Kanda.Sarga 7.38

एवमास्ते महाबाहुरहन्यहनि राघवः ।प्रशासत्सर्वकार्याणि पौरजानपदेषु च॥

evamāste mahābāhurahanyahani rāghavaḥ |praśāsatsarvakāryāṇi paurajānapadeṣu ca ||

ततः कतिपयाहःसु वैदेहं मिथिलाधिपम् ।राघवः प्राञ्जलिर्भूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह॥

tataḥ katipayāhaḥsu vaidehaṃ mithilādhipam |rāghavaḥ prāñjalirbhūtvā vākyametaduvāca ha ||

भवान्हि गतिरव्यग्रा भवता पालिता वयम् ।भवतस्तेजसोग्रेण रावणो निहतो मया॥

bhavānhi gatiravyagrā bhavatā pālitā vayam |bhavatastejasogreṇa rāvaṇo nihato mayā ||

इक्ष्वाकूणां च सर्वेषां मैथिलानां च सर्वशः ।अतुलाः प्रीतयो राजन्सम्बन्धकपुरोगमाः॥

ikṣvākūṇāṃ ca sarveṣāṃ maithilānāṃ ca sarvaśaḥ |atulāḥ prītayo rājansambandhakapurogamāḥ ||

तद्भवान्स्वपुरं यातु रत्नान्यादाय पार्थिव ।भरतश्च सहायार्थं पृष्ठतस्ते ऽनुयास्यति॥

tadbhavānsvapuraṃ yātu ratnānyādāya pārthiva |bharataśca sahāyārthaṃ pṛṣṭhataste 'nuyāsyati ||

स तथेति नृपः कृत्वा राघवं वाक्यमब्रवीत् ।प्रीतो ऽस्मि भवतो राजन्दर्शनेन नयेन च॥

sa tatheti nṛpaḥ kṛtvā rāghavaṃ vākyamabravīt |prīto 'smi bhavato rājandarśanena nayena ca ||

यान्येतानि तु रत्नानि मदर्थं सञ्चितानि वै ।दुहित्रे तानि वै राजन्सर्वाण्येव ददामि च॥

yānyetāni tu ratnāni madarthaṃ sañcitāni vai |duhitre tāni vai rājansarvāṇyeva dadāmi ca ||

एवमुक्त्वा तु काकुत्स्थं जनको हृष्टमानसः ।प्रययौ मिथिलां श्रीमांस्तमनुज्ञाय राघवम्॥

evamuktvā tu kākutsthaṃ janako hṛṣṭamānasaḥ |prayayau mithilāṃ śrīmāṃstamanujñāya rāghavam ||

ततः प्रयाते जनके केकयं मातुलं प्रभुः ।राघवः प्राञ्जलिर्भूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह॥

tataḥ prayāte janake kekayaṃ mātulaṃ prabhuḥ |rāghavaḥ prāñjalirbhūtvā vākyametaduvāca ha ||

इदं राज्यमहं चैव भरतश्च सलक्ष्मणः ।आयत्तास्त्वं हि नो राजन्गतिश्च पुरुषर्षभ॥

idaṃ rājyamahaṃ caiva bharataśca salakṣmaṇaḥ |āyattāstvaṃ hi no rājangatiśca puruṣarṣabha ||

राजा हि वृद्धः सन्तापं त्वदर्थमुपयास्यति ।तस्माद्गमनमद्यैव रोचते तव पार्थिव॥

rājā hi vṛddhaḥ santāpaṃ tvadarthamupayāsyati |tasmādgamanamadyaiva rocate tava pārthiva ||

लक्ष्मणेनानुयात्रेण पृष्ठतो ऽनुगमिष्यते ।धनमादाय विपुलं रत्नानि विविधानि च॥

lakṣmaṇenānuyātreṇa pṛṣṭhato 'nugamiṣyate |dhanamādāya vipulaṃ ratnāni vividhāni ca ||

युधाजित्तु तथेत्याह गमनं प्रति राघवम् ।रत्नानि च धनं चैव त्वय्येवाक्षय्यमस्त्विति॥

yudhājittu tathetyāha gamanaṃ prati rāghavam |ratnāni ca dhanaṃ caiva tvayyevākṣayyamastviti ||

प्रदक्षिणं स राजानं कृत्वा केकयवर्धनः ।रामेण हि कृतः पूर्वमभिवाद्य प्रदक्षिणम्॥

pradakṣiṇaṃ sa rājānaṃ kṛtvā kekayavardhanaḥ |rāmeṇa hi kṛtaḥ pūrvamabhivādya pradakṣiṇam ||

लक्ष्मणेन सहायेन प्रयातः केकयेश्वरः ।हते ऽसुरे यथा वृत्रे विष्णुना सह वासवः॥

lakṣmaṇena sahāyena prayātaḥ kekayeśvaraḥ |hate 'sure yathā vṛtre viṣṇunā saha vāsavaḥ ||

तं विसृज्य ततो रामो वयस्यमकुतोभयम् ।प्रतर्दनं काशिपतिं परिष्वज्येदमब्रवीत्॥

taṃ visṛjya tato rāmo vayasyamakutobhayam |pratardanaṃ kāśipatiṃ pariṣvajyedamabravīt ||

दर्शिता भवता प्रीतिर्दर्शितं सौहृदं परम् ।उद्योगश्च कृतो राजन्भरतेन त्वया सह॥

darśitā bhavatā prītirdarśitaṃ sauhṛdaṃ param |udyogaśca kṛto rājanbharatena tvayā saha ||

तद्भवानद्य काशेय पुरीं वाराणसीं व्रज ।रमणीयां त्वया गुप्तां सुप्रकाशां सुतोरणाम्॥

tadbhavānadya kāśeya purīṃ vārāṇasīṃ vraja |ramaṇīyāṃ tvayā guptāṃ suprakāśāṃ sutoraṇām ||

एतावदुक्त्वा चोत्थाय काकुत्स्थः परमासनात् ।पर्यष्वजत धर्मात्मा निरन्तरमुरोगतम्॥

etāvaduktvā cotthāya kākutsthaḥ paramāsanāt |paryaṣvajata dharmātmā nirantaramurogatam ||

विसर्जयामास तदा कौसल्यानन्दवर्धनः ।राघवेणाभ्यनुज्ञातः काशीशो ऽप्यकुतोभयः ।वाराणसीं ययौ तूर्णं राघवेण विसर्जितः॥

visarjayāmāsa tadā kausalyānandavardhanaḥ |rāghaveṇābhyanujñātaḥ kāśīśo 'pyakutobhayaḥ |vārāṇasīṃ yayau tūrṇaṃ rāghaveṇa visarjitaḥ ||

विसृज्य तं काशिपतिं त्रिशतं पृथिवीपतीन् ।प्रहसन्राघवो वाक्यमुवाच मधुराक्षरम्॥

visṛjya taṃ kāśipatiṃ triśataṃ pṛthivīpatīn |prahasanrāghavo vākyamuvāca madhurākṣaram ||

भवतां प्रीतिरव्यग्रा तेजसा परिरक्षिता ।धर्मश्च नियतो नित्यं सत्यं च भवतां सदा॥

bhavatāṃ prītiravyagrā tejasā parirakṣitā |dharmaśca niyato nityaṃ satyaṃ ca bhavatāṃ sadā ||

युष्माकं चानुभावेन तेजसा च महात्मनाम् ।हतो दुरात्मा दुर्बुद्धी रावणो राक्षसाधमः॥

yuṣmākaṃ cānubhāvena tejasā ca mahātmanām |hato durātmā durbuddhī rāvaṇo rākṣasādhamaḥ ||

हेतुमात्रमहं तत्र भवतां तेजसा हतः ।रावणः सगणो युद्धे सपुत्रामात्यबान्धवः॥

hetumātramahaṃ tatra bhavatāṃ tejasā hataḥ |rāvaṇaḥ sagaṇo yuddhe saputrāmātyabāndhavaḥ ||

भवन्तश्च समानीता भरतेन महात्मना ।श्रुत्वा जनकराजस्य काननात्तनयां हृताम्॥

bhavantaśca samānītā bharatena mahātmanā |śrutvā janakarājasya kānanāttanayāṃ hṛtām ||

उद्युक्तानां च सर्वेषां पार्थिवानां महात्मनाम् ।कालो व्यतीतः सुमहान्गमनं रोचयाम्यतः॥

udyuktānāṃ ca sarveṣāṃ pārthivānāṃ mahātmanām |kālo vyatītaḥ sumahāngamanaṃ rocayāmyataḥ ||

प्रत्यूचुस्तं च राजानो हर्षेण महता वृताः ।दिष्ट्यां त्वं विजयी राम स्वराज्ये ऽपि प्रतिष्ठितः॥

pratyūcustaṃ ca rājāno harṣeṇa mahatā vṛtāḥ |diṣṭyāṃ tvaṃ vijayī rāma svarājye 'pi pratiṣṭhitaḥ ||

दिष्ट्या प्रत्याहृता सीता दिष्ट्या शत्रुः पराजितः ।एष नः परमः काम एषा नः पीतिरुत्तमा॥

diṣṭyā pratyāhṛtā sītā diṣṭyā śatruḥ parājitaḥ |eṣa naḥ paramaḥ kāma eṣā naḥ pītiruttamā ||

यत्त्वां विजयिनं राम पश्यामो हतशात्रवम्॥

yattvāṃ vijayinaṃ rāma paśyāmo hataśātravam ||

एतत्त्वय्युपपन्नं च यदस्मांस्त्वं प्रशंससे ।प्रशंसार्ह न जानीमः प्रशंसां वक्तुमीदृशीम्॥

etattvayyupapannaṃ ca yadasmāṃstvaṃ praśaṃsase |praśaṃsārha na jānīmaḥ praśaṃsāṃ vaktumīdṛśīm ||

आपृच्छामो गमिष्यामो हृदिस्थो नः सदा भवान् ।वर्तामहे महाबाहो प्रीत्यात्र महता वृताः ।भवेच्च ते महाराज प्रीतिरस्मासु नित्यदा॥

āpṛcchāmo gamiṣyāmo hṛdistho naḥ sadā bhavān |vartāmahe mahābāho prītyātra mahatā vṛtāḥ |bhavecca te mahārāja prītirasmāsu nityadā ||

बाढमित्येव राजानो हर्षेण परमान्विताः ।उचुः प्राञ्जलयः सर्वे राघवं गमनोत्सुकाः॥

bāḍhamityeva rājāno harṣeṇa paramānvitāḥ |ucuḥ prāñjalayaḥ sarve rāghavaṃ gamanotsukāḥ ||

पूजिताश्चैव रामेण जग्मुर्देशान्स्वकान्स्वकान्॥

pūjitāścaiva rāmeṇa jagmurdeśānsvakānsvakān ||