Valmiki Ramayana · 73 verses
Read this chapter as a bookतस्य आलय वरिष्ठस्य मध्ये विपुलम् आयतम् ।ददर्श भवन श्रेष्ठम् हनूमान् मारुत आत्मजः॥
tasya ālaya variṣṭhasya madhye vipulam āyatam |dadarśa bhavana śreṣṭham hanūmān māruta ātmajaḥ ||
अर्ध योजन विस्तीर्णम् आयतम् योजनम् हि तत् ।भवनम् राक्षस इन्द्रस्य बहु प्रासाद सम्कुलम्॥
ardha yojana vistīrṇam āyatam yojanam hi tat |bhavanam rākṣasa indrasya bahu prāsāda samkulam ||
मार्गमाणः तु वैदेहीम् सीताम् आयत लोचनाम् ।सर्वतः परिचक्राम हनूमान् अरि सूदनः॥
mārgamāṇaḥ tu vaidehīm sītām āyata locanām |sarvataḥ paricakrāma hanūmān ari sūdanaḥ ||
उत्तमम् राक्षसावासम् हनुमानवलोकयन् ।आससादाथ लक्ष्मीवान् राक्षसेन्द्रनिवेशनम्॥
uttamam rākṣasāvāsam hanumānavalokayan |āsasādātha lakṣmīvān rākṣasendraniveśanam ||
चतुर् विषाणैर् द्विरदैः त्रिविषाणैः तथैव च ।परिक्षिप्तम् असम्बाधम् रक्ष्यमाणम् उदायुधैः॥
catur viṣāṇair dviradaiḥ triviṣāṇaiḥ tathaiva ca |parikṣiptam asambādham rakṣyamāṇam udāyudhaiḥ ||
राक्षसीभिः च पत्नीभी रावणस्य निवेशनम् ।आह्Rताभिः च विक्रम्य राज कन्याभिर् आव्Rतम्॥
rākṣasībhiḥ ca patnībhī rāvaṇasya niveśanam |āhRtābhiḥ ca vikramya rāja kanyābhir āvRtam ||
तन् नक्र मकर आकीर्णम् तिमिम्गिल झष आकुलम् ।वायु वेग समाधूतम् पन्नगैर् इव सागरम्॥
tan nakra makara ākīrṇam timimgila jhaṣa ākulam |vāyu vega samādhūtam pannagair iva sāgaram ||
या हि वैश्वरणे लक्ष्मीर् या च इन्द्रे हरि वाहने ।सा रावण ग्Rहे सर्वा नित्यम् एव अनपायिनी॥
yā hi vaiśvaraṇe lakṣmīr yā ca indre hari vāhane |sā rāvaṇa gRhe sarvā nityam eva anapāyinī ||
या च राज्ञः कुबेरस्य यमस्य वरुणस्य च ।ताद्Rशी तद् विशिष्टा वा Rद्धी रक्षो ग्Rहेष्व् इह॥
yā ca rājñaḥ kuberasya yamasya varuṇasya ca |tādRśī tad viśiṣṭā vā Rddhī rakṣo gRheṣv iha ||
तस्य हर्म्यस्य मध्यस्थम् वेश्म च अन्यत् सुनिर्मितम् ।बहुनिर्यूह सम्कीर्णम् ददर्श पवन आत्मजः॥
tasya harmyasya madhyastham veśma ca anyat sunirmitam |bahuniryūha samkīrṇam dadarśa pavana ātmajaḥ ||
ब्रह्मणो अर्थे क्Rतम् दिव्यम् दिवि यद् विश्व कर्मणा ।विमानम् पुष्पकम् नाम सर्व रत्न विभूषितम्॥
brahmaṇo arthe kRtam divyam divi yad viśva karmaṇā |vimānam puṣpakam nāma sarva ratna vibhūṣitam ||
परेण तपसा लेभे यत् कुबेरः पितामहात् ।कुबेरम् ओजसा जित्वा लेभे तद् राक्षस ईश्वरः॥
pareṇa tapasā lebhe yat kuberaḥ pitāmahāt |kuberam ojasā jitvā lebhe tad rākṣasa īśvaraḥ ||
ईहा म्Rग समायुक्तैः कार्य स्वर हिरण्मयैः ।सुक्Rतैर् आचितम् स्तम्भैः प्रदीप्तम् इव च श्रिया॥
īhā mRga samāyuktaiḥ kārya svara hiraṇmayaiḥ |sukRtair ācitam stambhaiḥ pradīptam iva ca śriyā ||
मेरु मन्दर सम्काशैर् उल्लिखद्भिर् इव अम्बरम् ।कूट अगारैः शुभ आकारैः सर्वतः समलम्क्Rतम्॥
meru mandara samkāśair ullikhadbhir iva ambaram |kūṭa agāraiḥ śubha ākāraiḥ sarvataḥ samalamkRtam ||
ज्वलन अर्क प्रतीकाशम् सुक्Rतम् विश्व कर्मणा ।हेम सोपान सम्युक्तम् चारु प्रवर वेदिकम्॥
jvalana arka pratīkāśam sukRtam viśva karmaṇā |hema sopāna samyuktam cāru pravara vedikam ||
जाल वात अयनैर् युक्तम् कान्चनैः स्थाटिकैर् अपि ।इन्द्र नील महा नील मणि प्रवरवेदिकम्॥
jāla vāta ayanair yuktam kāncanaiḥ sthāṭikair api |indra nīla mahā nīla maṇi pravaravedikam ||
विद्रुमेण विचित्रेण मणिभिश्च महाधनैः ।विस्तुलाभिश्च मुक्ताभिस्तलेनाभिविराजितम्॥
vidrumeṇa vicitreṇa maṇibhiśca mahādhanaiḥ |vistulābhiśca muktābhistalenābhivirājitam ||
चन्दनेन च रक्तेन तपनीयनिभेन च ।सुपुण्यगन्धिना युक्तमादित्यतरुणोपमम्॥
candanena ca raktena tapanīyanibhena ca |supuṇyagandhinā yuktamādityataruṇopamam ||
कूटागारैर्वराकारैर्विविधैः समलम्कृतम् ।विमानम् पुष्पकम् दिव्यम् आरुरोह महा कपिः॥
kūṭāgārairvarākārairvividhaiḥ samalamkṛtam |vimānam puṣpakam divyam āruroha mahā kapiḥ ||
तत्रस्थः स तदा गन्धम् पान भक्ष्य अन्न सम्भवम् ।दिव्यम् सम्मूर्चितम् जिघ्रन् रूपवन्तम् इव अनिलम्॥
tatrasthaḥ sa tadā gandham pāna bhakṣya anna sambhavam |divyam sammūrcitam jighran rūpavantam iva anilam ||
स गन्धः तम् महा सत्त्वम् बन्धुर् बन्धुम् इव उत्तमम् ।इत एहि इति उवाच इव तत्र यत्र स रावणः॥
sa gandhaḥ tam mahā sattvam bandhur bandhum iva uttamam |ita ehi iti uvāca iva tatra yatra sa rāvaṇaḥ ||
ततः ताम् प्रस्थितः शालाम् ददर्श महतीम् शुभाम् ।रावणस्य मनः कान्ताम् कान्ताम् इव वर स्त्रियम्॥
tataḥ tām prasthitaḥ śālām dadarśa mahatīm śubhām |rāvaṇasya manaḥ kāntām kāntām iva vara striyam ||
मणि सोपान विक्Rताम् हेम जाल विराजिताम् ।स्फाटिकैर् आव्Rत तलाम् दन्त अन्तरित रूपिकाम्॥
maṇi sopāna vikRtām hema jāla virājitām |sphāṭikair āvRta talām danta antarita rūpikām ||
मुक्ताभिः च प्रवालैः च रूप्य चामी करैर् अपि ।विभूषिताम् मणि स्तम्भैः सुबहु स्तम्भ भूषिताम्॥
muktābhiḥ ca pravālaiḥ ca rūpya cāmī karair api |vibhūṣitām maṇi stambhaiḥ subahu stambha bhūṣitām ||
नम्रैरृजुभिरत्युच्चैः समन्तात्सुविभूषितैः ।स्तम्भैः पक्षैर् इव अत्युच्चैर् दिवम् सम्प्रस्थिताम् इव॥
namrairṛjubhiratyuccaiḥ samantātsuvibhūṣitaiḥ |stambhaiḥ pakṣair iva atyuccair divam samprasthitām iva ||
महत्या कुथय आस्त्रीणम् प्Rथिवी लक्षण अन्कया ।पृथिवीम् इव विस्तीर्णाम् सराष्ट्र ग्Rह मालिनीम्॥
mahatyā kuthaya āstrīṇam pRthivī lakṣaṇa ankayā |pṛthivīm iva vistīrṇām sarāṣṭra gRha mālinīm ||
नादिताम् मत्त विहगैर् दिव्य गन्ध अधिवासिताम् ।पर अर्ध्य आस्तरण उपेताम् रक्षो अधिप निषेविताम्॥
nāditām matta vihagair divya gandha adhivāsitām |para ardhya āstaraṇa upetām rakṣo adhipa niṣevitām ||
धूम्राम् अगरु धूपेन विमलाम् हम्स पाण्डुराम् ।चित्राम् पुष्प उपहारेण कल्माषीम् इव सुप्रभाम्॥
dhūmrām agaru dhūpena vimalām hamsa pāṇḍurām |citrām puṣpa upahāreṇa kalmāṣīm iva suprabhām ||
मनः सम्ह्लाद जननीम् वर्णस्य अपि प्रसादिनीम् ।ताम् शोक नाशिनीम् दिव्याम् श्रियः सम्जननीम् इव॥
manaḥ samhlāda jananīm varṇasya api prasādinīm |tām śoka nāśinīm divyām śriyaḥ samjananīm iva ||
इन्द्रियाणि इन्द्रिय अर्थैः तु पन्च पन्चभिर् उत्तमैः ।तर्पयाम् आस माता इव तदा रावण पालिता॥
indriyāṇi indriya arthaiḥ tu panca pancabhir uttamaiḥ |tarpayām āsa mātā iva tadā rāvaṇa pālitā ||
स्वर्गो अयम् देव लोको अयम् इन्द्रस्य इयम् पुरी भवेत् ।सिद्धिर् वा इयम् परा हि स्याद् इति अमन्यत मारुतिः॥
svargo ayam deva loko ayam indrasya iyam purī bhavet |siddhir vā iyam parā hi syād iti amanyata mārutiḥ ||
प्रध्यायत इव अपश्यत् प्रदीपामः तत्र कान्चनान् (ःइअतुस्!)।धूर्तान् इव महा धूर्तैर् देवनेन पराजितान्॥
pradhyāyata iva apaśyat pradīpāmaḥ tatra kāncanān (ḥiatus!) |dhūrtān iva mahā dhūrtair devanena parājitān ||
दीपानाम् च प्रकाशेन तेजसा रावणस्य च ।अर्चिर्भिर् भूषणानाम् च प्रदीप्ता इति अभ्यमन्यत॥
dīpānām ca prakāśena tejasā rāvaṇasya ca |arcirbhir bhūṣaṇānām ca pradīptā iti abhyamanyata ||
ततो अपश्यत् कुथा आसीनम् नाना वर्ण अम्बर स्रजम् ।सहस्रम् वर नारीणाम् नाना वेष विभूषितम्॥
tato apaśyat kuthā āsīnam nānā varṇa ambara srajam |sahasram vara nārīṇām nānā veṣa vibhūṣitam ||
परिव्Rत्ते अर्ध रात्रे तु पान निद्रा वशम् गतम् ।क्रीडित्वा उपरतम् रात्रौ सुष्वाप बलवत् तदा॥
parivRtte ardha rātre tu pāna nidrā vaśam gatam |krīḍitvā uparatam rātrau suṣvāpa balavat tadā ||
तत् प्रसुप्तम् विरुरुचे निह्शब्द अन्तर भूषणम् ।निह्शब्द हम्स भ्रमरम् यथा पद्म वनम् महत्॥
tat prasuptam viruruce nihśabda antara bhūṣaṇam |nihśabda hamsa bhramaram yathā padma vanam mahat ||
तासाम् सम्व्Rत दन्तानि मीलित अक्षाणि मारुतिः ।अपश्यत् पद्म गन्धीनि वदनानि सुयोषिताम्॥
tāsām samvRta dantāni mīlita akṣāṇi mārutiḥ |apaśyat padma gandhīni vadanāni suyoṣitām ||
प्रबुद्धानि इव पद्मानि तासाम् भूत्वा क्षपा क्षये ।पुनः सम्व्Rत पत्राणि रात्राव् इव बभुः तदा॥
prabuddhāni iva padmāni tāsām bhūtvā kṣapā kṣaye |punaḥ samvRta patrāṇi rātrāv iva babhuḥ tadā ||
इमानि मुख पद्मानि नियतम् मत्त षट्पदाः ।अम्बुजानि इव फुल्लानि प्रार्थयन्ति पुनः पुनः॥
imāni mukha padmāni niyatam matta ṣaṭpadāḥ |ambujāni iva phullāni prārthayanti punaḥ punaḥ ||
इति वा अमन्यत श्रीमान् उपपत्त्या महा कपिः ।मेने हि गुणतः तानि समानि सलिल उद्भवैः॥
iti vā amanyata śrīmān upapattyā mahā kapiḥ |mene hi guṇataḥ tāni samāni salila udbhavaiḥ ||
सा तस्य शुशुभे शाला ताभिः स्त्रीभिर् विराजिता ।शारदी इव प्रसन्ना द्यौः ताराभिर् अभिशोभिता॥
sā tasya śuśubhe śālā tābhiḥ strībhir virājitā |śāradī iva prasannā dyauḥ tārābhir abhiśobhitā ||
स च ताभिः परिव्Rतः शुशुभे राक्षस अधिपः ।यथा हि उडु पतिः श्रीमामः ताराभिर् अभिसम्व्Rतः॥
sa ca tābhiḥ parivRtaḥ śuśubhe rākṣasa adhipaḥ |yathā hi uḍu patiḥ śrīmāmaḥ tārābhir abhisamvRtaḥ ||
याः च्यवन्ते अम्बरात् ताराः पुण्य शेष समाव्Rताः ।इमाः ताः सम्गताः क्Rत्स्ना इति मेने हरिः तदा॥
yāḥ cyavante ambarāt tārāḥ puṇya śeṣa samāvRtāḥ |imāḥ tāḥ samgatāḥ kRtsnā iti mene hariḥ tadā ||
ताराणाम् इव सुव्यक्तम् महतीनाम् शुभ अर्चिषाम् ।प्रभा वर्ण प्रसादाः च विरेजुः तत्र योषिताम्॥
tārāṇām iva suvyaktam mahatīnām śubha arciṣām |prabhā varṇa prasādāḥ ca virejuḥ tatra yoṣitām ||
व्याव्Rत्त गुरु पीन स्रक् प्रकीर्ण वर भूषणाः ।पान व्यायाम कालेषु निद्रा अपह्Rत चेतसः॥
vyāvRtta guru pīna srak prakīrṇa vara bhūṣaṇāḥ |pāna vyāyāma kāleṣu nidrā apahRta cetasaḥ ||
व्याव्Rत्त तिलकाः काश्चित् काश्चिद् उद्भ्रान्त नूपुराः ।पार्श्वे गलित हाराः च काश्चित् परम योषितः॥
vyāvRtta tilakāḥ kāścit kāścid udbhrānta nūpurāḥ |pārśve galita hārāḥ ca kāścit parama yoṣitaḥ ||
मुखा हार व्Rताः च अन्याः काश्चित् प्रस्रस्त वाससः ।व्याविद्ध रशना दामाः किशोर्य इव वाहिताः॥
mukhā hāra vRtāḥ ca anyāḥ kāścit prasrasta vāsasaḥ |vyāviddha raśanā dāmāḥ kiśorya iva vāhitāḥ ||
सुकुण्डल धराः च अन्या विच्चिन्न म्Rदित स्रजः ।गज इन्द्र म्Rदिताः फुल्ला लता इव महा वने॥
sukuṇḍala dharāḥ ca anyā viccinna mRdita srajaḥ |gaja indra mRditāḥ phullā latā iva mahā vane ||
चन्द्र अम्शु किरण आभाः च हाराः कासाम्चिद् उत्कटाः ।हम्सा इव बभुः सुप्ताः स्तन मध्येषु योषिताम्॥
candra amśu kiraṇa ābhāḥ ca hārāḥ kāsāmcid utkaṭāḥ |hamsā iva babhuḥ suptāḥ stana madhyeṣu yoṣitām ||
अपरासाम् च वैदूर्याः कादम्बा इव पक्षिणः ।हेम सूत्राणि च अन्यासाम् चक्र वाका इव अभवन्॥
aparāsām ca vaidūryāḥ kādambā iva pakṣiṇaḥ |hema sūtrāṇi ca anyāsām cakra vākā iva abhavan ||
हम्स कारण्डव आकीर्णाः चक्र वाक उपशोभिताः ।आपगा इव ता रेजुर् जघनैः पुलिनैर् इव॥
hamsa kāraṇḍava ākīrṇāḥ cakra vāka upaśobhitāḥ |āpagā iva tā rejur jaghanaiḥ pulinair iva ||
किन्किणी जाल सम्काशाः ता हेम विपुल अम्बुजाः ।भाव ग्राहा यशः तीराः सुप्ता नद्य इव आबभुः॥
kinkiṇī jāla samkāśāḥ tā hema vipula ambujāḥ |bhāva grāhā yaśaḥ tīrāḥ suptā nadya iva ābabhuḥ ||
मृदुष्व् अन्गेषु कासाम्चित् कुच अग्रेषु च सम्स्थिताः ।बभूवुर् भूषणानि इव शुभा भूषण राजयः॥
mṛduṣv angeṣu kāsāmcit kuca agreṣu ca samsthitāḥ |babhūvur bhūṣaṇāni iva śubhā bhūṣaṇa rājayaḥ ||
अम्शु कान्ताः च कासाम्चिन् मुख मारुत कम्पिताः ।उपरि उपरि वक्त्राणाम् व्याधूयन्ते पुनः पुनः॥
amśu kāntāḥ ca kāsāmcin mukha māruta kampitāḥ |upari upari vaktrāṇām vyādhūyante punaḥ punaḥ ||
ताः पाताका इव उद्धूताः पत्नीनाम् रुचिर प्रभाः ।नाना वर्ण सुवर्णानाम् वक्त्र मूलेषु रेजिरे॥
tāḥ pātākā iva uddhūtāḥ patnīnām rucira prabhāḥ |nānā varṇa suvarṇānām vaktra mūleṣu rejire ||
ववल्गुः च अत्र कासाम्चित् कुण्डलानि शुभ अर्चिषाम् ।मुख मारुत सम्सर्गान् मन्दम् मन्दम् सुयोषिताम्॥
vavalguḥ ca atra kāsāmcit kuṇḍalāni śubha arciṣām |mukha māruta samsargān mandam mandam suyoṣitām ||
शर्कर आसव गन्धः स प्रक्Rत्या सुरभिः सुखः ।तासाम् वदन निह्श्वासः सिषेवे रावणम् तदा॥
śarkara āsava gandhaḥ sa prakRtyā surabhiḥ sukhaḥ |tāsām vadana nihśvāsaḥ siṣeve rāvaṇam tadā ||
रावण आनन शन्काः च काश्चिद् रावण योषितः ।मुखानि स्म सपत्नीनाम् उपाजिघ्रन् पुनः पुनः॥
rāvaṇa ānana śankāḥ ca kāścid rāvaṇa yoṣitaḥ |mukhāni sma sapatnīnām upājighran punaḥ punaḥ ||
अत्यर्थम् सक्त मनसो रावणे ता वर स्त्रियः ।अस्वतन्त्राः सपत्नीनाम् प्रियम् एव आचरमः तदा॥
atyartham sakta manaso rāvaṇe tā vara striyaḥ |asvatantrāḥ sapatnīnām priyam eva ācaramaḥ tadā ||
बाहून् उपनिधाय अन्याः पारिहार्य विभूषिताः ।अम्शुकानि च रम्याणि प्रमदाः तत्र शिश्यिरे॥
bāhūn upanidhāya anyāḥ pārihārya vibhūṣitāḥ |amśukāni ca ramyāṇi pramadāḥ tatra śiśyire ||
अन्या वक्षसि च अन्यस्याः तस्याः काचित् पुनर् भुजम् ।अपरा त्व् अन्कम् अन्यस्याः तस्याः च अपि अपरा भुजौ॥
anyā vakṣasi ca anyasyāḥ tasyāḥ kācit punar bhujam |aparā tv ankam anyasyāḥ tasyāḥ ca api aparā bhujau ||
ऊरु पार्श्व कटी प्Rष्ठम् अन्योन्यस्य समाश्रिताः ।परस्पर निविष्ट अन्ग्यो मद स्नेह वश अनुगाः॥
ūru pārśva kaṭī pRṣṭham anyonyasya samāśritāḥ |paraspara niviṣṭa angyo mada sneha vaśa anugāḥ ||
अन्योन्यस्य अन्ग सम्स्पर्शात् प्रीयमाणाः सुमध्यमाः ।एकी क्Rत भुजाः सर्वाः सुषुपुः तत्र योषितःअन्योन्य भुज सूत्रेण स्त्री माला ग्रथिता हि सा ।माला इव ग्रथिता सूत्रे शुशुभे मत्त षट्पदा॥
anyonyasya anga samsparśāt prīyamāṇāḥ sumadhyamāḥ |ekī kRta bhujāḥ sarvāḥ suṣupuḥ tatra yoṣitaḥanyonya bhuja sūtreṇa strī mālā grathitā hi sā |mālā iva grathitā sūtre śuśubhe matta ṣaṭpadā ||
लतानाम् माधवे मासि फुल्लानाम् वायु सेवनात् ।अन्योन्य माला ग्रथितम् सम्सक्त कुसुम उच्चयम्॥
latānām mādhave māsi phullānām vāyu sevanāt |anyonya mālā grathitam samsakta kusuma uccayam ||
व्यतिवेष्टित सुस्कन्थम् अन्योन्य भ्रमर आकुलम् ।आसीद् वनम् इव उद्धूतम् स्त्री वनम् रावणस्य तत्॥
vyativeṣṭita suskantham anyonya bhramara ākulam |āsīd vanam iva uddhūtam strī vanam rāvaṇasya tat ||
उचितेष्व् अपि सुव्यक्तम् न तासाम् योषिताम् तदा ।विवेकः शक्य आधातुम् भूषण अन्ग अम्बर स्रजाम्॥
uciteṣv api suvyaktam na tāsām yoṣitām tadā |vivekaḥ śakya ādhātum bhūṣaṇa anga ambara srajām ||
रावणे सुख सम्विष्टे ताः स्त्रियो विविध प्रभाः ।ज्वलन्तः कान्चना दीपाः प्रेक्षन्त अनिमिषा इव॥
rāvaṇe sukha samviṣṭe tāḥ striyo vividha prabhāḥ |jvalantaḥ kāncanā dīpāḥ prekṣanta animiṣā iva ||
राज Rषि पित्R दैत्यानाम् गन्धर्वाणाम् च योषितः ।रक्षसाम् च अभवन् कन्याः तस्य काम वशम् गताः॥
rāja Rṣi pitR daityānām gandharvāṇām ca yoṣitaḥ |rakṣasām ca abhavan kanyāḥ tasya kāma vaśam gatāḥ ||
युद्धकामेन ताः सर्वा रावणेन हृताः स्त्रियः ।समदा मदनेनैव मोहिताः काश्चिदागताः॥
yuddhakāmena tāḥ sarvā rāvaṇena hṛtāḥ striyaḥ |samadā madanenaiva mohitāḥ kāścidāgatāḥ ||
न तत्र काचित् प्रमदा प्रसह्य ।वीर्य उपपन्नेन गुणेन लब्धा ।न च अन्य कामा अपि न च अन्य पूर्वा ।विना वर अर्हाम् जनक आत्मजाम् तु॥
na tatra kācit pramadā prasahya |vīrya upapannena guṇena labdhā |na ca anya kāmā api na ca anya pūrvā |vinā vara arhām janaka ātmajām tu ||
न च अकुलीना न च हीन रूपा ।न अदक्षिणा न अनुपचार युक्ता ।भार्या अभवत् तस्य न हीन सत्त्वा ।न च अपि कान्तस्य न कामनीया॥
na ca akulīnā na ca hīna rūpā |na adakṣiṇā na anupacāra yuktā |bhāryā abhavat tasya na hīna sattvā |na ca api kāntasya na kāmanīyā ||
बभूव बुद्धिः तु हरि ईश्वरस्य ।यदि ईद्Rशी राघव धर्म पत्नी ।इमा यथा राक्षस राज भार्याः ।सुजातम् अस्य इति हि साधु बुद्धेः॥
babhūva buddhiḥ tu hari īśvarasya |yadi īdRśī rāghava dharma patnī |imā yathā rākṣasa rāja bhāryāḥ |sujātam asya iti hi sādhu buddheḥ ||
पुनः च सो अचिन्तयद् आर्त रूपो ।ध्रुवम् विशिष्टा गुणतो हि सीता ।अथ अयम् अस्याम् क्Rतवान् महात्मा ।लन्का ईश्वरः कष्टम् अनार्य कर्म॥
punaḥ ca so acintayad ārta rūpo |dhruvam viśiṣṭā guṇato hi sītā |atha ayam asyām kRtavān mahātmā |lankā īśvaraḥ kaṣṭam anārya karma ||