Kanda.Sarga 4.60

ततः कृत उदकम् स्नातम् तम् गृध्रम् हरि यूथपाः ।उपविष्टा गिरौ रम्ये परिवार्य समन्ततः॥

tataḥ kṛta udakam snātam tam gṛdhram hari yūthapāḥ |upaviṣṭā girau ramye parivārya samantataḥ ||

तम् अंगदम् उपासीनम् तैः सर्वैः हरिभिः वृतम् ।जनित प्रत्ययो हर्षात् संपातिः पुनः अब्रवीत्॥

tam aṃgadam upāsīnam taiḥ sarvaiḥ haribhiḥ vṛtam |janita pratyayo harṣāt saṃpātiḥ punaḥ abravīt ||

कृत्वा निःशब्दम् एक अग्राः शृण्वन्तु हरयो मम ।तथ्यम् संकीर्तयिष्यामि यथा जानामि मैथिलीम्॥

kṛtvā niḥśabdam eka agrāḥ śṛṇvantu harayo mama |tathyam saṃkīrtayiṣyāmi yathā jānāmi maithilīm ||

अस्य विन्ध्यस्य शिखरे पतितो अस्मि पुरा अनघ ।सूर्य ताप परीत अंगो निर्दग्धः सूर्य रश्मिभिः॥

asya vindhyasya śikhare patito asmi purā anagha |sūrya tāpa parīta aṃgo nirdagdhaḥ sūrya raśmibhiḥ ||

लब्ध संज्ञः तु षड् रात्रात् विवशो विह्वलन् इव ।वीक्षमाणो दिशः सर्वा न अभिजानामि किंचन॥

labdha saṃjñaḥ tu ṣaḍ rātrāt vivaśo vihvalan iva |vīkṣamāṇo diśaḥ sarvā na abhijānāmi kiṃcana ||

ततः तु सागरान् शैलान् नदीः सर्वाः सरांसि च ।वनानि च प्रदेशान् च समीक्ष्य मतिः आगताम्॥

tataḥ tu sāgarān śailān nadīḥ sarvāḥ sarāṃsi ca |vanāni ca pradeśān ca samīkṣya matiḥ āgatām ||

हृष्ट पक्षि गण आकीर्णः कन्दर उदर कूटवान् ।दक्षिणस्य उदधेः तीरे विन्ध्यो अयम् इति निश्चितः॥

hṛṣṭa pakṣi gaṇa ākīrṇaḥ kandara udara kūṭavān |dakṣiṇasya udadheḥ tīre vindhyo ayam iti niścitaḥ ||

आसीत् च अत्र आश्रमम् पुण्यम् सुरैः अपि सुपूजितम् ।ऋषिः निशाकरो नाम यस्मिन् उग्र तपा अभवत्॥

āsīt ca atra āśramam puṇyam suraiḥ api supūjitam |ṛṣiḥ niśākaro nāma yasmin ugra tapā abhavat ||

अष्टौ वर्ष सहस्राणि तेन अस्मिन् ऋषिणा गिरौ ।वसतो मम धर्मज्ञो स्वर् गते तु निशाकरे॥

aṣṭau varṣa sahasrāṇi tena asmin ṛṣiṇā girau |vasato mama dharmajño svar gate tu niśākare ||

अवतीर्य च विन्ध्य अग्रात् कृच्छ्रेण विषमात् शनैः ।तीक्ष्ण दर्भाम् वसुमतीम् दुःखेन पुनर् आगतः॥

avatīrya ca vindhya agrāt kṛcchreṇa viṣamāt śanaiḥ |tīkṣṇa darbhām vasumatīm duḥkhena punar āgataḥ ||

तम् ऋषिम् द्रष्टु कामो अस्मि दुःखेन अभ्यागतो भृशम् ।जटायुषा मया चैव बहुशो अभिगतो हि सः॥

tam ṛṣim draṣṭu kāmo asmi duḥkhena abhyāgato bhṛśam |jaṭāyuṣā mayā caiva bahuśo abhigato hi saḥ ||

तस्य आश्रम पदाभ्याशे ववुः वाताः सुगन्धिनः ।वृक्षो न अपुष्पितः कश्चित् अफलो वा न दृश्यते॥

tasya āśrama padābhyāśe vavuḥ vātāḥ sugandhinaḥ |vṛkṣo na apuṣpitaḥ kaścit aphalo vā na dṛśyate ||

उपेत्य च आश्रमम् पुण्यम् वृक्ष मूलम् उपाश्रितः ।द्रष्टु कामः प्रतीक्षे च भगवंतम् निशाकरम्॥

upetya ca āśramam puṇyam vṛkṣa mūlam upāśritaḥ |draṣṭu kāmaḥ pratīkṣe ca bhagavaṃtam niśākaram ||

अथ पश्यमि दूरस्थम् ऋषिम् ज्वलित तेजसम् ।कृत अभिषेकम् दुर्धर्षम् उपावृत्तम् उदन् मुखम्॥

atha paśyami dūrastham ṛṣim jvalita tejasam |kṛta abhiṣekam durdharṣam upāvṛttam udan mukham ||

तम् ऋक्षाः सृमरा व्याघ्राः सिंहा नाना सरीसृपाः ।परिवार्य उपगच्छन्ति दातारम् प्राणिनो यथा॥

tam ṛkṣāḥ sṛmarā vyāghrāḥ siṃhā nānā sarīsṛpāḥ |parivārya upagacchanti dātāram prāṇino yathā ||

ततः प्राप्तम् ऋषिम् ज्ञात्वा तानि सत्त्वानि वै ययुः ।प्रविष्टे राजनि यथा सर्वम् स अमात्यकम् बलम्॥

tataḥ prāptam ṛṣim jñātvā tāni sattvāni vai yayuḥ |praviṣṭe rājani yathā sarvam sa amātyakam balam ||

ऋषिः तु दृष्ट्वा माम् तुष्टः प्रविष्टः च आश्रमम् पुनः ।मुहूर्त मात्रान् निर्गम्य ततः कार्यम् अपृच्छत॥

ṛṣiḥ tu dṛṣṭvā mām tuṣṭaḥ praviṣṭaḥ ca āśramam punaḥ |muhūrta mātrān nirgamya tataḥ kāryam apṛcchata ||

सौम्य वैकल्यताम् दृष्ट्वा रोम्णाम् ते न अवगम्यते ।अग्नि दग्धौ इमौ पक्षौ प्राणाः चापि शरीरके॥

saumya vaikalyatām dṛṣṭvā romṇām te na avagamyate |agni dagdhau imau pakṣau prāṇāḥ cāpi śarīrake ||

गृध्रौ द्वौ दृष्ट पूर्वौ मे मातरिश्व समौ जवे ।गृध्राणाम् चैव राजानौ भ्रातरौ काम रूपिणौ॥

gṛdhrau dvau dṛṣṭa pūrvau me mātariśva samau jave |gṛdhrāṇām caiva rājānau bhrātarau kāma rūpiṇau ||

ज्येष्ठो अवित स्त्वम् तु संपाते जटायुः अनुजः तव ।मानुषम् रूपम् आस्थाय गृह्णीताम् चरणौ मम॥

jyeṣṭho avita stvam tu saṃpāte jaṭāyuḥ anujaḥ tava |mānuṣam rūpam āsthāya gṛhṇītām caraṇau mama ||

किम् ते व्याधि समुत्थानम् पक्षयोः पतनम् कथम् ।दण्डो वा अयम् धृतः केन सर्वम् आख्याहि पृच्छतः॥

kim te vyādhi samutthānam pakṣayoḥ patanam katham |daṇḍo vā ayam dhṛtaḥ kena sarvam ākhyāhi pṛcchataḥ ||