Kanda.Sarga 3.15

ततः पंचवटीम् गत्वा नाना व्याल मृगायुताम् ।उवाच भ्रातरम् रामो लक्ष्मणम् दीप्त तेजसम्॥

tataḥ paṃcavaṭīm gatvā nānā vyāla mṛgāyutām |uvāca bhrātaram rāmo lakṣmaṇam dīpta tejasam ||

आगताः स्म यथा उद्दिष्टम् यम् देशम् मुनिः अब्रवीत् ।अयम् पंचवटी देशः सौम्य पुष्पित काननः॥

āgatāḥ sma yathā uddiṣṭam yam deśam muniḥ abravīt |ayam paṃcavaṭī deśaḥ saumya puṣpita kānanaḥ ||

सर्वतः चार्यताम् दृष्टिः कानने निपुणो हि असि ।आश्रमः कतर अस्मिन् नः देशे भवति सम्मतः॥

sarvataḥ cāryatām dṛṣṭiḥ kānane nipuṇo hi asi |āśramaḥ katara asmin naḥ deśe bhavati sammataḥ ||

रमते यत्र वैदेही त्वम् अहम् चैव लक्ष्मण ।तादृशो दृश्यताम् देशः संनिकृष्ट जलाशयः॥

ramate yatra vaidehī tvam aham caiva lakṣmaṇa |tādṛśo dṛśyatām deśaḥ saṃnikṛṣṭa jalāśayaḥ ||

वन रामण्यकम् यत्र जल रामण्यकम् तथा ।संनिकृष्टम् च यस्मिन् तु समित् पुष्प कुश उदकम्॥

vana rāmaṇyakam yatra jala rāmaṇyakam tathā |saṃnikṛṣṭam ca yasmin tu samit puṣpa kuśa udakam ||

एवम् उक्तः तु रामेण लक्मणः संयत अंजलिः ।सीता समक्षम् काकुत्स्थम् इदम् वचनम् अब्रवीत्॥

evam uktaḥ tu rāmeṇa lakmaṇaḥ saṃyata aṃjaliḥ |sītā samakṣam kākutstham idam vacanam abravīt ||

परवान् अस्मि काकुत्स्थ त्वयि वर्ष शतम् स्थिते ।स्वयम् तु रुचिरे देशे क्रियताम् इति माम् वद॥

paravān asmi kākutstha tvayi varṣa śatam sthite |svayam tu rucire deśe kriyatām iti mām vada ||

सुप्रीतः तेन वाक्येन लक्ष्मणस्य महाद्युतिः ।विमृशन् रोचयामास देशम् सर्व गुण अन्वितम्॥

suprītaḥ tena vākyena lakṣmaṇasya mahādyutiḥ |vimṛśan rocayāmāsa deśam sarva guṇa anvitam ||

स तम् रुचिरम् आक्रम्य देशम् आश्रम कर्मणि ।हस्ते गृहीत्वा हस्तेन रामः सौमित्रिम् अब्रवीत्॥

sa tam ruciram ākramya deśam āśrama karmaṇi |haste gṛhītvā hastena rāmaḥ saumitrim abravīt ||

अयम् देशः समः श्रीमान् पुष्पितैर् तरुभिर् वृतः ।इह आश्रम पदम् सौम्य यथावत् कर्तुम् अर्हसि॥

ayam deśaḥ samaḥ śrīmān puṣpitair tarubhir vṛtaḥ |iha āśrama padam saumya yathāvat kartum arhasi ||

इयम् आदित्य संकाशैः पद्मैः सुरभि गंधिभिः ।अदूरे दृश्यते रम्या पद्मिनी पद्म शोभिता॥

iyam āditya saṃkāśaiḥ padmaiḥ surabhi gaṃdhibhiḥ |adūre dṛśyate ramyā padminī padma śobhitā ||

यथा आख्यातम् अगस्त्येन मुनिना भावितात्मना ।इयम् गोदावरी रम्या पुष्पितैः तरुभिर् वृता॥

yathā ākhyātam agastyena muninā bhāvitātmanā |iyam godāvarī ramyā puṣpitaiḥ tarubhir vṛtā ||

हंस कारण्डव आकीर्णा चक्रवाक उपशोभिता ।न अतिदूरे न च आसन्ने मृग यूथ निपीडिता॥

haṃsa kāraṇḍava ākīrṇā cakravāka upaśobhitā |na atidūre na ca āsanne mṛga yūtha nipīḍitā ||

मयूर नादिता रम्याः प्रांशवो बहु कंदराः ।दृश्यन्ते गिरयः सौम्य फुल्लैः तरुभिर् आवृताः॥

mayūra nāditā ramyāḥ prāṃśavo bahu kaṃdarāḥ |dṛśyante girayaḥ saumya phullaiḥ tarubhir āvṛtāḥ ||

सौवर्णै राजतैः ताम्रैः देशे देशे च धातुभिः ।गवाक्षिता इव आभान्ति गजाः परम भक्तिभिः॥

sauvarṇai rājataiḥ tāmraiḥ deśe deśe ca dhātubhiḥ |gavākṣitā iva ābhānti gajāḥ parama bhaktibhiḥ ||

सालैः तालैः तमालैः च खर्जूरैः पनसैः द्रुमैः ।नीवारैः तिनिशैः चैव पुन्नागैः च उपशोभिताः॥

sālaiḥ tālaiḥ tamālaiḥ ca kharjūraiḥ panasaiḥ drumaiḥ |nīvāraiḥ tiniśaiḥ caiva punnāgaiḥ ca upaśobhitāḥ ||

चूतैर् अशोकैः तिलकैः केतकैर् अपि चंपकैः ।पुष्प गुल्म लता उपेतैः तैः तैः तरुभिर् आवृताः॥

cūtair aśokaiḥ tilakaiḥ ketakair api caṃpakaiḥ |puṣpa gulma latā upetaiḥ taiḥ taiḥ tarubhir āvṛtāḥ ||

स्यन्दनैः चंदनैः नीपैः पर्णासैः लकुचैः अपि ।धव अश्वकर्ण खदिरैः शमी किंशुक पाटलैः॥

syandanaiḥ caṃdanaiḥ nīpaiḥ parṇāsaiḥ lakucaiḥ api |dhava aśvakarṇa khadiraiḥ śamī kiṃśuka pāṭalaiḥ ||

इदम् पुण्यम् इदम् रम्यम् इदम् बहु मृग द्विजम् ।इह वत्स्याम सौमित्रे सार्धम् एतेन पक्षिणा॥

idam puṇyam idam ramyam idam bahu mṛga dvijam |iha vatsyāma saumitre sārdham etena pakṣiṇā ||

एवम् उक्तः तु रामेण लक्ष्मणः परवीरहा ।अचिरेण आश्रमम् भ्रातुः चकार सुमहाबलः॥

evam uktaḥ tu rāmeṇa lakṣmaṇaḥ paravīrahā |acireṇa āśramam bhrātuḥ cakāra sumahābalaḥ ||

पर्णशालाम् सुविपुलाम् तत्र संघात मृत्तिकाम् ।सुस्तंभाम् मस्करैर् दीर्घैः कृत वंशाम् सुशोभनाम्॥

parṇaśālām suvipulām tatra saṃghāta mṛttikām |sustaṃbhām maskarair dīrghaiḥ kṛta vaṃśām suśobhanām ||

शमी शाखाभिः आस्तीर्य धृढ पाशावपाशितम् ।कुश काश शरैः पर्णैः सुपरिच्छादिताम् तथा॥

śamī śākhābhiḥ āstīrya dhṛḍha pāśāvapāśitam |kuśa kāśa śaraiḥ parṇaiḥ suparicchāditām tathā ||

समीकृत तलाम् रम्याम् चकार सुमहाबलः ।निवासम् राघवस्य अर्थे प्रेक्ष्णीयम् अनुत्तमम्॥

samīkṛta talām ramyām cakāra sumahābalaḥ |nivāsam rāghavasya arthe prekṣṇīyam anuttamam ||

स गत्वा लक्ष्मणः श्रीमान् नदीम् गोदावरीम् तदा ।स्नात्वा पद्मानि च आदाय सफलः पुनर् आगतः॥

sa gatvā lakṣmaṇaḥ śrīmān nadīm godāvarīm tadā |snātvā padmāni ca ādāya saphalaḥ punar āgataḥ ||

ततः पुष्प बलिम् कृत्वा शान्तिम् च स यथाविधि ।दर्शयामास रामाय तद् आश्रम पदम् कृतम्॥

tataḥ puṣpa balim kṛtvā śāntim ca sa yathāvidhi |darśayāmāsa rāmāya tad āśrama padam kṛtam ||

स तम् दृष्ट्वा कृतम् सौम्यम् आश्रमम् सह सीतया ।राघवः पर्णशालायाम् हर्षम् आहारयत् परम्॥

sa tam dṛṣṭvā kṛtam saumyam āśramam saha sītayā |rāghavaḥ parṇaśālāyām harṣam āhārayat param ||

सुसंहृष्टः परिष्वज्य बाहुभ्याम् लक्ष्मणम् तदा ।अति स्निग्धम् च गाढम् च वचनम् च इदम् अब्रवीत्॥

susaṃhṛṣṭaḥ pariṣvajya bāhubhyām lakṣmaṇam tadā |ati snigdham ca gāḍham ca vacanam ca idam abravīt ||

प्रीतो अस्मि ते महत् कर्म त्वया कृतम् इदम् प्रभो ।प्रदेयो यन् निमित्तम् ते परिष्वंगो मया कृतः॥

prīto asmi te mahat karma tvayā kṛtam idam prabho |pradeyo yan nimittam te pariṣvaṃgo mayā kṛtaḥ ||

भावज्ञेन कृतज्ञेन धर्मज्ञेन च लक्ष्मण ।त्वया पुत्रेण धर्मात्मा न संवृत्तः पिता मम॥

bhāvajñena kṛtajñena dharmajñena ca lakṣmaṇa |tvayā putreṇa dharmātmā na saṃvṛttaḥ pitā mama ||

एवम् लक्ष्मणम् उक्त्वा तु राघवो लक्ष्मिवर्धनः ।तस्मिन् देशे बहु फले न्यवसत् स सुखम् सुखी॥

evam lakṣmaṇam uktvā tu rāghavo lakṣmivardhanaḥ |tasmin deśe bahu phale nyavasat sa sukham sukhī ||