 'bravīdrāma prāgvaṃśe vāyasaṃ sthitam |pakṣiṃstavāsmi suprītaḥ prītasya vacanaṃ śṛṇu ||

यथान्ये विविधै रोगै; पीड्यन्ते प्राणिनो मया ।ते न ते प्रभविष्यन्ति मयि प्रीते न संशयः॥

yathānye vividhai rogai; pīḍyante prāṇino mayā |te na te prabhaviṣyanti mayi prīte na saṃśayaḥ ||

मृत्युतस्ते भयं नास्ति वरान्मम विहङ्गम ।यावत्त्वां न वधिष्यन्ति नरास्तावद्भविष्यसि॥

mṛtyutaste bhayaṃ nāsti varānmama vihaṅgama |yāvattvāṃ na vadhiṣyanti narāstāvadbhaviṣyasi ||

एते मद्विषयस्था वै मानवाः क्षुद्भयार्दिताः ।त्वयि भुक्ते तु तृप्तास्ते भविष्यन्ति सबान्धवाः॥

ete madviṣayasthā vai mānavāḥ kṣudbhayārditāḥ |tvayi bhukte tu tṛptāste bhaviṣyanti sabāndhavāḥ ||

वरुणस्त्वब्रवीद्धंसं गङ्गातोयविहारिणम् ।श्रूयतां प्रीतिसंयुक्तं वचः पत्ररथेश्वर॥

varuṇastvabravīddhaṃsaṃ gaṅgātoyavihāriṇam |śrūyatāṃ prītisaṃyuktaṃ vacaḥ patraratheśvara ||

वर्णो मनोहरः सौम्यश्चन्द्रमण्डलसन्निभः ।भविष्यति तवोदग्रः शुद्धफेनसमप्रभः॥

varṇo manoharaḥ saumyaścandramaṇḍalasannibhaḥ |bhaviṣyati tavodagraḥ śuddhaphenasamaprabhaḥ ||

मच्छरीरं समासाद्य कान्तो नित्यं भविष्यसि ।प्राप्स्यसे चातुलां प्रीतिमेतन्मे प्रीतिलक्षणम्॥

maccharīraṃ samāsādya kānto nityaṃ bhaviṣyasi |prāpsyase cātulāṃ prītimetanme prītilakṣaṇam ||

हंसानां हि पुरा राम नीलवर्णः सपाण्डुरः ।पक्षा नीलाग्रसंवीताः क्रोडाः शष्पाग्रनिर्मलाः॥

haṃsānāṃ hi purā rāma nīlavarṇaḥ sapāṇḍuraḥ |pakṣā nīlāgrasaṃvītāḥ kroḍāḥ śaṣpāgranirmalāḥ ||

अथाब्रवीद्वैश्रवणः कृकलासं गिरौ स्थितम् ।हैरण्यं सम्प्रयच्छामि वर्णं प्रीतस्तवाप्यहम्॥

athābravīdvaiśravaṇaḥ kṛkalāsaṃ girau sthitam |hairaṇyaṃ samprayacchāmi varṇaṃ prītastavāpyaham ||

सद्रव्यं च शिरो नित्यं भविष्यति तवाक्षयम् ।एष काञ्चनको वर्णो मत्प्रीत्या ते भविष्यति॥

sadravyaṃ ca śiro nityaṃ bhaviṣyati tavākṣayam |eṣa kāñcanako varṇo matprītyā te bhaviṣyati ||

एवं दत्त्वा वरांस्तेभ्यस्तस्मिन्यज्ञोत्सवे सुराः ।निवृत्ताः सह राज्ञा ते पुनः स्वभवनं गताः॥

evaṃ dattvā varāṃstebhyastasminyajñotsave surāḥ |nivṛttāḥ saha rājñā te punaḥ svabhavanaṃ gatāḥ ||