Kanda.Sarga 6.53

धूम्राक्षं निहतं श्रुत्वा रावणो राक्षसेश्वरः ।क्रोधेन महता ऽ ऽविष्टो निश्वसन्नुरगो यथा॥

dhūmrākṣaṃ nihataṃ śrutvā rāvaṇo rākṣaseśvaraḥ |krodhena mahatā ' 'viṣṭo niśvasannurago yathā ||

दीर्घमुष्णं विनिश्वस्य क्रोधेन कलुषीकृतः ।अब्रवीद्राक्षसं शूरं वज्रदंष्ट्रं महाबलम्॥

dīrghamuṣṇaṃ viniśvasya krodhena kaluṣīkṛtaḥ |abravīdrākṣasaṃ śūraṃ vajradaṃṣṭraṃ mahābalam ||

गच्छ त्वं वीर निर्याहि राक्षसैः परिवारितः ।जहि दाशरथिं रामं सुग्रीवं वानरैः सह॥

gaccha tvaṃ vīra niryāhi rākṣasaiḥ parivāritaḥ |jahi dāśarathiṃ rāmaṃ sugrīvaṃ vānaraiḥ saha ||

तथेत्युक्त्वा द्रुततरं मायावी राक्षसेश्वरः ।निर्जगाम बलै सार्धं बहुभिः परिवारितः॥

tathetyuktvā drutataraṃ māyāvī rākṣaseśvaraḥ |nirjagāma balai sārdhaṃ bahubhiḥ parivāritaḥ ||

नागैरश्वैः खरैरुष्ट्रैः संयुक्तः सुसामाहितः ।पताकाध्वजचित्रैश्च रथैश्च समलङ्कृतः॥

nāgairaśvaiḥ kharairuṣṭraiḥ saṃyuktaḥ susāmāhitaḥ |patākādhvajacitraiśca rathaiśca samalaṅkṛtaḥ ||

ततो विचित्रकेयूरमुकुटैश्च विभूषितः ।तनुत्राणि च संरुद्ध्य सधनुर्निर्ययौ द्रुतम्॥

tato vicitrakeyūramukuṭaiśca vibhūṣitaḥ |tanutrāṇi ca saṃruddhya sadhanurniryayau drutam ||

पताकालङ्कृतं दीप्तं तप्तकाञ्चनभूषणम् ।रथं प्रदक्षिणं कृत्वा समारोहच्चमूपतिः॥

patākālaṅkṛtaṃ dīptaṃ taptakāñcanabhūṣaṇam |rathaṃ pradakṣiṇaṃ kṛtvā samārohaccamūpatiḥ ||

यष्टिभिस्तोमरैश्चित्रैः शूलैश्च मुसलैरपि ।भिन्दिपालैश्च पाशैश्च शक्तिभिः पट्टिशैरपि॥

yaṣṭibhistomaraiścitraiḥ śūlaiśca musalairapi |bhindipālaiśca pāśaiśca śaktibhiḥ paṭṭiśairapi ||

खड्गैश्चक्रैर्गदाभिश्च निशितैश्च परश्वधैः ।पदातयश्च निर्यान्ति विविधाः शस्त्रपाणयः ।विचित्रवाससः सर्वे दीप्ता राक्षसपुङ्गवाः॥

khaḍgaiścakrairgadābhiśca niśitaiśca paraśvadhaiḥ |padātayaśca niryānti vividhāḥ śastrapāṇayaḥ |vicitravāsasaḥ sarve dīptā rākṣasapuṅgavāḥ ||

गजा मदोत्कटाः शूराश्चलन्त इव पर्वताः ।ते युद्धकुशलै रूढास्तोमराङ्कुशपाणिभिः॥

gajā madotkaṭāḥ śūrāścalanta iva parvatāḥ |te yuddhakuśalai rūḍhāstomarāṅkuśapāṇibhiḥ ||

अन्ये लक्षणसंयुक्ताः शूरारूढा महाबलाः॥

anye lakṣaṇasaṃyuktāḥ śūrārūḍhā mahābalāḥ ||

तद्राक्षसबलं घोरं विप्रस्थितमशोभत ।प्रावृट्काले यथा मेघा नर्दमानाः सविद्युतः॥

tadrākṣasabalaṃ ghoraṃ viprasthitamaśobhata |prāvṛṭkāle yathā meghā nardamānāḥ savidyutaḥ ||

निस्सृता दक्षिणद्वारादङ्गदो यत्र यूथपः ।तेषां निष्क्रममाणानामशुभं समजायत॥

nissṛtā dakṣiṇadvārādaṅgado yatra yūthapaḥ |teṣāṃ niṣkramamāṇānāmaśubhaṃ samajāyata ||

आकाशाद्विघनात्तीव्रा उल्काश्चाभ्यपतंस्तदा ।वमन्त्यः पावकज्वालाः शिवा घोरं ववाशिरे॥

ākāśādvighanāttīvrā ulkāścābhyapataṃstadā |vamantyaḥ pāvakajvālāḥ śivā ghoraṃ vavāśire ||

व्याहरन्ति मृगा घोरा रक्षसां निधनं तदा ।समापतन्तो योधास्तु प्रास्खलन् भयमोहिताः॥

vyāharanti mṛgā ghorā rakṣasāṃ nidhanaṃ tadā |samāpatanto yodhāstu prāskhalan bhayamohitāḥ ||

एतानौत्पातिकान् दृष्ट्वा वज्रदंष्ट्रो महाबलः ।धैर्यमालम्ब्य तेजस्वी निर्जगाम रणोत्सुकः॥

etānautpātikān dṛṣṭvā vajradaṃṣṭro mahābalaḥ |dhairyamālambya tejasvī nirjagāma raṇotsukaḥ ||

तांस्तु निष्क्रमतो दृष्ट्वा वानरा जितकाशिनः ।प्रणेदुः सुमहानादान् पूरयंश्च दिशो दश॥

tāṃstu niṣkramato dṛṣṭvā vānarā jitakāśinaḥ |praṇeduḥ sumahānādān pūrayaṃśca diśo daśa ||

ततः प्रवृत्तं तुमुलं हरीणां राक्षसैः सह ।घोराणां भीमरूपाणामन्योन्यवधकाङ्क्षिणाम्॥

tataḥ pravṛttaṃ tumulaṃ harīṇāṃ rākṣasaiḥ saha |ghorāṇāṃ bhīmarūpāṇāmanyonyavadhakāṅkṣiṇām ||

निष्पतन्तो महोत्साहा भिन्नदेहशिरोधराः ।रुधिरोक्षितसर्वाङ्गा न्यपतन् जगतीतले॥

niṣpatanto mahotsāhā bhinnadehaśirodharāḥ |rudhirokṣitasarvāṅgā nyapatan jagatītale ||

केचिदन्योन्यमासाद्य शूराः परिघपाणयः ।चिक्षिपुर्विविधं शस्त्रं समरेष्वनिवर्तिनः॥

kecidanyonyamāsādya śūrāḥ parighapāṇayaḥ |cikṣipurvividhaṃ śastraṃ samareṣvanivartinaḥ ||

द्रुमाणां च शिलानां च शस्त्राणां चापि निस्वनः ।श्रूयते सुमहांस्तत्र घोरो हृदयभेदनः॥

drumāṇāṃ ca śilānāṃ ca śastrāṇāṃ cāpi nisvanaḥ |śrūyate sumahāṃstatra ghoro hṛdayabhedanaḥ ||

रथनेमिस्वनस्तत्र धनुषश्चापि निस्वनः ।शङ्खभेरीमृदङ्गानां बभूव तुमुलः स्वनः॥

rathanemisvanastatra dhanuṣaścāpi nisvanaḥ |śaṅkhabherīmṛdaṅgānāṃ babhūva tumulaḥ svanaḥ ||

केचिदस्त्राणि संसृज्य बाहुयुद्धमकुर्वत॥

kecidastrāṇi saṃsṛjya bāhuyuddhamakurvata ||

तलैश्च चरणैश्चापि मुष्टिभिश्च द्रुमैरपि ।जानुभिश्च हताः केचिद्भिन्नदेहाश्च राक्षसाः ।शिलाभिश्चूर्णिताः केचिद्वानरैर्युद्धदुर्मदैः॥

talaiśca caraṇaiścāpi muṣṭibhiśca drumairapi |jānubhiśca hatāḥ kecidbhinnadehāśca rākṣasāḥ |śilābhiścūrṇitāḥ kecidvānarairyuddhadurmadaiḥ ||

वज्रदंष्ट्रो भृशं बाणै रणे वित्रासयन् हरीन् ।चचार लोकसंहारे पाशहस्त इवान्तकः॥

vajradaṃṣṭro bhṛśaṃ bāṇai raṇe vitrāsayan harīn |cacāra lokasaṃhāre pāśahasta ivāntakaḥ ||

बलवन्तो ऽस्त्रविदुषो नानाप्रहरणा रणे ।जघ्नुर्वानरसैन्यानि राक्षसाः क्रोधमूर्च्छिताः॥

balavanto 'straviduṣo nānāpraharaṇā raṇe |jaghnurvānarasainyāni rākṣasāḥ krodhamūrcchitāḥ ||

निघ्नुतो राक्षसान् दृष्ट्वा सर्वान् वालिसुतो रणे ।क्रोधेन द्विगुणाविष्टः संवर्तक इवानलः॥

nighnuto rākṣasān dṛṣṭvā sarvān vālisuto raṇe |krodhena dviguṇāviṣṭaḥ saṃvartaka ivānalaḥ ||

तान् राक्षसगणान् सर्वान् वृक्षमुद्यम्य वीर्यवान् ।अङ्गदः क्रोधताम्राक्षः सिंहः क्षुद्रमृगानिव ।चकार कदनं घोरं शक्रतुल्यपराक्रमः॥

tān rākṣasagaṇān sarvān vṛkṣamudyamya vīryavān |aṅgadaḥ krodhatāmrākṣaḥ siṃhaḥ kṣudramṛgāniva |cakāra kadanaṃ ghoraṃ śakratulyaparākramaḥ ||

अङ्गदाभिहतास्तत्र राक्षसा भीमविक्रमाः ।विभिन्नशिरसः पेतुर्विकृत्ता इव पादपाः ॥ ६.५३.२९ ॥िव ॥।

aṅgadābhihatāstatra rākṣasā bhīmavikramāḥ |vibhinnaśirasaḥ peturvikṛttā iva pādapāḥ || 6.53.29 ||िva || |

रथैरश्वैर्ध्वजैश्चित्रैः शरीरैर्हरिरक्षसाम् ।रुधिरेण च सञ्छन्ना भूमिर्भयकरी तदा॥

rathairaśvairdhvajaiścitraiḥ śarīrairharirakṣasām |rudhireṇa ca sañchannā bhūmirbhayakarī tadā ||

हारकेयूरवस्त्रैश्च शस्त्रैश्च समलङ्कृता ।भूमिर्भाति रणे तत्र शारदीव यथा निशा॥

hārakeyūravastraiśca śastraiśca samalaṅkṛtā |bhūmirbhāti raṇe tatra śāradīva yathā niśā ||

अङ्गदस्य च वेगेन तद्राक्षसबलं महत् ।प्राकम्पत तदा तत्र पवनेनाम्बुदो यथा॥

aṅgadasya ca vegena tadrākṣasabalaṃ mahat |prākampata tadā tatra pavanenāmbudo yathā ||